Светот станува поризичен за патување: Објавена листата на најопасни дестинации

Планирањето патување во странство сè повеќе бара внимание не само на цените, сместувањето и туристичките атракции, туку и на безбедносната состојба во земјата што се посетува. Војните, политичките тензии, организираниот криминал и природните катастрофи можат значително да ги променат условите за патување, а новата светска мапа на ризици за 2027 година покажува кои дестинации се сметаат за најнебезбедни.

Проценката е изработена од американската безбедносна компанија Global Guardian, која ги анализира условите во различни држави и региони. При оценувањето се земаат предвид седум фактори, меѓу кои криминалот, вооружените конфликти, тероризмот, политичката нестабилност, здравствените ризици, инфраструктурата и природните катастрофи. Врз основа на овие показатели, земјите се распоредени во пет категории, од низок до екстремен ризик.

Најопасната категорија ги опфаќа подрачјата каде што безбедноста на патниците може сериозно да биде загрозена поради воени дејства, насилство или нефункционални институции. Меѓу нив се Авганистан, Украина, Сирија, Јемен, Судан, Сомалија, Мјанмар и Хаити, како и Појасот Газа. Високо ниво на опасност е забележано и во делови од африканските региони Сахел и Централна Африка.

Една од позначајните промени на новата мапа е оценката за Иран, кој е преместен во категоријата со екстремен ризик. Покрај политичката нестабилност и регионалните тензии, особено внимание се посветува на опасноста од произволни апсења на странски државјани. Овој фактор може да претставува сериозна закана дури и за патници што не се директно изложени на вооружени конфликти.

Промени се забележуваат и во поширокиот регион на Персискиот Залив. Бахреин и Кувајт се преместени од умерено во високо ниво на ризик, додека Катар, Обединетите Арапски Емирати, Јордан и Саудиска Арабија се оценети со средно ниво на ризик. Ваквите проценки се значајни и за меѓународниот авиосообраќај, бидејќи Дубаи, Абу Даби и Доха се меѓу најважните центри за поврзување на Европа со Азија и други делови од светот.

Но опасностите не се ограничени само на земјите во кои се водат војни. На мапата се издвојуваат и држави што привлекуваат голем број туристи, но истовремено се соочуваат со сериозни безбедносни предизвици. Таков пример е Мексико, кој останува во категоријата со висок ризик поради насилството поврзано со организираните криминални групи и нарко-картелите.

Особено загрижува тоа што безбедносните инциденти не се ограничени само на оддалечените и помалку посетувани региони. Насилство е регистрирано и во познати туристички дестинации како Канкун, Тулум и Пуерто Ваљарта. Тоа не значи дека секој туристички престој во овие места е подеднакво опасен, но укажува на потребата патниците внимателно да ги следат локалните предупредувања.

Во групата земји со висок ризик се наоѓа и Еквадор, каде што засилените активности на криминалните организации ја влошиле безбедносната состојба. Посебно се издвојува Гвајакил, важен град низ кој поминуваат дел од туристите што патуваат кон островите Галапагос. Зголеменото насилство во одредени урбани средини дополнително ја усложнува организацијата на ваквите патувања.

Кај Турција и Египет, проценката е посложена бидејќи безбедносните услови значително се разликуваат од еден до друг регион. Во Турција најголемо внимание се посветува на подрачјата во близина на границите со Иран, Ирак и Сирија, додека популарните летувалишта како Анталија и Бодрум се географски оддалечени од овие зони. Во Египет, најизразени ризици се поврзуваат со Северен Синај и одредени пустински и погранични области.

И покрај влошувањето на состојбата во повеќе делови од светот, мапата бележи и позитивни промени. Јамајка е преместена од висок во среден ризик, делумно поради намалувањето на бројот на убиства. Јужна Кореја, пак, преминала од умерено во ниско ниво на ризик по стабилизирањето на политичките околности.

Подобра оценка добила и Унгарија, која е сместена меѓу земјите со низок ризик. Според проценката на Global Guardian, намалувањето на опасноста од поголеми политички протести придонело за поповолна безбедносна оценка по политичките промени во земјата.

За македонските граѓани особено е интересна состојбата во регионот. Според мапата, Македонија се наоѓа во жолтата категорија, односно меѓу државите со умерено ниво на ризик. Во истата група се Србија, Босна и Херцеговина и Црна Гора, додека Хрватска и Словенија се означени со зелена боја, што претставува најниско ниво на ризик.

Умерената категорија подразбира дека државите генерално имаат капацитет да се справат со повеќето безбедносни предизвици и кризни ситуации. Сепак, одредени закани, како криминал, природни непогоди или политички немири, можат повремено да влијаат врз патувањето и функционирањето на јавните служби.

Покрај општата безбедносна оценка, Global Guardian издвојува и специфични ризици. Меѓу земјите каде што постои особена опасност од произволни апсења се наведуваат Авганистан, Белорусија, Кина, Еритреја, Иран, Ирак, Мјанмар, Никарагва, Северна Кореја и Русија. Во овие држави патниците можат да се соочат со сериозни правни и безбедносни проблеми.

Здравствените ризици се најизразени во земји со ограничени медицински капацитети или со долготрајни кризи. Во оваа група се издвојуваат Авганистан, Буркина Фасо, Демократска Република Конго, Хаити, Мали, Нигер, Сомалија, Судан, Сирија и Јемен. Недостапноста на соодветна здравствена заштита може дополнително да ги зголеми последиците од болести, несреќи или други итни ситуации.

Посебна категорија претставуваат опасностите од природни катастрофи и неповолни услови во животната средина. Меѓу земјите со најизразени ризици се Кина, Индија, Индонезија, Мексико, Колумбија, Мозамбик, Мјанмар, Пакистан, Филипините и Русија. Во зависност од регионот и годишното време, патниците можат да бидат изложени на поплави, земјотреси, тропски бури и други природни непогоди.

На мапата се издвоени и градови со исклучително висок безбедносен ризик. Меѓу нив се Кулиакан во Мексико, Дурбан во Јужна Африка, Гома во Демократска Република Конго, Гватемала Сити, Гвајакил, Картум, Могадишу, Порт Морсби, Порт-о-Пренс и Квета. Причините за ваквите оценки се различни, но најчесто се поврзани со насилен криминал, вооружени судири или сериозна институционална нестабилност.

Сепак, безбедносната мапа не треба да се толкува како универзална забрана за патување. Дури и во земјите со високо ниво на ризик може да постојат области со значително подобри услови, додека одредени региони во генерално побезбедни држави можат да бидат изложени на конкретни закани.

Важно е и тоа што проценката на Global Guardian претставува анализа на приватна безбедносна компанија, а не официјално предупредување издадено од државните институции. Затоа, пред патување се препорачува проверка на актуелните информации и советите од надлежните министерства за надворешни работи.

Новата мапа за 2027 година покажува дека безбедноста станува сè поважен дел од планирањето на патувањата. Изборот на дестинација повеќе не зависи само од туристичката понуда и трошоците, туку и од политичката стабилност, локалниот криминал, здравствените услови и можноста за брза реакција во непредвидени ситуации.