Централните банки купуваат стотици тони злато и го продолжуваат силниот инвестициски тренд

Централните банки ширум светот значително ги зголемија своите набавки на злато во 2025 година, продолжувајќи го силниот тренд и во почетокот на 2026 година, покажуваат најновите податоци. Вкупно, во текот на 2025 година биле купени околу 863 тони злато, додека во првиот квартал од 2026 година нето-купувањата изнесувале речиси 244 тони, што укажува на континуирана побарувачка од официјалните монетарни институции.

Најголем поединечен купувач во 2025 година била Narodna banka Poljske, која ги зголемила своите резерви за повеќе од 100 тони, достигнувајќи околу 550 тони злато. Трендот на купување продолжил и во првите месеци од 2026 година, кога полската централна банка дополнително ги зголемила резервите, зацврстувајќи ја својата позиција како еден од најагресивните купувачи на злато во светот.

Во регионот, податоците покажуваат значајни разлики во големината на златните резерви. Додека Croatia располага со околу 1,8 тони злато, Slovenia има нешто повеќе од четири тони, а Serbia поседува над 50 тони, што ја позиционира меѓу поактивните земји во регионот во однос на акумулацијата на златни резерви.

Долгорочните податоци покажуваат дека улогата на златото во глобалните резерви значително се менувала. Во 19 век златото доминирало во монетарните системи, додека во последните децении неговото учество значително се намалило поради растечката употреба на американски државни обврзници и други финансиски инструменти. Сепак, во последните две децении повторно се забележува промена на трендот, со засилено купување злато од страна на централните банки.

Експертите објаснуваат дека овој процес е поврзан со зголемената геополитичка неизвесност, санкции, трговски тензии и тенденции кон диверзификација на резервите. Во такви услови, златото повторно се гледа како стабилна и независна актива која не зависи од валутни или политички ризици.

Дополнително, дел од анализите укажуваат дека одлуките за намалување или зголемување на златните резерви во минатото често биле резултат на тогашните економски околности и глобални трендови, како што било и случајот со продажбите на злато од одредени централни банки во периоди кога доминирале валутните резерви во долари.

Во поширок контекст, растот на побарувачката за злато се толкува и како сигнал за промени во глобалниот финансиски систем, каде сè повеќе земји настојуваат да ја намалат зависноста од една резервна валута и да ги зајакнат сопствените финансиски позиции преку поразновидни и поотпорни резерви.