Писмо до оној што замина

Здраво,
Не знам дали некогаш ќе го прочиташ ова, но сепак ќе го напишам. Не затоа што мислам дека ќе се предомислиш и ќе се вратиш, туку затоа што сакам да го разберам изборот што го направи. Сакам да разберам што беше тоа што ја прели чашата.

Ми недостигаш. Ни недостигаш. Не само како личност, туку како доказ дека можеби нешто може да се смени, дека ако се потрудиме доволно, ако се бориме доволно, ќе успееме. Ама ти прв сфати дека борбата овде не е фер.

Се сеќаваш на оној ден кога полн со ентузијазам аплицираше за државна поддршка за твојот мал бизнис? Сите ти рекоа дека имаш одлична идеја. Дека на оваа држава ѝ требаат луѓе како тебе – паметни, иновативни, храбри. Веруваше дека ако работиш напорно, ако направиш солиден бизнис-план, ќе добиеш фер шанса.

Ама не доби.

Прво, документите „се загубија“. Потоа, ти рекоа дека треба да чекаш уште неколку месеци, „бидејќи комисијата е презафатена“. Потоа, некој друг – некој со „правилните контакти“ – ја доби поддршката што требаше да биде твоја.

Ти се откажа од чекањето.

Се сеќавам кога првпат ми кажа дека размислуваш да си заминеш. Беше разочаран, но уште надежен. Веруваше дека можеби ќе најдеш некој друг начин, дека можеби сè уште има шанса да останеш. Ама тогаш дојде следниот удар – инспекција што „случајно“ влезе кај тебе, банкарски кредити што никако не можеше да ги добиеш, проект што пропадна само затоа што не беше „во играта“.

И замина.

Замина затоа што таму не те прашуваа „кого познаваш“, туку „што знаеш“. Таму не мораше да чекаш одобренија со месеци. Таму не те гледаа со сомнеж кога кажа дека сакаш да направиш нешто свое.

И за неколку месеци, направи повеќе отколку што тука ти дозволија за неколку години. Ја доби поддршката што овде никогаш не стигна. Ја доби можноста што овде никогаш не ја доби.

Сега, кога твоето име почна да се споменува во медиумите, кога странците веќе те препознаваат како успешен млад претприемач, овде политичарите ќе речат: „Еве доказ дека Македонците се талентирани!“ Ќе те користат како пример за тоа како „нашите млади успеваат низ светот“.

Ама вистината е дека успеваат таму, затоа што овде не им дадоа шанса.

Ќе дојдеш ова лето, знам. Ќе се видиме на кафе, ќе ми раскажуваш како животот таму е поедноставен, како работите функционираат без непотребни пречки. Ќе се смееш кога ќе ти раскажам дека овде сè уште се чека по шест месеци за дозвола за работа. Ќе ни биде убаво, ќе се потсетиме на старите времиња.

А потоа, повторно ќе заминеш.

И ќе останеме тука, во истата приказна што не се менува.

Ти честитам за успехот. И ти благодарам што покажа дека можеше да успееш, само да ти дозволеа.

Со почит,
Некој што сè уште се надева

Ангелов М.