„Математиката не учи како да размислуваме, а не само како да пресметуваме“

Математиката често се гледа како строг предмет полн со бројки, формули и сложени задачи. Но, за Јасмина Стојанова, млада наставничка по математика, таа е многу повеќе од тоа – таа е игра на логиката, креативноста и решавањето на проблеми. Со модерен пристап кон предавањето, Јасмина ги охрабрува своите ученици да ја гледаат математиката како алатка што ќе им користи во секојдневниот живот, а не како страшен испит што мора да го положат.

По повод Меѓународниот ден на математиката, разговараме со неа за предизвиците во наставата, убавината на математиката и зошто е важно да размислуваме математички.

Јасмина, многумина математиката ја гледаат како сувопарен предмет. Што таа значи за вас?

За мене, математиката не е само наука за броеви, пресметки и формули. Таа е начин на размислување, методологија која нè учи како да анализираме, како да носиме логички заклучоци и како да решаваме проблеми. Ако ја погледнеме природата, ќе видиме дека математиката е вградена во сé – од совршената симетрија на ливчињата на цветот, до сложените обрасци на пчелните саќи. Архитектурата, музиката, технологијата – сите се потпираат на математички принципи. Но, уште поважно, математиката нè учи да гледаме на светот со аналитички ум, да го забележуваме скриениот ред во хаосот и да бараме логични врски дури и таму каде што на прв поглед изгледа дека ги нема.

Често слушаме дека „математиката е тешка“. Зошто мислите дека постои тој страв од математиката?

Овој страв најчесто произлегува од тоа што математиката е предмет кој бара логичко размислување и постојана практика. Не е нешто што може да се научи со обично меморирање, како што е случај со некои други предмети. Проблемот е што многу ученици во некој момент се соочиле со неуспех, не ја разбрале некоја тема, а наместо да им се помогне да ја надминат таа тешкотија, често слушале дека „не секој може да биде добар во математика“. Тоа создава блокада и неувереност. Како наставници, наша задача е да покажеме дека математиката не е страшна ако ѝ пристапиме правилно – со интерес, истрајност и практична примена во секојдневието.

Како изгледа еден ваш час? Како се обидувате да ја направите математиката интересна за учениците?

Секој час се трудам да биде интерактивен и да ги вклучува учениците во процесот на размислување и истражување. Наместо само да ги презентирам формулите, поставувам предизвици, загатки и примери од реалниот живот. На пример, кога учиме за пропорции, учениците добиваат задача да пресметаат како би ја адаптирале количината на состојки во рецепт ако сакаат да направат двојно повеќе или половина од зададеното. Кога учиме за геометрија, користиме 3D модели за да визуелизираме како функционираат аглите и фигурите. Кога зборуваме за статистика, анализираме вистински податоци, како резултати од спортски натпревари или економски трендови. Учениците подобро учат кога гледаат како математиката навистина се применува во нивниот свет.

Денес учениците имаат пристап до технологии кои многу олеснуваат пресметки. Дали мислите дека тоа е добро или лошо за нивното учење?

Технологијата е одлична алатка ако се користи правилно. Денес постојат апликации кои можат да помогнат во визуелизација на сложени концепти, да ги направат задачите поинтересни и да им овозможат на учениците да истражуваат теми на понапредно ниво. Но, проблемот е кога технологијата станува замена за размислување. Ако ученикот користи калкулатор за основни пресметки кои би можел да ги направи ментално, тогаш тоа станува пречка во развојот на математичкото размислување. Јас секогаш ги охрабрувам учениците прво да го разберат концептот и да го применат самостојно, а дури потоа да користат дигитални алатки како поддршка.

Ако треба да ги убедите учениците дека математиката е важна за нивниот живот, што би им кажале?

Би им кажала дека математиката не е тука само за да полагаат тестови и да добиваат оценки. Таа е суштинска вештина која ќе им помогне во секој аспект од животот. Без разлика дали ќе бидат инженери, лекари, економисти, дизајнери или спортисти, секоја професија бара аналитичко размислување, проценка и логика – а тоа се токму вештините што ги развиваме преку математиката. Дури и во секојдневни ситуации, како планирање на буџетот, анализирање на статистики или дури и стратегиско размислување во игри, математиката игра огромна улога. Таа нè учи како да донесуваме подобри одлуки и да го разбереме светот околу нас на подлабоко ниво.

Конечно, што би порачале по повод Денот на математиката?

Би порачала на сите да ја гледаат математиката како предизвик, а не како пречка. Наместо да се плашат од неа, да ја истражуваат, да играат со бројки, да решаваат загатки и да поставуваат прашања. Математиката не е непријател, туку алатка која може да ни го олесни и подобри животот. Најважно е да се негува љубопитноста и да се сфати дека грешките се дел од процесот на учење.

24 Поглед: Благодариме, Јасмина, за инспиративниот разговор. Се надеваме дека сé повеќе ученици ќе ја гледаат математиката како што ја гледате вие – како начин на размислување што ни помага да се справиме со предизвиците во животот!