Минималните плати во ЕУ: големи разлики меѓу источните и западните членки

На почетокот на 2026 година, 22 од 27-те членки на Европската Унија веќе имаа воспоставено законска рамка за минимална плата, додека исклучоци од ова правило се Данска, Италија, Австрија, Финска и Шведска. Според податоците на Евростат, осум од овие земји имаат минимална плата под 1.000 евра бруто, додека во уште осум земји таа изнесува помеѓу 1.000 и 1.500 евра бруто.

Бугарија ја држи позицијата на најниска минимална плата со 620 евра, а по неа следуваат Латвија со 780 евра, Романија со 795 евра и Унгарија со 838 евра. Во оваа група спаѓаат и Естонија, Словачка, Чешка и Малта. Земјите со минимални плати над 1.000 евра се Грција, со 1.027 евра, и Хрватска со 1.050 евра, додека останатите во оваа категорија се Португалија, Кипар, Полска, Литванија, Словенија и Шпанија. Во Словенија минималната плата изнесува 1.278 евра, додека во Шпанија е 1.381 евра.

На врвот на листата се земјите со највисоки минимални плати во ЕУ. Во Франција минималната плата е 1.823 евра, а во Луксембург достигнува 2.704 евра, што е највисока вредност во Унијата. Германија бележи минимална плата од 2.343 евра, додека Холандија, Белгија и Ирска исто така се наоѓаат во оваа група со високи примања.

Во последните десет години, Романија е земјата која забележала најголем просечен годишен раст на минималната плата во ЕУ, со 13,1 процент, следена од Литванија со 12,7 проценти. Од друга страна, Франција бележи најмал раст, само 2,2 проценти, што ја одразува помалата динамика на зголемување на минималната плата во западните земји.

Разликата меѓу најниската и највисоката минимална плата во ЕУ сега достигнува 4,4 пати. Меѓутоа, кога се зема предвид стандардот на куповна моќ, кој ја зема предвид разликата во цените на животните трошоци, разликите се значително намалуваат на околу 2,4 пати. Во оваа пресметка, минималната плата варира од 886 PPS во Естонија до 2.157 PPS во Германија, при што земјите може да се поделат во три категории според вредноста на минималната плата во стандардизирана валута.

Највисоките минимални плати според PPS над 1.500 имаат Германија, Луксембург, Холандија, Белгија, Ирска, Франција, Полска и Шпанија. Во групата помеѓу 1.000 и 1.500 PPS се Словенија, Литванија, Хрватска, Романија, Португалија, Грција, Кипар, Унгарија, Малта, Словачка, Бугарија и Чешка. Најниските вредности под PPS 1.000 ги бележат Латвија и Естонија.

Во последната година, неколку земји ја сменија групата на која припаѓаат според PPS. Словачка, Бугарија и Чешка сега се најдоа во средната категорија, што укажува на постепено приближување кон просечните нивоа на минимални плати во Унијата. Овие податоци ја покажуваат големата разлика помеѓу источните и западните членки на ЕУ, но истовремено го нагласуваат и значењето на прилагодувањето на минималните плати на локалниот стандард на живот, со цел реално да се подобри куповната моќ на граѓаните.