ЕУ подготвува голем план за реиндустријализација и декарбонизација на тешката индустрија

Европската Комисија наскоро ќе го претстави долгоочекуваниот план за реиндустријализација и декарбонизација на тешката индустрија во Европската Унија, со цел ЕУ да ја зајакне својата конкурентност во глобалната економија и да се справи со растечкото влијание на САД и Кина. Иако планот првично требаше да биде објавен оваа година, неговото усвојување беше одложено поради потребата за дополнителни анализи, а ова е второ одложување по она од декември.

Според нацрт-документот до кој имаше пристап „Еуроњуз“, челикот и цементот се идентификувани како клучни индустрии кои треба да ја поттикнат европската економија. Проценките покажуваат дека овие сектори би требало да придонесат со околу 20 проценти од вкупната економска активност до 2030 година. Со тоа, Брисел се надева дека ќе се оживее производството низ целата Унија и дека ќе се врати негативниот тренд кој го намали уделот на ЕУ во глобалното индустриско производство од 20,8 проценти во 2000 година на 14,3 проценти во 2020 година.

Реиндустријализацијата може да доведе до умерено зголемување на цените, но главната цел е намалување на зависноста од странски снабдувачи, особено од САД и Кина. Економските аналитичари сметаат дека вистинскиот предизвик ќе биде изградбата на нови, алтернативни синџири на снабдување и обезбедување финансиска поддршка за одржување на посакуваното ниво на производство.

Нацрт-планот предвидува дека предлозите ќе се фокусираат на декарбонизација во енергетски интензивните индустрии, олеснување на процесите за добивање соодветни дозволи и воведување критериуми за отпорност и одржливост на производите со низок јаглероден отпечаток. Во планот ќе бидат вклучени не само градежништвото и инфраструктурата, туку и индустрии кои користат европски и нискојаглеродни материјали, со цел максимално да се стимулира домашното производство.

Брисел планира да проценува како различните индустрии зависат од енергетски интензивни материјали и колку тие го поттикнуваат растот на побарувачката. Нацрт-планот, исто така, предвидува поддршка за изградба на нуклеарни централи и за производство на електролизери за зелен водород, со цел да се промовира енергетска автономија и користење на европски технологии.

Планот ќе се фокусира и на енергетски интензивните сектори, критичните суровини и странските директни инвестиции, воведувајќи правила за спречување негативни ефекти врз функционирањето на единствениот пазар и безбедноста на ЕУ. Одредени државни грантови ќе бидат поедноставени, така што земјите-членки нема да треба да поднесуваат извештаи за поддршка на проекти за декарбонизација.

Еден од клучните елементи на предлогот ќе биде воспоставувањето целен удел на домашно производство за индустриски производи со ознаката „Произведено во Европа“, со бројки кои би се движеле помеѓу 60 и 80 проценти. Се разгледува и можноста придонесот на неевропски компании кои произведуваат во ЕУ да се смета како европски, со што ќе се обезбеди поголема флексибилност и поддршка за домашните пазари.

Со овој предлог, Европската комисија се обидува да создаде силен, конкурентен и одржлив индустриски сектор, кој ќе биде отпорен на глобални економски шокови и ќе ја зголеми стратешката автономија на ЕУ во енергетски и индустриски поглед.