Пазарите се смируваат: Трамп најавува повлекување од Иран за неколку недели

Цената на нафтата бележи пад откако американски претседател Доналд Трамп повторно најави можен крај на воениот конфликт со Иран, иако состојбата на терен останува неизвесна, а клучниот морски премин низ Ормутскиот теснец сè уште е во голема мера блокиран.

Северноморската нафта Брент се спушти кон нивото од 102 долари за барел, откако претходно забележа раст, додека американската сурова нафта WTI се движеше околу 100 долари. Изјавата на Трамп дека САД би можеле да се повлечат од конфликтот во рок од две до три недели влијаеше врз пазарите, создавајќи очекувања за можна деескалација. Тој посочи дека договор со Техеран е можен, но не и неопходен услов за завршување на војната.

И покрај ваквите сигнали, неизвесноста останува висока. Во текот на изминатиот период, Трамп често ги менуваше ставовите, најавувајќи и дипломатско решение и потенцијално засилување на воените активности. Во меѓувреме, Белата куќа најави обраќање до нацијата во кое ќе бидат изнесени нови детали за ситуацијата со Иран.

Иако евентуален крај на конфликтот би донел олеснување, експертите предупредуваат дека нормализирањето на снабдувањето со нафта нема да биде брзо. Ормутскиот теснец, кој претставува една од најважните глобални енергетски артерии, останува ограничен, а дел од енергетската инфраструктура е оштетена. Дополнително, присуството на американски воени сили во регионот се зголемува, што го одржува ризикот од поширока ескалација.

Аналитичарите укажуваат дека пазарите можеби го потценуваат потенцијалот за подолготрајни нарушувања. Според нив, невообичаено е ваков значителен шок во снабдувањето да не предизвика уште повисоки ценовни скокови, особено ако се земе предвид искуството од 2022 година по руската инвазија врз Украина.

Затворањето на теснецот веќе влијае врз глобалните текови на нафта и гас, поттикнувајќи раст на цените и стравувања од нов инфлаторен бран. Во САД, малопродажната цена на бензинот надмина четири долари за галон, што дополнително го зголемува притисокот врз економијата и политичките актери.

Во дипломатската сфера, контактите меѓу Вашингтон и Техеран засега остануваат неформални. Иранските власти потврдуваат дека добиле пораки од американска страна, но официјални преговори не се водат. Воедно, Техеран поставува јасни услови, меѓу кои и зачувување на суверенитетот над Ормутскиот теснец.

Сето тоа укажува дека, и покрај оптимистичните најави, глобалниот енергетски пазар и понатаму ќе остане чувствителен на секоја нова политичка или воена разврска во регионот.