Македонија гради соларна иднина, но без термоелектрани нема сигурност

Македонија бележи значителен раст во изградбата на сончеви електрани, но енергетскиот систем и натаму во голема мера се потпира на традиционалните извори за да обезбеди стабилно снабдување со електрична енергија.

Според најновите податоци од Регулаторната комисија за енергетика, во текот на изминатата година бројот на фотонапонски електрани достигнал 1.458, што претставува зголемување од 111 нови капацитети во споредба со претходната година. Овој тренд укажува на засилен интерес за инвестирање во обновливи извори, особено во соларната енергија, која станува сѐ подостапна и поисплатлива.

Вкупниот инсталиран електроенергетски капацитет во државата во 2025 година изнесувал 3.162,5 мегавати, што е раст од 178,6 мегавати на годишно ниво. Иако обновливите извори бележат континуиран пораст, структурата на производството покажува дека термоелектроцентралите и понатаму имаат најголемо учество со речиси една третина од вкупниот капацитет.

Сончевите електрани се наоѓаат веднаш зад нив по удел, со над 30 проценти, додека хидроелектраните учествуваат со нешто повеќе од една петтина. Комбинираните постројки за производство на електрична и топлинска енергија имаат помал, но значаен удел, а остатокот отпаѓа на други извори.

Иако повеќе од половина од вкупниот инсталиран капацитет припаѓа на обновливите извори, нивната варијабилност значи дека тие не можат самостојно да ја гарантираат сигурноста на снабдувањето. Токму затоа, фосилните горива сѐ уште играат клучна улога во одржувањето на стабилен електроенергетски систем, особено во периоди кога производството од сонце и вода е намалено.

Овие податоци ја отсликуваат комплексноста на енергетската транзиција во земјата. Иако инвестициите во зелена енергија се зголемуваат и носат позитивни промени, целосното напуштање на фосилните извори засега останува предизвик. Енергетската политика во наредниот период ќе треба внимателно да балансира меѓу одржливоста и сигурноста на снабдувањето, со цел да се обезбеди стабилен и ефикасен систем.