Од „Нокиа“ до „Епл“ и „Шаоми“: Како целосно се смени пазарот на паметни телефони за 15 години

Пред само 15 години пазарот на паметни телефони изгледаше речиси непрепознатливо во споредба со денешниот. „Нокиа“ беше најголемото име во индустријата, „Блекбери“ беше еден од најпосакуваните брендови, особено меѓу деловните корисници, а „Епл“ сè уште ја градеше позицијата што денес ја има на глобалниот пазар. Кинеските производители, кои во меѓувреме станаа едни од најголемите играчи во светот, во 2010 година немаа ниту еден претставник меѓу водечките пет компании.

За само деценија и половина не се сменија само имињата на врвот, туку огромен раст забележа и целиот пазар. Според податоците на ИДЦ, во 2010 година во светот биле испорачани 302,6 милиони паметни телефони, додека во 2025 година бројката достигнала 1,26 милијарди. Тоа значи дека глобалниот пазар за 15 години пораснал приближно четирикратно, но истовремено се случила и голема прераспределба на моќта меѓу производителите.

Најголемата промена се гледа токму кај компаниите што некогаш го контролираа пазарот. Во 2010 година „Нокиа“ имала удел од 33,1 процент, што значи дека приближно секој трет паметен телефон испорачан во светот доаѓал од финската компанија. На второто место бил „Блекбери“, „Епл“ бил трет, додека „Самсунг“ ја заземал четвртата позиција. Денес „Нокиа“ и „Блекбери“ повеќе не се меѓу петте најголеми светски производители, што покажува колку брзо може да се промени ситуацијата во технолошката индустрија.

Од водечките компании од тоа време само „Епл“ и „Самсунг“ успеале да останат во првата петорка и 15 години подоцна. „Епл“ од третата позиција во 2010 година стигнал до првото место во 2025 година, додека „Самсунг“ напредувал од четвртото на второто. Нивниот успех е уште повпечатлив ако се погледне бројот на уреди што ги испорачуваат на глобалниот пазар.

„Епл“ во 2010 година испорачал 47,5 милиони паметни телефони, а до 2025 година оваа бројка се зголемила на 247,8 милиони. Кај „Самсунг“ растот е уште поголем – од 23 милиони испорачани уреди во 2010 година на 241,2 милиони во 2025 година. Двете компании на тој начин успеале не само да преживеат период во кој исчезнаа некои од најпознатите имиња од врвот, туку и да изградат уште посилни позиции.

Сосема спротивна е приказната на „Нокиа“. Компанијата што во 2010 година контролирала една третина од глобалниот пазар денес повеќе не се наоѓа меѓу петте најголеми производители на паметни телефони. Сличен пад доживеа и „Блекбери“, кој своевремено беше еден од симболите на мобилната технологија и особено силен меѓу деловните корисници. Нивното исчезнување од светскиот врв останува еден од најдобрите примери за тоа колку брзо технолошката предност може да се загуби кога пазарот ќе тргне во нова насока.

Додека старите лидери ги губеа позициите, кинеските производители постепено се пробиваа кон врвот. Ниту една кинеска компанија во 2010 година не била меѓу петте најголеми светски производители, а во 2025 година таму се наоѓаат дури три. „Шаоми“ го зазема третото место, „Виво“ е четврти, а „Опо“ петти, додека трите компании заедно учествуваат со 29,4 проценти во глобалните испораки на паметни телефони.

Особено впечатлив е развојот на „Шаоми“, компанија основана токму во 2010 година. Својот прв паметен телефон го претставила во 2011 година, во период кога „Нокиа“ сè уште беше најголемото име на глобалниот пазар. До 2025 година „Шаоми“ стигна до третата позиција во светот со 165,3 милиони испорачани уреди и пазарен удел од 13,1 процент. Практично, за период од само 15 години компанијата помина пат од нов играч во индустријата до еден од најголемите производители на планетата.

Интересно е што и покрај огромниот раст на „Епл“, „Самсунг“ и кинеските брендови, водечката петорка денес контролира помал дел од вкупниот пазар отколку во 2010 година. Тогаш петте најголеми производители учествувале со 79,6 проценти во глобалните испораки, додека во 2025 година нивниот заеднички удел се намалил на 68,2 проценти. Тоа покажува дека пазарот станал не само многу поголем, туку и поконкурентен.

Истовремено силно пораснала групата производители што се наоѓаат надвор од водечката петорка. Во 2010 година тие заедно испорачале 61,7 милиони паметни телефони и имале удел од 20,4 проценти. До 2025 година нивните испораки се приближиле до 400 милиони уреди, а уделот пораснал на 31,7 проценти. Купувачите денес имаат многу поголем избор, а производителите се натпреваруваат во речиси секој ценовен сегмент.

Променета е и самата битка за купувачите. Производителите повеќе не се натпреваруваат само со дизајнот или основните функции на телефонот, туку со камерите, процесорите, батериите, квалитетот на екраните, софтверот и сè повеќе со функциите базирани на вештачка интелигенција. Во исто време, кинеските компании го зголемија притисокот со голем број модели во различни ценовни категории, што дополнително ја засили конкуренцијата.

Споредбата меѓу 2010 и 2025 година можеби најдобро покажува колку брзо се менува технолошкиот свет. „Нокиа“ и „Блекбери“, кои некогаш изгледаа речиси недопирливи, исчезнаа од водечката петорка, додека „Епл“ и „Самсунг“ успеаја да се приспособат и да стигнат до првите две позиции. Во исто време, „Шаоми“, „Виво“ и „Опо“ ја претворија Кина во една од најголемите сили на глобалниот пазар на паметни телефони.

За 15 години светскиот пазар порасна од 302,6 милиони на 1,26 милијарди испорачани паметни телефони годишно, но уште поголема е промената на имињата што ја водат индустријата. Ако историјата од последната деценија и половина е некаков показател, денешната листа на најголеми производители воопшто не мора да изгледа исто и во следните 15 години.