Какаото ја продолжува надолната спирала: Повеќе од 10% пад во првите денови од годината

Цените на какаото влегоа во новата 2026 година со изразен надолен тренд, па во првите дванаесет дена од јануари паднаа за повеќе од десет проценти на годишно ниво, достигнувајќи ниво од околу 5.443 долари за тон. Пазарите реагираат на комбинација од геополитичка неизвесност и значително подобрени временски услови во клучните региони за производство, што ги зајакнува очекувањата за зголемена понуда и дополнително врши притисок врз цените.

Овој пад доаѓа по исклучително турбулентна 2025 година, кога какаото забележа еден од најострите годишни корекции во историјата, со намалување од над 48 проценти. Претходно, стравувањата од суши во Западна Африка предизвикаа силен раст на цените и зголемена шпекулативна активност на пазарите, но како што прогнозите за жетвата постепено се подобруваа, пазарната динамика се сврте во спротивна насока. Годината заврши со цена од околу 6.056 долари за тон, што веќе сигнализираше стабилизација, но и можност за понатамошно намалување.

Притисокот продолжи и на почетокот на оваа година. Поволните климатски услови во Брегот на Слоновата Коска и Гана, кои заедно обезбедуваат најголем дел од светското производство на какао, создаваат оптимизам кај земјоделците за квалитетна и обилна жетва во февруари и март. Необичното количество дождови во последните недели дополнително ги подобри условите на насадите, што ги охрабрува производителите и ги зголемува очекувањата за пазарен суфицит.

Истовремено, побарувачката не покажува знаци на закрепнување. Големите производители на чоколадо и преработувачи на какао веќе предупредија на послаба продажба во изминатата година, додека сигналите од европскиот пазар за преработка на какао укажуваат на воздржаност кај индустријата. Дополнителен притисок врз пазарот создаде и најавата од САД за можни промени во царинската политика поврзана со увозот на какао, што внесе дополнителна неизвесност во трговските текови.

Аналитичарите оценуваат дека сегашната корекција не е исклучиво резултат на фундаментални промени, туку и на технички фактори и зголемена нестабилност на пазарите. Оран ван Дорт, аналитичар за стоки во Рабобанк, за агенцијата Анадолу изјави дека остриот пад забележан на почетокот на јануари е делумно последица на засилена продажба од страна на извозници и шпекуланти, кои се обиделе да профитираат од краткотрајните ценовни скокови. Намалената ликвидност и високите маржинални барања дополнително ги засилиле ценовните флуктуации, создавајќи нервоза кај инвеститорите.

Според неговата проценка, во наредниот период цените најверојатно ќе останат под притисок, особено доколку прогнозите за суфицит се потврдат. Иако не е исклучено краткорочно стабилизирање или умерено закрепнување поради нестабилноста на пазарот, долгорочната перспектива останува претежно негативна, со ограничени шанси за брзо враќање на претходните рекордни нивоа.