Глобалната финансиска мапа се менува: Кинеските банки доминираат, Западот заостанува

Најголемата банка во светот во 2025 година повторно доаѓа од Кина. Industrial and Commercial Bank of China (ICBC) располага со импресивна актива од околу 6,7 трилиони долари, со што убедливо го задржува првото место на глобалната ранг-листа. Податоците уште еднаш ја потврдуваат доминацијата на кинескиот банкарски систем, кој не само што има најголема банка во светот, туку контролира и значаен дел од врвот на листата.

Веднаш зад ICBC се наоѓа Agricultural Bank of China со речиси 5,9 трилиони долари актива, додека третото и четвртото место ги држат China Construction Bank и Bank of China, со средства од приближно 5,6 и 4,8 трилиони долари. Со тоа, четири кинески банки се меѓу првите десет во светот, што е јасен показател за финансиската тежина што Кина ја има во глобалната економија и за улогата на нејзините државни банки во финансирањето на индустријата, инфраструктурата и меѓународните инвестиции.

Највисоко позиционираната американска банка е JPMorgan Chase, која се наоѓа на петтото место со актива од околу 4 трилиони долари. Веднаш по неа следува Bank of America со нешто повеќе од 3,2 трилиони долари. Иако САД остануваат клучен финансиски центар на светот, бројките покажуваат дека американските банки повеќе не доминираат во големината на билансите како во претходните децении, туку делат простор со азиските гиганти.

Европа има три претставници меѓу десетте најголеми банки. Британската HSBC управува со актива од речиси 3 трилиони долари, француската BNP Paribas со околу 2,8 трилиони, а Crédit Agricole со приближно 2,7 трилиони долари. Иако овие институции имаат силно меѓународно присуство и стабилни позиции на пазарите на капитал, нивната вкупна големина сè уште заостанува зад кинеските конкуренти.

Листата ја заокружува јапонската Mitsubishi UFJ Financial Group со актива од околу 2,6 трилиони долари, што ја прави најголемата банка во Јапонија и еден од клучните финансиски играчи во Азија надвор од Кина.

Ако се погледне структурата на првите десет банки, четири доаѓаат од Кина, две од САД, две од Франција, и по една од Јапонија и Велика Британија. Овој распоред јасно ја отсликува промената на тежиштето во светското банкарство, кое сè повеќе се поместува кон Азија, додека Европа и Северна Америка ја задржуваат својата важност, но со поскромен удел во врвот на глобалната листа.

Во поширок контекст, ваквата распределба не е само статистика, туку сигнал за тоа каде се концентрира капиталот, кредитната моќ и финансиското влијание во светот. Големината на кинеските банки е тесно поврзана со улогата на државата во економијата, со масовните инфраструктурни проекти и со растечката меѓународна амбиција на кинеските компании, додека западните банки се соочуваат со построги регулативи, поскромен раст и засилена конкуренција од дигиталните финансиски платформи.