Европа сè уште зависна од руски течен гас и покрај ветувањата за забрана

Русија минатата година оствари приход од околу 7,2 милијарди евра од извозот на течен природен гас, познат како LNG, кон Европската унија, и покрај јасните ветувања на Брисел дека ќе го забрани увозот на рускиот енергенс до 2027 година. Иако Европската комисија уште пред неколку години најави постепено запирање на испораките од Јамал во Сибир, податоците од 2025 година покажуваат дека токму овие количини продолжуваат масовно да пристигнуваат во европските терминали.

Според анализата на невладината организација Ургевалд, повеќе од 15 милиони тони LNG од Јамал минатата година беа транспортирани преку арктичкиот мраз и пренесени до европските пристаништа, што донесе значителни приходи за Кремљ од околу 7,2 милијарди евра. Овие податоци откриваат дека, и покрај обидите на ЕУ да го намали увозот од Русија по почетокот на воениот конфликт во Украина, Русија успеала да ја одржи, па дури и да ја зголеми својата доминација во испораките на LNG кон Старото континентално тло. Во 2025 година уделот на ЕУ во глобалните испораки од Јамал се зголемил од 75,4 на 76,1 процент, што ја покажува зависноста на Европа од овој специфичен енергетски ресурс.

Причината за оваа продолжена зависност е сложена. Увозот на руски LNG е сè уште легален, а забраната од страна на Брисел се покажа како тешко спроведлива поради економската и енергетската зависност на Централна и Источна Европа од рускиот гас. Во пракса, земјите од овој регион сè уште не можат да се ослободат од големите количини LNG што пристигнуваат од Јамал, бидејќи алтернативите се или недоволни или значително поскапи. Американскиот LNG, на пример, нуди сличен квалитет, но неговата цена е неспоредливо повисока, што го прави тешко достапен за масовна употреба во ЕУ, особено за индустриските потрошувачи.

Сепак, оваа состојба укажува на парадоксална ситуација во која Европската унија, и покрај политичките одлуки и ветувања за санкции, сè уште продолжува да користи руски енергетски ресурси кои ѝ носат милијарди приходи на Кремљ. Се поставува прашањето колку долго ЕУ може да ја одржува оваа зависност, особено во услови на растечка потреба за диверзификација на снабдувањето и намалување на финансиската поддршка кон руските енергетски приходи.