Гасот експлодира: цените скокнаа по нападите врз катарскиот LNG гигант

Европските цени на природниот гас нагло пораснаа откако ракетни напади од Иран предизвикаа сериозна штета на најголемиот светски извозен комплекс за течен природен гас во Катар, продлабочувајќи ги стравувањата од долготрајни нарушувања во глобалното снабдување.

Референтните фјучерси во четвртокот скокнаа за дури 35 проценти, со што цените се искачија на повеќе од двојно повисоко ниво во споредба со периодот пред ескалацијата на конфликтот. Пазарите реагираат на можноста дека клучниот енергетски центар, кој обезбедува околу една петтина од светските испораки на LNG, би можел подолго време да остане надвор од функција.

Катарската државна компанија за енергија соопшти дека повеќе објекти во индустрискиот комплекс Рас Лафан биле погодени од проектили, што предизвикало големи пожари и дополнителни оштетувања. Испораките од терминалот веќе беа прекинати претходно овој месец поради воените дејствија, но новите напади дополнително ја намалуваат веројатноста за брзо обновување на извозот.

Аналитичарите предупредуваат дека ваквиот развој на настаните може да има далекусежни последици за глобалниот пазар на гас. Според нив, станува збор за ненадеен прекин без јасен рок за нормализација, што ја зголемува неизвесноста и ја одржува ценовната нестабилност.

Покрај Катар, погодени беа и гасните постројки во Абу Даби, кои беа привремено затворени поради пад на остатоци од пресретнат напад. Во меѓувреме, САД предупредија дека ќе реагираат доколку следуваат нови напади врз енергетската инфраструктура во регионот.

Иако најголемиот дел од течниот гас од Блискиот Исток завршува на азиските пазари, секое подолготрајно нарушување во испораките го стеснува глобалниот баланс на понуда и побарувачка, што неизбежно влијае врз цените и во Европа. За европските земји ситуацијата доаѓа во чувствителен момент, бидејќи по зимата резервите се намалени, а потребата за нови набавки во текот на летото ќе ја засили конкуренцијата со азиските купувачи.

Експертите не ја исклучуваат можноста катарските капацитети да останат надвор од функција со месеци, па дури и со години, што би значело долгорочен притисок врз цените на гасот. Дополнително, се оценува дека кризата нема да заврши веднаш со евентуално смирување на конфликтот, бидејќи обновувањето на инфраструктурата ќе бара време.

Европскиот репер за гас, холандските фјучерси за следниот месец, утринава се тргуваа со раст од над 20 проценти, достигнувајќи цена од околу 66 евра за мегават-час, што ја отсликува вознемиреноста на пазарите и стравот од долготрајни прекини во снабдувањето.