Инвеститорите оптимисти по политичкиот пресврт во Унгарија и победата на Петер Маѓар

Инвеститорите реагираат позитивно на политичките промени во Унгарија, откако новоизбраниот премиер Петер Маѓар најави брзи и длабоки реформи по убедливата изборна победа над Виктор Орбан. Новата влада од централно-десничарската партија Тиса вети дека нема време за губење и дека приоритет ќе биде рестартирање на односите со Европската Унија и отклучување на замрзнатите европски фондови.

Клучен дел од реформската агенда вклучува промени во судството, изборниот систем, јавните набавки и медиумските закони, кои во последните години беа во центарот на конфликтот меѓу Будимпешта и Брисел. Поради тие спорови, околу 18 милијарди евра од фондовите на ЕУ останаа блокирани, средства кои сега се сметаат за клучни за заживување на економијата.

Маѓар најави дека дел од тие пари ќе бидат насочени кон економски развој, а меѓу неговите планови се и приклучување кон Европското јавно обвинителство, ограничување на мандатот на премиерите на два циклуса и деблокирање на голем европски заем за Украина. Економистите проценуваат дека само отклучувањето на фондовите може да го зголеми унгарскиот БДП за 1 до 1,5 процентни поени, со оглед дека тие средства претставуваат околу 8% од економијата.

Финансиските пазари реагираа веднаш на изборниот исход. Унгарската форинта забележа силен раст и достигна највисоко ниво во однос на еврото во последните четири години, додека приносите на државните обврзници паднаа на најниско ниво од 2024 година. Берзанскиот индекс исто така порасна, што укажува на зголемено инвеститорско оптимистичко расположение.

Сепак, аналитичарите предупредуваат дека по првичниот бран на ентузијазам, инвеститорите ќе сакаат да видат конкретни податоци за состојбата во државните финансии. Унгарија има еден од највисоките буџетски дефицити во ЕУ, над 5% од БДП, како и јавен долг над 70% кој продолжува да расте, додека кредитниот рејтинг е само еден чекор од „ѓубре“ категорија.

Новата влада ќе мора да подготви кредибилен среднорочен буџетски план и да преземе мерки против корупцијата и неефикасните јавни проекти. Експертите сметаат дека првите сигнали кон Европската комисија ќе бидат клучни за отпочнување на одмрзнувањето на средствата.

Иако политичката промена се гледа како позитивен сигнал за пазарите, остануваат структурни предизвици како недостиг на работна сила, демографски пад и зависност од енергетски увоз. Дел од аналитичарите предупредуваат и дека брзото пуштање на фондовите без целосни реформи би можело да создаде нови политички и правни ризици во рамките на ЕУ.

И покрај тие неизвесности, промената на власта во Будимпешта се оценува како пресвртница која може да отвори нов период на економска стабилизација и поголем интерес на странските инвеститори за унгарскиот пазар.