Кога купуваме нов телевизор, најчесто вниманието го насочуваме кон големината на екранот, резолуцијата, квалитетот на сликата и цената. Ретко кој размислува за тоа колку долго производителот ќе го одржува софтверот на уредот. Сепак, токму овој податок може да биде пресуден за тоа колку години телевизорот ќе ги задржи функциите поради кои сме го купиле. Современите паметни телевизори повеќе не се само уреди за гледање телевизиски програми. Тие функционираат како мали компјутери, со сопствен оперативен систем, интернет-поврзување и можност за користење различни апликации. Благодарение на овие функции, корисниците можат да гледаат филмови и серии преку стриминг-платформи, да пребаруваат содржини на интернет и да користат бројни дигитални услуги. Но, токму зависноста од софтверот создава проблем за кој многу купувачи дознаваат дури по неколку години. Иако телевизорот може и понатаму да има одлична слика и целосно исправен екран, неговите паметни функции постепено можат да станат ограничени или неупотребливи. Причината не мора да биде технички дефект. Во многу случаи, проблемот започнува кога производителот ќе престане да обезбедува софтверски и безбедносни ажурирања за конкретниот модел. Од тој момент, телевизорот продолжува да работи со постојната верзија на оперативниот систем, но повеќе не ги добива сите подобрувања и заштити што се достапни за поновите уреди. Ова значи дека паметниот телевизор има два различни животни века. Првиот се однесува на физичката исправност на екранот и останатите компоненти, додека вториот зависи од времетраењето на софтверската поддршка. Во практиката, вториот период може да заврши многу порано од првиот. Токму затоа телевизор купен за значителна сума може по неколку години да продолжи беспрекорно да прикажува телевизиски канали, а истовремено да има проблеми со апликациите и интернет-услугите. За корисниците што најголем дел од содржините ги гледаат преку стриминг-платформи, ова може да биде особено непријатно. Дополнителна тешкотија е што не постои единствен рок на софтверска поддршка што важи за сите паметни телевизори. Производителите имаат различни политики, а времетраењето на ажурирањата може да се разликува и меѓу модели од ист бренд. Некои телевизори добиваат поддршка релативно краток период, додека кај одредени понови серии производителите најавуваат повеќегодишни безбедносни ажурирања. Поради тоа, возраста на телевизорот сама по себе не е доволна за да се утврди дали уредот сè уште добива софтверска поддршка. „Самсунг“, на пример, за телевизорите претставени од 2023 година наведува период од седум години безбедносни ажурирања. Кај постарите модели, меѓутоа, поддршката може да биде пократка, поради што корисниците треба да ги проверат информациите што важат токму за нивниот уред. „ЛГ“ наведува четиригодишен период за општи софтверски ажурирања и пет години безбедносна поддршка. Сепак, важно е да се направи разлика меѓу надградба на оперативниот систем и безбедносно ажурирање, бидејќи тие не мора да се обезбедуваат во ист временски период. Кај други производители, ситуацијата може да биде уште понејасна. Компании како „Року“ и „Визио“ немаат универзален рок што важи за сите нивни телевизори, па достапноста на идните ажурирања зависи од конкретниот модел и неговата софтверска платформа. Посебно внимание треба да обрнат и сопствениците на телевизори со оперативните системи „Андроид ТВ“ и „Гугл ТВ“. Иако овие платформи се поврзани со „Гугл“, тоа не значи дека секој телевизор што ги користи автоматски ќе добива ист број години поддршка. Производителот на самиот телевизор има важна улога во обезбедувањето и дистрибуцијата на ажурирањата. Затоа два уреда со ист оперативен систем, но од различни брендови, можат да имаат различен период на поддршка. Ова е особено важно при купување нов телевизор. Познатото име на оперативниот систем не е гаранција дека уредот ќе ги задржи сите функции во текот на целиот свој физички животен век. За да се добие вистинска слика, потребно е да се провери политиката на производителот за конкретната серија. Наједноставниот начин за проверка е преку официјалната интернет-страница на производителот. Во делот за техничка поддршка најчесто може да се пребарува според точната ознака на моделот, каде што се објавуваат достапните софтверски верзии, упатствата и другите информации поврзани со одржувањето. Ознаката на моделот обично може да се најде во поставките на телевизорот, на налепницата на задната страна или во документацијата добиена при купувањето. Важно е да се користи целосната ознака, бидејќи слични модели од различни години можат да имаат различна софтверска поддршка. Доколку производителот не наведува јасен датум до кога ќе обезбедува ажурирања, корисниците можат да ја проверат историјата на последните достапни верзии или да побараат информации од официјалната служба за поддршка. Самото постоење на понова верзија, меѓутоа, не е гаранција дека ќе следуваат и дополнителни ажурирања. Но, што всушност се случува кога телевизорот ќе остане без поддршка? Најчесто, промената нема веднаш да биде забележлива. Уредот ќе продолжи нормално да се вклучува, ќе ги прикажува телевизиските програми и ќе може да се користи со надворешни уреди поврзани преку соодветните приклучоци. Проблемите обично се појавуваат постепено. Апликациите што се користат за гледање филмови, серии и други интернет-содржини постојано се развиваат. Нивните нови верзии можат да бараат понов оперативен систем или одредени технички можности што постариот телевизор повеќе не ги поддржува. Во такви ситуации, корисникот може да забележи дека некоја апликација работи побавно, се исклучува неочекувано или повеќе не дозволува пристап до одредени функции. Во краен случај, услугата може целосно да престане да биде достапна на конкретниот модел. Тоа значи дека телевизорот што претходно овозможувал едноставно користење на „Нетфликс“ или други стриминг-платформи може постепено да ја изгуби таа можност, иако неговиот екран останува во одлична состојба. Покрај функционалноста, уште поважно прашање е безбедноста. Бидејќи паметните телевизори се поврзани на интернет, тие користат софтвер што, како и кај компјутерите и телефоните, може да содржи безбедносни пропусти. Производителите преку редовни ажурирања ги отстрануваат откриените слабости и ја подобруваат заштитата на уредите. Кога поддршката ќе заврши, новооткриените пропусти можат да останат неисправени, што потенцијално ја зголемува изложеноста на безбедносни ризици. Тоа не значи дека секој телевизор без ажурирања автоматски станува небезбеден или дека ќе биде цел на напад. Сепак, користењето застарен софтвер поврзан на интернет претставува дополнителен ризик, особено ако уредот продолжува да користи апликации и услуги што бараат кориснички сметки. Поради ова, препорачливо е редовно да се проверува дали телевизорот има достапни ажурирања. Кај многу модели постои можност тие да се преземаат автоматски, но корисниците можат и рачно да ја проверат состојбата преку менито за поставки. Сепак, престанокот на софтверската поддршка не значи дека е неопходно веднаш да се купи нов телевизор. Доколку екранот и останатите компоненти работат исправно, постојат начини уредот да продолжи да се користи уште многу години. Едно од наједноставните решенија е поврзување надворешен уред за стриминг или посебен дигитален приемник со паметни функции. Ваквите уреди се поврзуваат преку HDMI-приклучок и располагаат со сопствен оперативен систем, преку кој може да се користат апликации и интернет-услуги. На тој начин телевизорот практично се користи како екран, додека надворешниот уред ја презема улогата на паметна платформа. Корисникот може да продолжи да гледа содржини преку современи апликации без да мора да го замени целиот телевизор. Ова решение може да биде финансиски поисплатливо, особено кај поголеми и поквалитетни телевизори што сè уште нудат добра слика. Наместо да се инвестира во целосно нов уред, доволно е да се набави дополнителна опрема што ќе ги замени застарените софтверски функции. Секако, и надворешните уреди за стриминг имаат сопствен период на софтверска поддршка. Затоа при нивното купување треба да се обрне внимание на истите прашања, односно колку долго производителот обезбедува ажурирања и дали уредот ги поддржува потребните апликации. Доколку паметните функции на стариот телевизор повеќе не се користат, може да се размисли и за негово исклучување од интернет. Со тоа се намалува изложеноста на одредени мрежни ризици, додека телевизорот и понатаму може да служи за гледање програми и содржини преку надворешни уреди. Целата ситуација отвора и пошироко прашање за начинот на кој денес се произведуваат и користат електронските уреди. Во минатото, телевизорот можеше да остане функционален сè додека неговите физички компоненти беа исправни. Денес, неговата употребливост сè повеќе зависи од софтверот и од одлуките на производителот. Таквата зависност создава нов вид застарување, при кое производот не мора да биде расипан за да изгуби дел од својата вредност. Особено кај поскапите телевизори, ова може да биде важен фактор што купувачите не го земаат предвид при изборот. Затоа при следното купување паметен телевизор не треба да се споредуваат само дијагоналата, резолуцијата, осветленоста и цената. Подеднакво важно е да се постави и прашањето колку години уредот ќе добива софтверски и безбедносни ажурирања. Подолгиот период на поддршка може да значи дека телевизорот ќе остане функционален и безбеден за користење подолго време, а со тоа и дека инвестицијата ќе биде поисплатлива. За купувачите што планираат да го користат истиот телевизор многу години, овој податок може да биде поважен од некоја дополнителна функција што ретко ќе ја употребуваат. На крајот, најголемиот проблем со паметните телевизори не е тоа што нивните екрани нужно имаат краток животен век. Напротив, многу од нив можат да работат долго по завршувањето на софтверската поддршка. Вистинскиот предизвик е што технологијата во нив може да застари многу побрзо од самиот уред. Затоа, пред да одлучите дека вашиот телевизор е премногу стар, проверете дали проблемот навистина е во хардверот или само во застарениот софтвер. Можно е со релативно мала инвестиција да продолжите да го користите уште неколку години, без потреба од купување нов телевизор. Навигација на напис Богатите се подготвуваат за најлошото: Подземни луксузни бункери стануваат нова инвестиција поради страв од војни и вештачка интелигенција Истанбул го презеде светскиот врв: Турскиот аеродром го престигна лондонскиот Хитроу