Половната облека станува бизнис вреден милијарди: Може ли да се заработи од парче што чини само неколку евра?

Она што за еден човек е стар фустан, носени панталони или пар чевли што со години стојат во плакарот, за друг може да биде производ за кој вреди да се плати. Токму врз оваа промена во потрошувачките навики расте пазарот на половна облека, кој за само пет години успеал двојно да се зголеми.

Размерите на овој бизнис најдобро се гледаат во големото складиште северно од Стокхолм, каде секојдневно пристигнуваат огромни количества користени предмети. Фустани, маици, панталони, обувки и чанти се само дел од производите што поминуваат низ системот, а меѓу нив понекогаш се појавуваат и мобилни телефони и лаптопи.

Станува збор за инфраструктурата на „Селпи“, компанија која се обидува да го претвори препродавањето користени предмети во бизнис со огромен обем. Само минатата година низ нејзините магацини во Европа поминале повеќе од 20 милиони артикли. Секој од нив претходно му припаѓал на некого кој повеќе немал потреба од него, за потоа преку платформата да добие можност за нов сопственик.

Но токму огромниот број производи го открива и најголемиот предизвик на овој бизнис. Продажбата на нова облека е релативно едноставна бидејќи еден ист модел може да постои во илјадници примероци. Кај половната облека речиси секое парче е посебен производ што треба да биде примено, прегледано, обработено и подготвено за повторна продажба.

Проблемот станува уште поголем кога станува збор за предмети што вредат само неколку евра. Колку е пониска продажната цена, толку помал простор останува за покривање на трошоците за обработка. Ако за секоја маица, фустан или пар обувки е потребна значителна човечка работа, економската пресметка многу лесно може да стане неповолна.

Токму поради тоа, иднината на масовната трговија со половна облека во голема мера зависи од тоа колку може да се автоматизира целиот процес. Намалувањето на времето и трошоците потребни за обработка на секој поединечен производ може да биде пресудно за компаниите што сакаат да заработуваат и од предмети со многу ниска вредност.

Во таа пресметка сè поголема улога добива вештачката интелигенција. Очекувањата се дека технологијата ќе помогне побрзо да се обработуваат огромните количества производи што пристигнуваат во магацините, а истовремено да се намалат оперативните трошоци. Колку помалку време и ресурси се потребни за еден артикл да стигне од претходниот сопственик до новиот купувач, толку е поголема можноста препродажбата да биде исплатлива.

Тоа е особено важно затоа што пазарот веќе одамна не се сведува само на скапи дизајнерски чанти, часовници или ретки парчиња облека кај кои високата продажна цена лесно ги покрива трошоците. Големата деловна можност се наоѓа токму во милионите обични предмети што поединечно вредат малку, но заедно создаваат огромен пазар.

Двојното зголемување на пазарот во период од пет години покажува дека интересот за користени производи повеќе не е маргинален тренд. Сè повеќе предмети наместо да завршат заборавени во плакарите или да бидат фрлени, повторно се враќаат во продажба и добиваат нов живот кај друг сопственик.

За компаниите како „Селпи“, меѓутоа, растот носи и нов проблем. Повеќе корисници значат повеќе производи, а повеќе производи бараат поголеми магацини, повеќе обработка и поефикасна логистика. При обем од над 20 милиони предмети годишно, дури и мала заштеда во трошокот за обработка на еден артикл може да има големо влијание врз целокупната економија на бизнисот.

Затоа вештачката интелигенција може да стане важен дел од следната фаза на развојот на овој пазар. Нејзината задача не е само да ја направи продажбата на половна облека технолошки посовремена, туку да помогне да се реши основната деловна дилема – како да се заработи од производ што можеби чини само неколку евра, а сепак мора да помине низ цел процес пред повторно да биде продаден.

Пазарот на половна облека на тој начин станува интересен пример за тоа како технологијата може да го промени животниот век на производите. Ако автоматизацијата и вештачката интелигенција успеат доволно да ги намалат трошоците, вредност може да се создава и од предмети кои до неодамна лесно завршуваа како отпад.

На крајот, вистинската вредност на овој бизнис можеби нема да се крие во едно скапо парче облека, туку во способноста милиони евтини производи ефикасно да се вратат на пазарот. Повеќе од 20 милиони артикли што за една година поминале низ магацините на „Селпи“ покажуваат колкави размери веќе достигнува таа економија, а вештачката интелигенција може да биде технологијата што ќе одреди колку профитабилна ќе стане.