Штедењето се топи: домаќинствата во еврозоната сè помалку одвојуваат на страна

Стапката на штедење на домаќинствата во еврозоната продолжи да се намалува и во третиот квартал од 2025 година, достигнувајќи 15,1 процент, покажуваат најновите податоци на Евростат. Во споредба со претходниот квартал, кога изнесуваше 15,4 проценти, ова претставува пад од 0,3 процентни поени, што статистичарите го поврзуваат пред сè со поинтензивното трошење на граѓаните.

Овој индикатор ја покажува разликата меѓу расположливиот доход и реалната потрошувачка, односно делот од приходот што домаќинствата го одвојуваат за заштеда и идни потреби. Намалувањето на стапката упатува на тоа дека потрошувачите, и покрај економските неизвесности, сè повеќе се охрабруваат да трошат, било за секојдневни потреби, било за поголеми набавки и услуги. Дел од аналитичарите ова го толкуваат и како знак на постепено зајакнување на довербата кај потрошувачите, но и како реакција на растот на цените, кои ги поттикнуваат домаќинствата да трошат порано, наместо да штедат.

Истовремено, стапката на инвестиции на домаќинствата во еврозоната останала стабилна и изнесува околу девет проценти, што укажува дека граѓаните не ги менуваат значително своите навики кога станува збор за вложувања, најчесто во недвижности, реновирање или долгорочни средства.

Податоците откриваат и умерени промени во корпоративниот сектор. Учеството на нефинансиските компании во вкупниот профит благо се намалило на 39,1 процент, во однос на 39,2 проценти во претходниот квартал. Овој пад се објаснува со зголемените трошоци за работна сила, односно растот на платите и социјалните придонеси, што директно влијае врз маржите на компаниите. Во исто време, ефектот на даноците, коригиран со субвенциите за производство, бил нешто поповолен во однос на бруто додадената вредност.

Од друга страна, деловните инвестиции бележат умерен раст. Стапката на инвестиции на компаниите во еврозоната се зголемила на 21,7 проценти, од 21,6 проценти во претходниот период. Ова се должи на зголемувањето на бруто инвестициите во основен капитал за 1,6 проценти, што е побрзо темпо во однос на растот на бруто додадената вредност, која пораснала за 1,2 проценти. Овие бројки сугерираат дека компаниите и понатаму вложуваат во модернизација, опрема и проширување на капацитетите, и покрај неизвесностите на глобалните пазари.

Во целина, податоците на Евростат ја отсликуваат динамиката на европската економија, во која потрошувачката постепено добива на значење, штедењето се намалува, а инвестициите – и кај домаќинствата и кај компаниите – остануваат релативно стабилни со умерен раст.