Десетици танкери заглавени во Персискиот Залив додека клучната нафтена рута речиси се затвора

Десетици натоварени нафтени танкери останаа закотвени во Персискиот Залив откако нападите во близина на Ормускиот Теснец практично го парализираа сообраќајот низ еден од најважните енергетски коридори во светот. Развојот на настаните сериозно ја наруши регионалната логистика, го забави извозот и создаде ризик од прекини во производството на нафта доколку кризата потрае.

Според податоците од системите за следење на бродови, најмалку 40 супертанкери за сурова нафта со огромен капацитет моментално мируваат во водите на Персискиот Залив. Секој од овие бродови може да превезува околу два милиони барели нафта. Сопствениците и капетаните избегнуваат да се упатат кон Ормускиот Теснец додека безбедносната ситуација не стане појасна, а голем дел од бродските компании им препорачале на своите пловила да останат на сигурно.

Иако Иран формално не го затвори теснецот по почетокот на воените напади во регионот, издаде предупредувања до бродовите да не продолжуваат со пловидба. Во меѓувреме, неколку пловила веќе биле нападнати, што дополнително ја засили претпазливоста кај поморската индустрија. Дополнителен удар претставува и одлуката на голем дел од светските осигурителни клубови да го укинат осигурувањето од воени ризици за бродови што влегуваат во регионот, што уште повеќе го зголеми ризикот од пловидба.

Последиците се веќе видливи во статистиката за сообраќај. Бројот на супертанкери што поминуваат низ Ормускиот Теснец нагло се намали за само неколку дена. Во одредени периоди низ водниот премин минуваат само неколку бродови, што е драматичен пад во споредба со претходните денови кога десетици танкери редовно транзитираа. Вистинскиот број на пловила што чекаат веројатно е уште поголем, бидејќи дел од бродовите ги исклучуваат сигналите за следење за да го намалат ризикот, а електронските пречки дополнително го отежнуваат мониторингот.

Меѓународните поморски безбедносни служби ја подигнаа заканата на највисоко ниво, откако беа потврдени напади со ракети и беспилотни летала врз комерцијални бродови во Оманскиот Залив, приодите кон Мусандам и крајбрежјето на Обединетите Арапски Емирати. Некои од нападнатите бродови, според првичните проценки, немале никаква очигледна поврзаност што би ги направила цел на напад, што дополнително ја зголемува неизвесноста и стравот во секторот.

Регистарските власти што го надгледуваат почитувањето на меѓународните поморски правила исто така издадоа предупредувања и побараа од бродовите да применуваат највисоко ниво на безбедносни мерки. Во одредени случаи се препорачува дури и привремено прекинување на товарните операции, што дополнително го забавува протокот на стоки.

Прекинот на транспортот веќе предизвикува загриженост кај земјите што зависат од увоз на енергенси, но последиците може да ги почувствуваат и самите производители на нафта. Со ограничен простор за складирање и недостиг од слободни бродови во Персискиот Залив, постои ризик резервоарите да се наполнат доколку извозот остане блокиран подолг период. Во такво сценарио, производителите би можеле да бидат принудени да го намалат или целосно да го прекинат производството.

Енергетските пазари внимателно ја следат ситуацијата бидејќи Ормускиот Теснец не е клучен само за транспорт на нафта, туку и за течен природен гас. Катар, еден од најголемите светски извозници на течен природен гас, ги испраќа своите пратки токму преку овој премин кон пазарите во Азија и Европа, што значи дека секое продолжено нарушување може да има глобални последици.

Тензиите се прелеваат и во други важни поморски зони. Дел од товарните бродови ја прекинаа пловидбата или се вратија назад, а некои од најголемите контејнерски компании веќе ги пренасочуваат маршрутите за да го избегнат Црвеното Море. Причина за тоа се заканите од нови напади врз трговски бродови во регионот, што дополнително ја усложнува глобалната поморска трговија.

Ако безбедносната криза потрае, експертите предупредуваат дека светот би можел да се соочи со сериозни нарушувања во снабдувањето со енергенси, раст на цените и нов притисок врз глобалната економија, која и онака е чувствителна на геополитички шокови.