Европа влегува во зимата со критично ниски залихи на гас

Нивоата на складирање на гас во Европската унија достигнаа најниско ниво за овој период од годината од пред енергетската криза во 2022 година, потврдувајќи ја ранливоста на континентот во услови на студена зима. Европските држави влегоа во зимскиот период со помали од вообичаените залихи, а ниските температури значително го забрзаа повлекувањето на гасот од складиштата, создавајќи дополнителна загриженост меѓу инвеститорите и потрошувачите. Оваа динамика резултираше со нагло зголемување на цените на гасот, при што референтната цена на TTF на крајот од минатата недела достигна 42,60 евра за мегават-час, што претставува највисоко ниво во последните десет месеци и најголем месечен пораст во Европа за повеќе од две години, објави „Фајненшл тајмс“.

Дополнително, зимските бури во Соединетите Американски Држави создадоа дополнителни турбуленции на пазарот на гас. Поради интензивното време и нарушувањата во испораките, Европа беше принудена да се потпре повеќе на течниот природен гас (LNG) од САД, особено по наглото намалување на испораките преку традиционалните цевководи од Русија. Во споредба со истиот период минатата година, Унијата моментално бележи недостиг еквивалентен на околу 130 полни товарни бродови, што ја остави наполнетоста на складиштата на само 43 проценти од вкупниот капацитет. Ова е најниското сезонско ниво од 2022 година, кога руската инвазија на Украина предизвика драстична енергетска криза низ целиот континент.

Празнењето на складиштата во Европа се одвива побрзо отколку во обични години, а трендот е особено изразен во земји како Германија, каде владините политики резултираа со помалку складиран гас отколку во претходните сезони. Според аналитичарите, овие одлуки биле донесени врз основа на порелаксиран поглед на пазарот, со очекување дека производството ќе се зголеми во земји како САД и Канада, што би овозможило дополнителни резерви на гас за Европа.

И покрај сегашните ниски нивоа, експертите смируваат дека ситуацијата не е критична. Дури и во сценарио со екстремен студен бран сличен на оној што ја погоди Европа во 2018 година, северозападноевропскиот блок би успеал да задржи околу 11 проценти од своите залихи до крајот на март. Ова би било доволно за да се избегнат прекини во снабдувањето со електрична енергија. Дополнително, очекуваното зголемување на капацитетот во системот и завршувањето на грејната сезона веројатно ќе доведат до стабилизирање и постепено намалување на цените на гасот.

Оваа ситуација го нагласува колку е важна внимателната енергетска политика и управувањето со залихите во Европа, особено кога пазарите стануваат се повеќе меѓународно поврзани, а климатските услови можат брзо да го променат балансот помеѓу понудата и побарувачката.