Робот развиен за само пет месеци ќе ги извршува најопасните задачи: Roger деактивира бомби и работи во средини опасни за човечкиот живот

Работните места на кои постои ризик од експлозии, истекување отровни гасови или контакт со висок напон и понатаму претставуваат сериозна закана за човечката безбедност. И покрај напредокот на технологијата и воведувањето современи заштитни системи, одредени интервенции сè уште бараат луѓето директно да се изложуваат на опасност. Американска технолошка компанија верува дека дел од овие ризици може значително да се намалат со помош на нова генерација хуманоидни роботи.

Станува збор за стартапот Minerva Humanoids, кој го разви роботот Roger, наменет за извршување задачи во средини каде што човечкото присуство може да има фатални последици. Она што особено привлекува внимание е брзината со која е реализиран проектот. На компанијата ѝ биле потребни само пет месеци за почетната идеја да ја претвори во функционален прототип способен самостојно да одржува рамнотежа и да се движи под човечка контрола.

За понатамошниот развој на технологијата, американскиот стартап досега обезбедил приближно 10 милиони долари. Средствата се наменети за усовршување на механичките компоненти, софтверските системи и можностите за управување на далечина, со крајна цел Roger да стане практично решение за индустрии во кои безбедноста на работниците претставува еден од најголемите предизвици.

Основната идеја зад проектот не е целосно заменување на човекот со машина, туку физичко одвојување на работникот од опасната средина. Наместо специјалистите да влегуваат во објекти со ризик од експлозија или да се приближуваат до оштетена електрична опрема, тие би можеле да ги извршуваат потребните операции преку робот управуван од безбедна локација.

Roger функционира како полуавтономен систем во кој човечката процена и вештачката интелигенција имаат различни, но меѓусебно поврзани улоги. Операторот ги носи одлуките и ги контролира движењата, додека софтверот му помага на роботот да ја одржува стабилноста, да се движи низ сложен простор и да ги координира механичките делови. На овој начин, технологијата не ја презема одговорноста за критичните одлуки, туку му овозможува на човекот да дејствува без непосредно да биде изложен на опасност.

Посебно интересен е начинот на кој се воспоставува комуникацијата меѓу операторот и роботот. Со користење очила за виртуелна реалност, човекот добива визуелен приказ од камерите поставени на Roger и може да ја следи околината речиси како лично да се наоѓа на местото на интервенцијата. Движењата на операторот потоа се пренесуваат на роботот, овозможувајќи поприродно и попрецизно извршување на задачите.

Системот располага и со технологија за повратна информација преку допир, позната како хаптичка технологија. Кога роботот ќе допре предмет или површина, операторот добива соодветен тактилен сигнал, што му помага подобро да ја процени интеракцијата со околината. Оваа можност е особено важна при ракување со чувствителни предмети, опасни материјали или механизми кај кои дури и мало погрешно движење може да предизвика сериозни последици.

Една од главните области за кои е развиен Roger е отстранувањето експлозивни направи. Во ваквите операции веќе со години се користат специјализирани роботи, но голем дел од нив имаат ограничена подвижност или располагаат со само една механичка рака. Тоа може да претставува проблем кога интервенцијата бара истовремено користење на двете раце, внимателно манипулирање со повеќе предмети или извршување сложени движења.

Токму овие ограничувања се меѓу причините поради кои Minerva Humanoids се одлучила за хуманоиден дизајн. Роботот е замислен да извршува задачи за кои досега понекогаш било неопходно специјалист да облече заштитна опрема и лично да пристапи до експлозивната направа. Доколку технологијата ја покаже потребната сигурност во реални услови, ваквиот пристап би можел значително да ја намали изложеноста на луѓето при опасни интервенции.

Потенцијалната примена, сепак, не завршува со експлозивните средства. Roger се развива и за работа во нафтени и гасни постројки, индустриски комплекси со опасни хемикалии и енергетски објекти со високонапонска опрема. Во такви средини, дури и рутинска проверка може да стане ризична доколку дојде до технички дефект, истекување гас или ненадејно оштетување на инфраструктурата.

Компанијата предвидува роботот да може да се користи и за редовен надзор на индустриската опрема. Тој би можел да проверува мерни инструменти, да следи знаци на корозија и да идентификува неправилности што укажуваат на потенцијални дефекти. Со навремено откривање на ваквите проблеми, операторите би добиле можност да реагираат пред помал технички недостаток да прерасне во сериозен индустриски инцидент.

Особено значајна би била неговата улога во вонредни ситуации. При активирање аларм за отровен гас, појава на пожар или сомневање за истекување опасни материи, Roger би можел да биде испратен во загрозената зона за да ја процени состојбата и да изврши одредени интервенции. На тој начин, стручните тимови би добивале информации и би преземале активности без веднаш да мораат физички да влезат во опасниот простор.

При конструирањето на роботот, инженерите посветиле внимание и на неговата практична употреба надвор од лабораториски услови. Според компанијата, Roger со целокупната опрема тежи помалку од 100 килограми, а неговите димензии овозможуваат транспорт дури и на совозачко седиште во возило. Ова би можело да биде важна предност за интервентните екипи, кои често мораат брзо да пристигнат на тешко достапни локации.

Роботот е проектиран и за движење по скали и влажни површини, вклучително и палуби на морски платформи. Таквите услови се особено предизвикувачки за машини што се движат на две нозе, бидејќи бараат постојано приспособување на рамнотежата. Токму затоа софтверската поддршка заснована на вештачка интелигенција има важна улога во неговото функционирање.

Од Minerva Humanoids сметаат дека употребата на роботи управувани на далечина би можела да донесе и економски придобивки. Во одредени индустриски операции, особено на оддалечени морски постројки, транспортот на персонал и опрема бара значителни финансиски средства и сложена организација. Доколку дел од проверките и интервенциите се извршуваат роботски, би можела да се намали потребата од дополнителни транспортни средства, вклучително и хеликоптери.

Истовремено, намалувањето на бројот на луѓе што мораат да престојуваат во ризични индустриски средини би придонело за подобрување на безбедносните услови. За компаниите што управуваат со енергетски постројки, ова може да значи помала изложеност на работниците, поефикасно организирање на интервенциите и потенцијално намалување на трошоците поврзани со опасни операции.

Сепак, и покрај амбициозните најави, Roger засега се наоѓа во рана фаза од својот развој. Постоењето функционален прототип не значи дека роботот веќе е подготвен за сите ситуации со кои би можел да се соочи во реална индустриска средина. За неговата поширока примена ќе бидат потребни дополнителни тестирања, докажување на сигурноста и приспособување на системите кон различни работни услови.

Американскиот стартап најавува дека првите комерцијални пилот-проекти ќе започнат во текот на есента 2026 година. Преку нив компанијата ќе има можност да ја провери практичната применливост на технологијата и да добие повратни информации од потенцијалните индустриски корисници. Резултатите од овие тестирања ќе бидат важни за процената дали Roger може да премине од ветувачки технолошки прототип во опрема што редовно ќе се користи на терен.

Развојот на Roger е уште еден показател дека роботиката постепено се насочува кон области во кои нејзината најголема вредност не е само зголемувањето на продуктивноста, туку и заштитата на човечките животи. Наместо роботите да се разгледуваат исклучиво како замена за работната сила, ваквите проекти отвораат можност машините да ги преземат најризичните физички активности, додека луѓето ќе продолжат да ги носат клучните одлуки.

Доколку ваквите технологии успешно ги поминат практичните проверки и станат финансиски достапни за поширока употреба, тие би можеле да го променат начинот на кој се организираат најопасните професии во светот. Иднината во која човекот управува со сложени интервенции од безбедна просторија, додека роботот се соочува со непосредната опасност, повеќе не изгледа како далечна научна фантастика, туку како технолошка можност што постепено се приближува до реалноста.