ЕУ го забрзува „Made in Europe“ планот: зелен челик, поддршка за автоиндустријата и нови правила за домашни компании

Европската Унија влегува во клучна фаза од својата индустриска стратегија, со засилени разговори околу т.н. Индустриски акцелераторски акт – темелот на планот „Made in Europe“. Во услови кога конкурентноста доминира на европската политичка агенда, Брисел се обидува да постави нови правила што ќе ја зајакнат домашната индустрија.

Францускиот еврокомесар Стефан Сежурне изјави дека Европската комисија работи „со полна брзина“ за усвојување на пакетот на 26 февруари. Според него, воведувањето локална предност во јавните набавки претставува значајна промена во економската доктрина на Унијата, поради што процесот е чувствителен и комплексен.

Еден од централните столбови на предлогот е поддршката за таканаречениот „зелен челик“, произведен со технологии со ниски емисии на јаглерод. Планот предвидува доброволни сертификациски шеми и создавање дополнителна побарувачка преку јавни набавки и автомобилската индустрија. Владите ќе треба да обезбедат најмалку 25% од челикот што се користи во рамки на јавни проекти и субвенции да биде со ниска јаглеродна стапка. Слични правила се разгледуваат и за алуминиумот и цементот.

Меѓу клучните технологии за декарбонизација се употребата на отпаден челик, електрични печки и зелен водород. Истовремено, пакетот носи и нови мерки за електричните возила, со цел да ѝ се помогне на европската автомобилска индустрија, која се соочува со сериозни предизвици.

Дополнително, акцентот е ставен и на поедноставување на процедурите за дозволи – тема што ја отвори германскиот канцелар Фридрих Мерц на неодамнешниот индустриски самит во Антверпен. Иако Комисијата предлага дигитализација и забрзување на процесите, значителен дел од надлежностите остануваат во рацете на националните влади.

Сепак, најголемите дебати се очекуваат околу одредбите што даваат предност на европските компании. Критичарите предупредуваат дека ваквиот пристап може да го доведе во прашање имиџот на ЕУ како застапник на слободната трговија и да ги залади односите со партнерите, при што Велика Британија веќе изрази незадоволство.

Во меѓувреме, Унијата се соочува и со други предизвици – од тешкотии при спроведување на нови санкции против Русија, до регулаторни истраги против големи технолошки и трговски компании.

Економските сигнали се мешани: индексот на инвеститорски оптимизам во Германија неочекувано опадна во февруари, што укажува дека закрепнувањето на најголемата европска економија останува кревко.

Паралелно со индустриските реформи, францускиот претседател Емануел Макрон ја започна својата четврта посета на Индија, обидувајќи се да ги продлабочи економските и одбранбените врски со премиерот Нарендра Моди. Една од темите е потенцијалната набавка на 114 француски борбени авиони „Рафал“, што би претставувало една од најголемите модернизации на индиското воздухопловство во последните години.

ЕУ, очигледно, влегува во период на редефинирање на својата индустриска политика – со амбиција да ја зајакне домашната продукција, но и со ризик од нови трговски тензии на глобалната сцена.