SpaceX на Маск сака да стане нов мобилен гигант: Сигналот ќе пристигнува од сателити

Американската вселенска компанија „Спејс Екс“, предводена од Илон Маск, прави значаен чекор кон влез на пазарот на мобилни телекомуникации. Со договор за купување радиофреквентен спектар вреден околу осум милијарди долари, компанијата создава основа за развој на сопствена мобилна мрежа која би овозможила поврзување на паметните телефони директно со сателити, без потпирање на традиционалните базни станици во одредени подрачја.

Овој потег би можел да ја промени конкуренцијата во американскиот телекомуникациски сектор, каде што доминираат неколку големи мобилни оператори. Амбицијата на Маск е „Старлинк Мобајл“ да прерасне во сериозен конкурент што ќе нуди мобилна поврзаност преку сателитска инфраструктура, со можност сигналот да стигнува и до места каде што класичните мобилни мрежи имаат ограничена покриеност.

Според информациите објавени од „Волстрит џурнал“, „Спејс Екс“ постигнал договор со инвестициската компанија „Грејн менаџмент“ за преземање радиофреквентен спектар во опсегот од 800 мегахерци. Станува збор за фреквенции што претходно биле користени од американскиот оператор „Спринт“, а нивното преземање претставува важен дел од планот за изградба на новата сателитска мобилна мрежа.

Посебната вредност на овие фреквенции произлегува од нивните физички карактеристики. Сигналите во пониските фреквентни опсези можат да покриваат поголеми растојанија и подобро да продираат низ одредени пречки, вклучително и ѕидови и вегетација. Тоа е особено важно за сателитските комуникации, бидејќи досегашните системи за директно поврзување со мобилни телефони имаат ограничувања кога корисникот се наоѓа во затворен простор.

„Старлинк Мобајл“ веќе располага со спектар во опсегот од околу два гигахерци, кој е важен за обезбедување поголем комуникациски капацитет. Со додавањето на фреквенциите од 800 мегахерци, компанијата настојува да постигне подобра комбинација од покриеност, стабилност и брзина на пренос на податоци.

За корисниците, ваквата технологија потенцијално би значела помала зависност од достапноста на мобилните кули. Наместо телефонот да се поврзува исклучиво со копнена инфраструктура, комуникацијата би можела да се воспоставува директно со сателити во ниска Земјина орбита. Ова би било особено корисно во руралните области, планинските предели и другите места каде што изградбата на класична телекомуникациска мрежа е сложена или економски неисплатлива.

Сепак, планот не подразбира дека новата услуга веднаш ќе стане достапна за американските потрошувачи. За користење на дополнителниот спектар ќе бидат потребни нови генерации мобилни телефони со соодветни чипови, како и сателити приспособени за комуникација преку овие фреквенции. Според првичните проценки, потребните хардверски промени кај паметните телефони би можеле да се појават во следните една до две години.

Илон Маск најавува дека крајната цел е да се овозможи брз интернет директно од сателит до мобилен телефон, со капацитет доволен и за гледање видеосодржини. Тоа би претставувало значително проширување на можностите во споредба со досегашните сателитски услуги за директна мобилна комуникација, кои имаат поограничени капацитети.

Од „Спејс Екс“ најавуваат дека идната мрежа би можела да обезбедува брзини карактеристични за 5Г-технологијата, со потенцијал до 150 мегабити во секунда по корисник. Сепак, овие вредности засега се технолошки цели, а не потврдени резултати од масовна комерцијална употреба. Реалните брзини ќе зависат од бројот на поврзани корисници, капацитетот на сателитите и условите во кои се воспоставува комуникацијата.

Една од главните разлики меѓу сателитската и традиционалната мобилна мрежа е начинот на распределување на капацитетот. Додека копнените базни станици можат да бидат поставени во близина на голем број корисници, сателитите покриваат значително пошироки области. Поради тоа, истовременото поврзување на многу телефони може да влијае врз брзината и квалитетот на услугата, особено во густо населени средини.

Плановите за новата мрежа се поврзани и со долгорочна програма за лансирање дополнителни сателити. Според објавените информации, првите лансирања на сателити приспособени за новиот спектар се очекуваат кон крајот на 2027 година. Аналитичарите проценуваат дека целосната комерцијална покриеност на американскиот пазар би можела да се реализира дури во следната деценија.

Предвидените рокови покажуваат колку е сложена изградбата на ваква телекомуникациска инфраструктура. Според наведениот план, половина од новата сателитска констелација треба да биде поставена во орбитата до октомври 2032 година, додека целосното распоредување е предвидено до октомври 2035 година.

Дополнителен услов е завршувањето на договорните и регулаторните постапки. Користењето на дел од фреквенциите е поврзано со претходен договор со „ЕкоСтар“, чија следна фаза се очекува да заврши до 30 ноември 2027 година. За преземањето на спектарот од „Грејн менаџмент“ е потребно и одобрение од американската Федерална комисија за комуникации.

Тоа значи дека „Спејс Екс“ засега не станува целосно оперативен четврти мобилен оператор во САД, туку ги обезбедува технолошките и регулаторните предуслови за таква улога во иднина. Успехот на проектот ќе зависи од исполнувањето на договорените рокови, развојот на соодветна опрема и способноста новата мрежа да понуди услуга што ќе може да се натпреварува со постојните оператори.

Во меѓувреме, „Старлинк“ продолжува да го проширува присуството и во авионската индустрија. Холандската авиокомпанија КЛМ најави воведување на сателитски интернет во својата главна флота, додека „Американ ерлајнс“ планира да ја прошири употребата на услугата на повеќе од 1.000 авиони. Со приклучувањето на КЛМ, бројот на авиокомпании што користат или планираат да користат „Старлинк“ достигнува 49.

Проширувањето на соработката со авиокомпаниите покажува дека сателитскиот интернет станува сè поважен дел од глобалната комуникациска инфраструктура. За „Спејс Екс“, ваквите договори претставуваат дополнителна можност за развој на бизнисот, додека проектот „Старлинк Мобајл“ отвора потенцијално многу поголем пазар.

Ако компанијата успее да ги реализира своите планови, американскиот телекомуникациски сектор би можел да добие нов конкурент со поинаков технолошки модел. Наместо мрежа изградена првенствено од илјадници копнени базни станици, „Спејс Екс“ се обидува да создаде систем во кој сателитите ќе имаат централна улога во обезбедувањето мобилна поврзаност.

Сепак, до остварувањето на таа визија остануваат значителни технички, финансиски и регулаторни предизвици. Договорот вреден околу осум милијарди долари претставува голем чекор кон амбициите на Илон Маск, но вистинскиот тест ќе биде дали сателитската технологија ќе успее да обезбеди доволно брза, стабилна и достапна услуга за милиони корисници.

Доколку тоа се случи, иднината на мобилната телефонија би можела значително да се промени. Наместо квалитетот на сигналот да зависи само од оддалеченоста од најблиската базна станица, мобилните телефони би добиле дополнителна можност за поврзување директно со мрежа од сателити што кружат околу Земјата.