Победата на демократите ја раздвижи Волстрит: Безос заработи 13,7 милијарди долари, Маск изгуби 34,5 милијарди

Американските финансиски пазари силно реагираа на политичкиот пресврт во Соединетите Американски Држави, откако Демократската партија освои контрола врз двата дома на Конгресот. Берзанските индекси забележаа значителен раст, а најбогатите луѓе во светот за само еден ден се соочија со огромни промени во вредноста на своето богатство. Додека дел од технолошките милијардери заработија десетици милијарди долари благодарение на растот на акциите, други претрпеа сериозни загуби поради стравувањата од построга регулација на индустријата за вештачка интелигенција.

Позитивното расположение на Волстрит беше поттикнато и од сигналите на американскиот претседател Доналд Трамп дека ќе ги прифати изборните резултати. За инвеститорите, тоа претставуваше важен знак дека политичката транзиција во Конгресот би можела да помине без дополнителни институционални потреси. Намалувањето на политичката неизвесност веднаш се одрази врз берзанското тргување, иако реакцијата не беше подеднакво поволна за сите компании.

Индустрискиот индекс Dow Jones порасна за повеќе од 1.500 поени, завршувајќи го трговскиот ден со добивка од три проценти. Поширокиот индекс S&P 500 забележа раст од 1,6 проценти, додека технолошкиот Nasdaq напредуваше за 1,4 проценти. Овие резултати покажаа дека инвеститорите генерално позитивно го оцениле новиот политички распоред на силите, но истовремено започнале да прават разлика меѓу компаниите што би можеле да имаат корист од промените и оние што се соочуваат со нови ризици.

Особено интересна беше поделбата во технолошкиот сектор. Иако акциите на некои од најголемите американски компании забележаа силен раст, производителите на опрема за вештачка интелигенција и компаниите поврзани со изградба на дата-центри се најдоа под притисок. Причината лежи во очекувањата дека демократското мнозинство во Конгресот би можело да иницира построги правила за развојот на оваа индустрија.

Во изминатите години, вештачката интелигенција стана еден од најважните двигатели на растот на американските берзи. Огромните инвестиции во компјутерска инфраструктура, напредни чипови и дата-центри ја зголемија вредноста на голем број технолошки компании. Но истите инвестиции сега се соочуваат со нови политички и економски прашања, особено во однос на потрошувачката на електрична енергија, влијанието врз животната средина и оправданоста на огромните капитални расходи.

Дополнителна неизвесност предизвикаа случувањата во Тексас, каде што новоизбраната демократска гувернерка Џина Хинохоса најави мораториум на изградбата на нови дата-центри. Таквата мерка би можела директно да влијае врз компаниите што планираат големи инвестиции во инфраструктура за вештачка интелигенција. Тексас во последните години се позиционираше како важна локација за технолошки и индустриски проекти, поради што евентуалните ограничувања би имале значајни последици за секторот.

Загриженоста брзо се одрази врз акциите на компаниите поврзани со овој инвестициски бран. Oracle забележа пад од речиси два проценти, додека акциите на CoreWeave изгубија близу десет проценти од својата вредност. Nvidia, една од најзначајните компании во глобалната индустрија за вештачка интелигенција, го заврши тргувањето со пад од околу три проценти.

Овие движења покажуваат дека инвеститорите почнуваат повнимателно да ги проценуваат ризиците поврзани со забрзаното проширување на инфраструктурата за вештачка интелигенција. Изградбата на нови дата-центри бара огромни финансиски средства, значителни количества електрична енергија и долгорочни договори за снабдување со опрема. Доколку политичките ограничувања го забават овој процес, дел од компаниите би можеле да се соочат со одложување на планираните приходи и промена на инвестициските очекувања.

Меѓу најголемите губитници од постизборните берзански движења се најде Илон Маск. Неговото проценето богатство се намали за неверојатни 34,5 милијарди долари, достигнувајќи 867,2 милијарди долари, според податоците на Forbes во реално време. Падот беше поврзан со намалувањето на вредноста на компаниите Tesla и SpaceX, кои во текот на денот забележаа негативни движења од приближно 3,3 и 3,8 проценти.

За Маск, изборниот резултат има и дополнителна политичка димензија. Тој беше еден од најголемите финансиски поддржувачи на републиканците во изборниот циклус, вложувајќи речиси 450 милиони долари во нивната поддршка. Победата на демократите затоа претставува политички неуспех за милијардерот, кој во изминатиот период отворено се поврзуваше со републиканската политичка агенда.

Дополнителен предизвик е што Tesla и SpaceX имаат седиште во Тексас, држава во која демократите постигнаа значаен политички пресврт. Промената на државната администрација би можела да влијае врз регулаторното опкружување за големите технолошки и индустриски компании. Сепак, конечните последици ќе зависат од конкретните политики што ќе бидат предложени и спроведени.

Падот на богатството на Маск не значи дека тој изгубил 34,5 милијарди долари во готовина. Станува збор за намалување на проценетата пазарна вредност на неговите сопственички удели, која се менува во зависност од движењето на акциите и проценките на компаниите. Ваквите промени се особено изразени кај милијардерите чие богатство е концентрирано во неколку големи компании.

Меѓу компаниите што најсилно ја почувствуваа политичката промена беше и Trump Media & Technology Group, поврзана со американскиот претседател. Нејзините акции забележаа пад од речиси 25 проценти, иако претходниот ден компанијата се приближила до конечен договор за спојување со TAE Technologies. Толку големиот пад покажува колку силно политичките случувања можат да влијаат врз вредноста на компании што се тесно поврзани со одредени политички личности.

Но додека Маск и дел од технолошките инвеститори се соочуваа со загуби, други американски милијардери забележаа значително зголемување на богатството. Најголема добивка меѓу наведените личности оствари Џеф Безос, основачот на Amazon. Неговото проценето богатство порасна за 13,7 милијарди долари, достигнувајќи 384,2 милијарди долари.

Причината за ваквиот раст беше силното поскапување на акциите на Amazon, кои во постизборното тргување напредуваа за околу седум проценти. Инвеститорите позитивно реагираа на намалената политичка неизвесност и на очекувањата дека новата распределба на моќта би можела да донесе промени во деловното опкружување. За Безос, чиј голем дел од богатството е поврзан со сопственичкиот удел во Amazon, растот на акциите веднаш се претвори во милијарди долари дополнителна проценета вредност.

Значителна добивка забележаа и основачите на Google. Лери Пејџ го зголеми своето богатство за 8,3 милијарди долари, достигнувајќи проценета вредност од 241,1 милијарда долари. Неговиот долгогодишен деловен партнер Сергеј Брин, пак, забележа зголемување од 7,6 милијарди долари.

Растот на нивното богатство беше поврзан со закрепнувањето на акциите на Alphabet, матичната компанија на Google. Компанијата претходната недела се соочила со исклучително голем еднодневен пад на пазарната вредност, но постизборното расположение придонесе дел од загубите да бидат надоместени. Ова покажува дека и во рамките на технолошкиот сектор инвеститорите прават разлика меѓу различните деловни модели и финансиски перспективи.

Интересно е што Alphabet истовремено е една од компаниите што вложуваат огромни средства во развојот на вештачка интелигенција. Сепак, нејзините приходи се потпираат и на широко развиените бизниси со дигитално рекламирање, интернет-услуги и облачна инфраструктура. Таквата диверзификација може да влијае врз начинот на кој инвеститорите ги проценуваат нејзините ризици во споредба со компаниите што се многу посилно зависни од изградбата на нови дата-центри.

Меѓу најголемите добитници се најде и Стив Балмер, поранешниот извршен директор на Microsoft. Неговото богатство се зголеми за 8,8 милијарди долари, благодарение на растот на акциите на компанијата. Во текот на претпладневното тргување во средата, акциите на Microsoft достигнаа историски максимум од 557,39 долари.

Растот на Microsoft е уште еден показател за сложената реакција на берзите по изборите. Иако компанијата е меѓу најголемите инвеститори во вештачка интелигенција, нејзината деловна структура опфаќа широк спектар производи и услуги што носат стабилни приходи. Инвеститорите очигледно не ги оценуваа сите технолошки компании на ист начин, туку ги земаа предвид нивната финансиска позиција и изложеноста на можните регулаторни ограничувања.

Позитивните движења не беа ограничени само на технолошките гиганти. Акциите на малопродажниот синџир Walmart пораснаа за околу 4,5 проценти, што донесе значителни добивки за членовите на семејството Волтон. Богатството на Роб Волтон се зголеми за пет милијарди долари, додека Џим Волтон забележа раст од 4,9 милијарди долари.

Алис Волтон, исто така, го зголеми своето проценето богатство, и тоа за 4,8 милијарди долари. Вкупно, тројцата членови на семејството забележаа раст од приближно 14,7 милијарди долари во еден ден. Ова покажува дека позитивната реакција на инвеститорите ги опфатила и големите компании од традиционалните сектори на американската економија.

За разлика од нив, Мајкл Дел, основачот на Dell Technologies, се соочи со сериозен пад на богатството. Неговата проценета нето-вредност се намали за 11,3 милијарди долари, достигнувајќи 213,4 милијарди долари. Причината беше падот на акциите на Dell од околу осум проценти, во рамките на пошироката распродажба на компании поврзани со технолошката инфраструктура.

Dell има значајна улога во производството на компјутерски системи и серверска опрема што се користи во дата-центрите. Поради тоа, очекувањата за можни ограничувања на изградбата на нови капацитети за вештачка интелигенција можат да влијаат врз проценките за идната побарувачка на нејзините производи. Инвеститорите во вакви ситуации често реагираат однапред, уште пред регулаторните промени да станат реалност.

Сличен удар претрпе и Џенсен Хуанг, извршниот директор на Nvidia, чие богатство се намали за 3,2 милијарди долари. Според проценките на Forbes, неговата нето-вредност падна на 176,1 милијарда долари. Падот на акциите на Nvidia беше поврзан со загриженоста дека огромните инвестиции во вештачка интелигенција можеби нема да ја оправдаат својата цена во очекуваниот временски период.

Nvidia во последните години стана една од најважните компании во глобалниот технолошки сектор, благодарение на побарувачката за напредни чипови што се користат за развој и работа на системи со вештачка интелигенција. Нејзиниот раст во голема мера беше поттикнат од инвестициите на технолошките гиганти во компјутерска инфраструктура. Затоа секоја можност за забавување на изградбата на дата-центри предизвикува загриженост кај инвеститорите.

Во истата група губитници се најде и Масајоши Сон, извршниот директор на SoftBank. Неговото богатство се намали за околу 1,6 милијарди долари, во период кога инвеститорите ја преиспитуваа изложеноста кон компании поврзани со развојот на вештачката интелигенција. SoftBank има значителни интереси во технолошкиот сектор, поради што промените во инвестициското расположение можат да влијаат врз проценетата вредност на неговите вложувања.

Разликата меѓу добитниците и губитниците открива една од најинтересните карактеристики на постизборното тргување. Иако берзанските индекси забележаа силен раст, тоа не значеше дека сите големи компании и нивните сопственици заработија. Напротив, капиталот се движеше кон компании за кои инвеститорите очекуваа поповолни перспективи, додека дел од средствата се повлекуваа од секторите што би можеле да се соочат со построги ограничувања.

Ваквите движења покажуваат дека политичките избори можат да имаат непосредно влијание врз финансиските пазари, дури и кога новите власти сè уште не започнале со спроведување конкретни политики. Инвеститорите ги пресметуваат можните последици од изборните резултати и ги приспособуваат своите портфолија врз основа на очекувањата за идните закони, даноци и регулаторни одлуки. Затоа пазарните реакции често се појавуваат многу порано од реалните економски промени.

Особено важна ќе биде идната политика кон вештачката интелигенција. Демократското мнозинство во Конгресот би можело да иницира дополнителни сослушувања, истраги и законски предлози поврзани со големите технолошки компании. Меѓу прашањата што би можеле да добијат поголемо внимание се влијанието на дата-центрите врз електроенергетските системи, користењето природни ресурси и концентрацијата на економска моќ во рацете на мал број корпорации.

Сепак, построгата регулација не мора автоматски да значи негативен исход за целиот технолошки сектор. За одредени компании, појасните правила можат да создадат постабилна деловна средина и да ги намалат ризиците од неконтролирана конкуренција. Но во краток рок, неизвесноста околу можните ограничувања често предизвикува претпазливост кај инвеститорите.

Дополнителна дилема претставува огромниот обем на инвестиции во вештачка интелигенција. Големите технолошки компании издвојуваат значителни средства за изградба на дата-центри, купување чипови и развој на напредни модели, но инвеститорите сè почесто бараат конкретни докази дека овие вложувања ќе донесат доволно високи приходи. Доколку регулаторните ограничувања дополнително ги зголемат трошоците, притисокот врз профитабилноста би можел да стане уште поголем.

Во вакви услови, компаниите што располагаат со повеќе извори на приходи можат да бидат во поповолна позиција од оние што зависат од еден инвестициски тренд. Тоа делумно ја објаснува различната реакција на пазарот кон Amazon, Alphabet и Microsoft, од една страна, и кон компаниите што се посилно поврзани со проширувањето на инфраструктурата за вештачка интелигенција, од друга. Сепак, идните движења ќе зависат и од деловните резултати, а не само од политичките очекувања.

За американските милијардери, постизборниот ден беше потсетник колку брзо може да се промени вредноста на огромните сопственички удели. Џеф Безос за еден ден го зголеми богатството за 13,7 милијарди долари, додека Илон Маск забележа пад од 34,5 милијарди долари. Разликата меѓу нивните резултати надминува 48 милијарди долари и ја покажува големината на финансиските промени што можат да произлезат од само една берзанска сесија.

Сепак, овие промени не треба да се поистоветуваат со реализирана заработка или загуба. Проценките за богатството на милијардерите се засноваат на пазарните вредности на нивните удели, кои можат повторно да се зголемат или намалат во следните денови. Затоа дневните рангирања на најбогатите луѓе се повеќе показател за моменталната состојба на финансиските пазари отколку за трајна промена на нивната економска моќ.

Победата на демократите во двата дома на Конгресот донесе силен оптимизам на Волстрит, но истовремено создаде нови прашања за иднината на технолошката индустрија. Додека традиционалните берзански индекси растеа, компаниите поврзани со вештачката интелигенција и дата-центрите се соочија со притисок поради можните регулаторни промени. Таквата поделба покажува дека инвеститорите не реагираат само на тоа кој победил на изборите, туку и на тоа кои компании би можеле да бидат најсилно погодени од новата политичка реалност.

Следните месеци ќе покажат дали постизборниот раст претставува почеток на подолготраен позитивен тренд или само краткорочна реакција на намалената политичка неизвесност. Подеднакво важно ќе биде дали најавените ограничувања за дата-центрите ќе се претворат во конкретни мерки и како големите технолошки компании ќе ги приспособат своите инвестициски планови. Засега, најјасната порака од Волстрит е дека политичкиот пресврт создаде нови победници и губитници, а најбогатите луѓе во светот први ја почувствуваа разликата.