Јапонија, Франција и Канада со нови идеи за алтернатива на американскиот план за критични минерали

Неколку земји членки на Г7, меѓу кои Јапонија, Франција и Канада, разгледуваат нови начини за обезбедување стабилни извори на критични минерали и намалување на зависноста од Кина. Според високи претставници од овие држави, се анализираат различни модели на соработка кои би можеле да претставуваат алтернатива на иницијативата предводена од Соединетите Американски Држави за создавање трговски блок за овие ресурси.

Меѓу разгледуваните мерки се воведување увозни квоти за одредени ретки метали, финансиска поддршка за рударски компании со цел диверзификација на синџирите на снабдување, како и формирање таканаречен „клуб на купувачи“. Оваа иницијатива, која ја предлага Канада во рамки на Г7, има за цел да создаде сигурен систем за снабдување со критични минерали надвор од Кина и да ја намали доминантната позиција на Пекинг на глобалниот пазар.

Во февруари, американскиот потпретседател Џеј Ди Венс изнесе план со кој САД сакаат да ги обединат сојузниците во преференцијален трговски блок за критични минерали. Сепак, само еден месец по оваа најава, дел од сојузниците почнаа да разгледуваат и други опции. Овој развој на настаните се вклопува и во повикот на канадскиот премиер Марк Карни за поголема соработка меѓу средните сили, во период кога односите меѓу Вашингтон и некои традиционални партнери се затегнати.

Една од можностите за намалување на зависноста од кинеските ретки метали е субвенционирање на рударски проекти во западната хемисфера, со цел тие да станат економски конкурентни на кинеското производство. Според претставници од јапонското Министерство за економија, трговија и индустрија, таквиот пристап може да помогне во создавање поразновиден и побезбеден систем на снабдување.

Ретките метали се клучни суровини што се користат во производството на мобилни телефони, електрични возила и современи воени технологии. Кина во моментов контролира повеќе од 90 проценти од глобалната понуда на овие материјали и минатата година воведе ограничувања на извозот како одговор на американските царини.

Јапонија веќе ги охрабрува своите индустрии да склучуваат комерцијални договори со рударски проекти кои земјата ги поддржува заедно со партнери како Франција, Австралија и Канада. Иако производството од тие извори можеби не е најевтино, експертите сметаат дека компаниите сè повеќе ја земаат предвид рамнотежата меѓу цената и ризикот од зависност од еден доминантен снабдувач.

Франција, пак, предлага систем на квоти со кој компаниите би можеле да увезуваат ограничени количини од одредени метали, како и обврска за диверзификација на синџирите на снабдување во чувствителни индустрии. Француските власти исто така ја поддржуваат канадската идеја за сојуз на купувачи и планираат дополнително да ја развиваат иницијативата кога земјата ќе го преземе претседавањето со Г7.

Во изминатите две години земјите од Г7 предложија повеќе мерки за намалување на зависноста од кинеските ретки метали, бидејќи западните влади се загрижени дека клучни индустрии, вклучувајќи ја и одбранбената, стануваат премногу зависни од евтините ресурси од Кина.

Канада во меѓувреме интензивно работи на нови партнерства во секторот. Земјата неодамна потпиша околу 30 договори со 12 држави за инвестиции вредни околу 12,6 милијарди канадски долари во рударството и рударските технологии. Со тоа вкупните инвестиции во оваа област од октомври наваму достигнаа приближно 18 милијарди канадски долари. Австралија веќе најави дека ќе се приклучи на канадската иницијатива за производство на критични минерали во рамки на Г7.

Канадските власти сметаат дека најдобар начин за решавање на проблемот со концентрираното снабдување со критични минерали е создавање производствен сојуз или заеднички „клуб на купувачи“, кој би им овозможил на партнерските земји посигурен и поразновиден пристап до овие стратешки ресурси.