Македонските маркетинг агенции пред голема промена: Дел од услугите веќе може да ги направи вештачката интелигенција

Рекламната индустрија преживеала радио, телевизија, интернет, социјални мрежи и целосна дигитализација на секојдневието, но новата технолошка промена може да биде една од најдлабоките досега. Вештачката интелигенција повеќе не е само дополнителна алатка во маркетингот – таа почнува директно да презема задачи за кои до неодамна беа потребни копирајтери, дизајнери, аналитичари и луѓе задолжени за дигитални кампањи.

Може да напише рекламен текст, да предложи концепт за кампања, да создаде фотографија, да подготви повеќе верзии на една реклама, да анализира податоци и да помогне во изборот на публика. Тоа не значи дека маркетинг агенциите ќе исчезнат, но значи дека дел од услугите што досега лесно се наплаќаа стануваат многу поевтини и побрзи за производство.

Токму тука започнува македонската приказна.

На домашниот пазар голем дел од клиентите на дигиталните и маркетинг агенциите се мали и средни компании, локални продавници, ресторани, салони, градежни компании, туристички бизниси, онлајн-продавници и други фирми на кои им е потребно присуство на интернет, но немаат сопствен голем маркетинг-оддел.

За таков клиент агенцијата досега можеше да биде местото каде што се подготвуваат текстови за Facebook и Instagram, рекламни банери, фотографии, видеа, содржина за веб-страница, идеи за кампањи и платени реклами.

Токму овој дел од работата прв го чувствува притисокот од вештачката интелигенција.

Сопственик на мал бизнис во Македонија денес може за неколку минути да добие десетици предлози за рекламен текст, опис на производ, објава за социјалните мрежи или идеја за промотивна кампања. Алатките за создавање фотографии и видео дополнително ја намалуваат потребата за ангажирање посебен тим за секоја едноставна содржина.

За компанија со ограничен маркетинг-буџет тоа отвора логично прашање: зошто да плаќа ист износ за нешто што сега може делумно да го направи сама?

Тука е и најголемиот ризик за дел од македонските агенции.

Ако нивниот бизнис се сведува на неколку објави месечно, едноставни рекламни визуели и генерички текстови за социјалните мрежи, вештачката интелигенција директно ја намалува вредноста на таквата услуга. Клиентот можеби нема целосно да ја замени агенцијата, но ќе очекува повеќе работа, поголема брзина или пониска цена.

Тоа може да создаде дополнителен притисок токму на помалите домашни агенции и фриленсери.

Но постои и спротивната страна. Вештачката интелигенција може да им овозможи на малите македонски агенции да работат како значително поголеми тимови. Неколку луѓе со добри алатки можат побрзо да создаваат различни концепти, да тестираат повеќе рекламни пораки и да обработуваат поголем обем содржина.

Тоа значи дека технологијата истовремено може да биде закана и можност.

Светскиот рекламен пазар, во меѓувреме, не покажува дека исчезнува. Според податоците наведени во анализата на Investors’ Chronicle, глобалното рекламирање во изминатите децении пораснало од околу 0,3 проценти од светскиот бруто-домашен производ на приближно 0,8 проценти, со можност да се приближи до еден процент.

Со други зборови, компаниите не престануваат да трошат пари за да стигнат до потрошувачите. Се менува местото на кое тие пари завршуваат.

Alphabet, Meta, Amazon и ByteDance се меѓу најголемите победници на дигитализацијата бидејќи располагаат со огромна публика, податоци за корисниците и системи што овозможуваат рекламата да стигне до човекот во момент кога пребарува, гледа содржина или размислува за купување.

Сега вештачката интелигенција создава уште една пресвртница.

Наместо човек да пребарува производ на интернет, да отвора повеќе страници и да споредува понуди, сè почесто може едноставно да побара од асистент со вештачка интелигенција да му предложи решение. Во иднина, дел од пребарувањето, споредувањето понуди и другите активности можат да ги извршуваат самите дигитални агенти.

Тоа може значително да го промени и рекламирањето.

Проценките наведени во изворот покажуваат дека приходите од рекламирање на генеративните платформи со вештачка интелигенција би можеле да достигнат 5,1 милијарди долари во 2026 година, што би претставувало раст од околу 400 проценти во споредба со претходната година.

За македонските компании тоа отвора уште едно прашање. Денес голем дел од дигиталниот маркетинг е насочен кон тоа брендот да биде видлив на Google, Facebook, Instagram, TikTok и други платформи. Но што ќе се случи ако купувачот утре прво го праша асистентот со вештачка интелигенција кој ресторан да го посети, кој хотел да го резервира, каде да купи мебел или која компанија нуди одредена услуга?

Тогаш нема да биде доволно компанијата само да има привлечна објава на социјалните мрежи.

Агенциите ќе мора да разберат како брендот станува препознатлив и релевантен во новиот начин на пребарување и донесување одлуки. Тоа ќе бара квалитетна веб-содржина, јасни информации за производите и услугите, силен дигитален идентитет и присуство на повеќе канали.

Тука се појавува и разликата меѓу создавање содржина и вистински маркетинг.

Вештачката интелигенција може да напише десет објави за еден ресторан во Скопје, туристички објект во Охрид или продавница во Штип. Но тоа не значи дека знае која понуда навистина ќе ги привлече локалните купувачи, колку пари треба да се вложат во кампањата, која публика е највредна и дали рекламата на крајот донела продажба.

Токму таквото знаење може да стане главната вредност на домашните агенции.

Клиентите сè помалку ќе имаат причина да плаќаат само за „десет објави месечно“. Многу поважно ќе биде дали агенцијата може да покаже дека донела повеќе резервации, продажби, барања за понуда, посети на продавница или други конкретни деловни резултати.

Тоа може да го промени и начинот на кој се формираат цените на македонскиот пазар.

Наместо клиентот да плаќа првенствено за бројот на изработени визуели и текстови, поголема вредност ќе имаат стратегијата, управувањето со рекламниот буџет, анализата на резултатите, позиционирањето на брендот и разбирањето на купувачот.

Особено изложени на промените се почетните позиции во индустријата. Дел од работата што традиционално ја извршувале помлади копирајтери, дизајнери и луѓе задолжени за основна продукција сега може значително да се автоматизира.

Тоа не мора да значи исчезнување на тие професии. Но очекувањата ќе се променат. Од еден вработен може да се бара да знае да работи со вештачка интелигенција, да разбира социјални мрежи, да анализира резултати и да создава повеќе различни формати.

Истата трансформација веќе ги погодува и големите меѓународни маркетинг групации како Publicis, WPP, Havas, Omnicom и Dentsu. Тие сè повеќе инвестираат во технологија, податоци и системи за подобро разбирање на потрошувачите.

Нивната конкуренција повеќе не се само другите агенции. Дел од работата можат да ја преземат софтверските платформи и маркетинг-одделите на самите компании.

Промената може да донесе и нова конкуренција во Македонија.

Ако вештачката интелигенција ги намалува трошоците за производство на содржина и ги олеснува комуникацијата, преводот и анализата, географската локација на агенцијата станува помалку важна. Македонска компанија полесно може да ангажира тим од странство, но истото важи и во обратна насока – домашна агенција може полесно да им продава услуги на клиенти надвор од Македонија.

За агенциите што ќе се приспособат, малиот домашен пазар повеќе не мора да биде единственото ограничување.

Паралелно со дигиталната револуција повторно станува интересна и една од најстарите форми на рекламирање – билбордите и другите рекламни површини во физичкиот простор.

Причината е едноставна. Алгоритмот може да одлучи која дигитална содржина човекот ќе ја види, а корисникот може да блокира или прескокне голем број реклами. Рекламата поставена на фреквентна улица, во трговски центар или на друга посетена локација функционира поинаку – таа е дел од физичкиот простор.

Меѓународни компании како Global Media и JCDecaux повторно привлекуваат внимание токму поради тоа. Според податоците наведени во изворот, JCDecaux има приближно 12 проценти од глобалниот пазар на надворешно рекламирање.

И на македонскиот пазар комбинацијата на физичко и дигитално рекламирање може да стане поважна. Локалниот ресторан, трговски центар, градежна компанија или малопродажен бренд нема да престане да има потреба од луѓе што физички ќе ја видат неговата понуда само затоа што вештачката интелигенција станува подобра.

Но начинот на кој ќе се планираат тие кампањи ќе станува сè повеќе зависен од податоци.

Затоа најголемата закана за македонските маркетинг агенции не е сценариото во кое вештачката интелигенција еден ден едноставно ќе ги затвори сите.

Многу пореална е постепената поделба на пазарот.

Агенциите што продаваат претежно едноставна продукција на содржина ќе се соочуваат со сè поголем притисок врз цените. Фриленсерите што работат само основни текстови или визуели ќе мора да понудат дополнителна вредност. Истовремено, агенциите што ќе научат да ги користат новите алатки за да работат побрзо, да анализираат подобро и да постигнуваат конкретни резултати можат да излезат посилни од сегашната промена.

Во Македонија тоа може да значи и постепено исчезнување на моделот во кој маркетингот се сведува на неколку објави неделно на Facebook и Instagram.

Компаниите ќе очекуваат повеќе. Ќе сакаат да знаат колку клиенти дошле преку рекламата, колку чини една продажба, кој канал функционира, каде се губи рекламниот буџет и што треба да се промени.

Вештачката интелигенција може да помогне да се одговорат токму овие прашања, но потребни се луѓе што ќе знаат правилно да ги постават и да ги претворат одговорите во деловна стратегија.

Затоа прашањето не е дали македонските маркетинг агенции се загрозени како индустрија. Под притисок е конкретен начин на работа што со години беше доволен за дел од пазарот.

Едноставниот рекламен текст, основниот визуел и генеричката објава стануваат производ што може да се создаде евтино и за неколку минути. Стратегијата, познавањето на македонскиот потрошувач, креативната идеја, довербата и способноста маркетингот да донесе реална продажба се многу потешки за автоматизирање.

Токму затоа следните години можат да донесат големо прочистување на домашниот пазар. Нема нужно да исчезнат маркетинг агенциите – може да исчезне дел од маркетингот каков што досега го познававме.

Во свет во кој речиси секој може да создаде реклама со неколку команди, самото производство повеќе нема да биде доволно. Највредни ќе бидат оние што знаат како таа реклама да стигне до вистинскиот човек и да го претвори неговото внимание во конкретен резултат.