Над 50% раст на гасот во Европа додека тензиите околу Ормут се продлабочуваат

Европските цени на природниот гас бележат нов раст во услови на засилени геополитички тензии, откако американскиот претседател Доналд Трамп упати сериозни закани кон Иран, поставувајќи рок за постигнување договор за прекин на конфликтот. Пазарите реагираа веднаш, при што референтните фјучерси скокнаа за повеќе од три проценти, продолжувајќи го трендот на нагло поскапување од над 50 проценти од почетокот на воените дејствија.

Во своите изјави, Трамп предупреди дека доколку не се постигне договор до поставениот рок, САД би можеле да преземат директни воени акции врз клучна иранска инфраструктура, вклучително и мостови и енергетски капацитети. Тој истакна дека слободната навигација низ Ормутскиот теснец е приоритет во евентуалниот договор, нагласувајќи ја неговата клучна улога за глобалните енергетски текови.

Од иранска страна, сигналите се спротивни. Техеран предупредува дека евентуални напади би предизвикале дополнителна ескалација, со можни удари врз енергетска инфраструктура во регионот на Персискиот Залив. Таквиот развој на настаните би можел дополнително да ја ограничи понудата на енергенси на светските пазари и да создаде нов бран ценовни шокови.

Особено загрижувачка е состојбата со течниот природен гас, бидејќи според информации од трговци, Иран веќе неколку недели не дозволува премин на бродови со LNG низ Ормутскиот теснец. Сообраќајот низ овој стратешки коридор значително е намален, што директно влијае врз глобалните испораки, имајќи предвид дека низ него поминува значителен дел од светската понуда.

За Европа, ситуацијата носи дополнителни предизвици. Нивото на складирање гас моментално е нешто над 28 проценти, што отвора дилеми околу можноста за навремено полнење на резервите пред зимската сезона. Иако најголемиот дел од блискоисточниот гас традиционално завршува на азиските пазари, секое подолго нарушување во снабдувањето ја зголемува конкуренцијата за ограничените количини на течен природен гас на глобално ниво.

На берзите, холандските фјучерси за гас, кои служат како европски бенчмарк, утринава се тргуваа со раст од околу 1,5 проценти, достигнувајќи цена од 50,80 евра за мегават-час. Овие движења дополнително ја потврдуваат чувствителноста на енергетските пазари на политичките ризици и неизвесноста околу развојот на кризата.