ЕУ воведува „штит за иновации“: полесни спојувања за стартапи, но не и за технолошките гиганти

Европската унија подготвува значајни измени во правилата за контрола на спојувања, со кои се предвидува побрзо одобрување на договори што вклучуваат стартап компании и иновациски проекти, но со јасни ограничувања кога станува збор за најголемите технолошки играчи.

Според нацрт-документ кој треба да биде објавен во наредните недели, европските антимонополски регулатори планираат воведување на т.н. „штит за иновации“, механизам што би овозможил поблага регулаторна постапка за трансакции кои придонесуваат за развој на нови технологии и зголемување на конкуренцијата на пазарот. Ова би значело дека договори поврзани со истражување, развој или технолошки напредок ќе имаат поголеми шанси за брзо одобрување.

Реформата доаѓа по повеќегодишни барања од индустријата, особено од телекомуникациските компании, кои тврдат дека постојните правила се премногу строги и ги ограничуваат нивните можности за консолидација и натпревар со големите компании од САД и Кина. Тие сметаат дека поголемата флексибилност во спојувањата би им овозможила подобро позиционирање на глобалниот пазар.

Сепак, предложениот пристап не важи за сите. Во нацртот јасно се наведува дека олеснувањата нема да се применуваат во случаи кога купувачот е доминантен играч на пазарот или е класифициран како „чувар на пристап“ според европскиот Закон за дигитални пазари. Ова практично значи дека големите технолошки компании ќе продолжат да бидат подложени на строга контрола, со цел да се спречи дополнителна концентрација на пазарната моќ.

Документот исто така предвидува компаниите да можат да ги аргументираат своите спојувања преку придобивки како иновации, одржливост, економска отпорност, инвестиции и вработување. Со тоа се потврдува насоката на Европската комисија да ја прошири рамката за проценка, надвор од класичните критериуми за конкуренција.

И покрај најавените измени, експертите и претставниците на Комисијата не очекуваат драматичен пресврт во начинот на оценување на спојувањата. Постоечките правила, според нив, веќе покажале дека функционираат ефикасно и успешно ги издржале правните предизвици во изминатите години.

Пред финалното усвојување, предлогот ќе биде ставен на јавна консултација, што ќе им овозможи на компаниите и другите засегнати страни да дадат свои коментари. Со тоа, Европската унија се обидува да најде баланс меѓу поттикнувањето на иновациите и зачувувањето на фер конкуренција на пазарот.