Една семејна одлука создаде богатство од 118 милијарди долари: Која е најбогатата жена во Америка?

Алис Волтон никогаш не го водела Walmart како нејзиниот татко, ниту поголемиот дел од кариерата го поминала во малопродажниот гигант. Сепак, семејната компанија што Сем Волтон ја претвори во една од најголемите трговски империи во светот денес е главниот извор на нејзиното богатство проценето на 118 милијарди долари.

На 76-годишна возраст, Волтон четврта година по ред е најбогатата жена во САД, а оваа позиција ја држела во 11 од последните 12 години. Само во изминатата година нејзиното богатство се зголемило за околу 12 милијарди долари, главно благодарение на растот на акциите на Walmart.

Акциите на компанијата во тој период поскапеле за околу 10 проценти. Walmart продолжува да го проширува интернет-продажниот бизнис, го зголемува бројот на членови во своите програми и инвестира во побрза достава, а растот на пазарната вредност директно се одразува врз богатството на семејството Волтон.

Алис денес е и 13. најбогата личност во САД. Интересно е што дури и со богатство од 118 милијарди долари, таа не е најбогатиот член на сопственото семејство. Нејзиниот брат Роб Волтон располага со богатство проценето на околу 132 милијарди долари, додека другиот брат, Џим Волтон, има околу 128 милијарди долари.

Семејството и понатаму има огромно влијание врз Walmart. Алис, нејзините браќа, наследниците на нивниот брат Џон Волтон, кој почина во 2005 година, како и семејните фондации, заедно контролираат околу 44 проценти од компанијата. Роб Волтон во 2024 година се повлече од управниот одбор по повеќе од четири децении, додека Џим Волтон останува на чело на семејната Arvest Bank Group, која управува со имот вреден околу 26 милијарди долари.

Темелите на денешното семејно богатство, сепак, биле поставени многу порано. Уште во 1953 година Сем Волтон им пренел на своите деца 80 проценти од својот удел во семејната холдинг-компанија. Тоа се случило девет години пред отворањето на првата продавница Walmart и многу пред да стане јасно дека бизнисот ќе прерасне во глобален трговски гигант.

Овој ран трансфер на сопственоста се покажал како исклучително значаен за семејството. Со пренесувањето на уделите додека нивната вредност сè уште била релативно мала, семејството избегнало многу поголема идна даночна обврска за наследството што би се појавила доколку сопственоста била пренесена дури по огромниот раст на Walmart.

Животниот пат на Алис Волтон, сепак, значително се разликува од оној што би се очекувал од наследничка на најголемата малопродажна империја во светот. Таа дипломирала деловна администрација на Универзитетот Тринити во Тексас во 1971 година, а краток период работела во Walmart како набавувач на детска облека. Но наместо да гради кариера во семејната компанија, нејзиниот главен интерес станала уметноста.

Најпознатиот резултат на таа страст е Crystal Bridges Museum of American Art во Бентонвил, Арканзас. Волтон се смета за основач на музејот и околу една деценија била на негово чело, пред да се повлече од таа позиција во 2021 година.

Музејот денес располага со колекција што опфаќа околу пет века американска уметност. Меѓу познатите дела во збирката се „Rosie the Riveter“ на Норман Роквел, „Radiator Building–Night, New York“ на Џорџија О’Киф и портрет на Џорџ Вашингтон од Гилберт Стјуарт од 1797 година.

Отворањето на музејот во 2011 година било огромен финансиски проект. Речиси сите од околу 1,6 милијарди долари потребни за неговото создавање биле обезбедени преку фондациите именувани по починатиот брат на Алис, Џон Волтон, и нејзината мајка Хелен Волтон.

Во меѓувреме, огромниот раст на Walmart продолжил да го зголемува богатството на семејството. Истовремено, наследниците низ годините продавале или подарувале акции вредни десетици милијарди долари. Една од причините била нивниот заеднички удел да остане под 50 проценти и покрај програмите преку кои Walmart откупувал сопствени акции.

Голем дел од активностите на Алис Волтон во последната деценија се насочени кон филантропијата. Таа вложила повеќе од шест милијарди долари во пет семејни добротворни фондации, а се проценува дека до 2024 година преку нив биле распределени повеќе од две милијарди долари од средствата поврзани со неа.

Уметноста останува едно од главните полиња на нејзините инвестиции. Преку фондацијата Art Bridges, основана во 2016 година, биле потрошени повеќе од 500 милиони долари за купување уметнички дела и нивно позајмување на повеќе од 400 музеи низ САД. Идејата е значајни дела од американската уметност да станат достапни и во институции што немаат финансиска моќ сами да изградат такви колекции.

Во последните години Волтон сè повеќе средства насочува и кон здравството и образованието. Најмалку 250 милиони долари вложила во медицинскиот факултет Alice L. Walton School of Medicine во Бентонвил. Институцијата во 2025 година ја примила својата прва генерација од 48 студенти на четиригодишната програма по медицина.

Образовните амбиции на семејството не завршуваат тука. Алис и други членови на семејството Волтон најавиле и нов универзитет насочен кон науката, технологијата, инженерството и математиката. Тој треба да биде изграден на местото на поранешното седиште на Walmart во Бентонвил, а првите студенти се планира да ги прими во 2029 година.

Нејзиното богатство денес е значително поголемо и од она на втората најбогата Американка, Џулија Кох. Богатството на Кох во изминатата година се зголемило за околу 3,4 милијарди долари, но разликата меѓу двете сега достигнува 33,4 милијарди долари, наспроти 24,8 милијарди една година претходно.

Приказната на Алис Волтон затоа е поинаква од класичната приказна за милијардер кој основал компанија и постепено изградил деловна империја. Основата на нејзиното богатство е наследениот удел во Walmart, пренесен во семејството уште пред компанијата да го започне својот спектакуларен раст.

Седум децении подоцна, таа рана одлука на Сем Волтон и огромниот успех на Walmart создадоа едно од најголемите семејни богатства во светот. Алис Волтон, пак, наместо кариера на врвот на трговскиот гигант, избра значителен дел од своето внимание и капитал да ги насочи кон музеи, уметност, медицина и образование – додека вредноста на семејниот удел во Walmart продолжува да ја држи на врвот меѓу најбогатите жени во Америка.