Од четбот до лабораторија: Claude ќе помага во создавањето лекови за тешки болести

Вештачката интелигенција сè подлабоко навлегува во медицината, а компанијата Anthropic сега сака својот модел Claude да го изнесе од дигиталниот свет и директно да го поврзе со вистинска лабораториска работа. Компанијата отвори сопствена биолабораторија во областа на заливот во Сан Франциско, каде што планира да ги спои вештачката интелигенција, роботиката и лабораториската опрема во систем што би можел да помогне во потрагата по нови лекови.

Ова претставува значаен чекор за компанија која досега беше препознатлива пред сè по развојот на Claude. Наместо вештачката интелигенција само да обработува научни податоци, да анализира молекули и да предлага можни решенија на компјутер, идејата е дел од тие предлози да можат да бидат проверувани преку реални лабораториски експерименти.

Ерик Каудерер-Абрамс, кој го предводи одделот за биолошки науки во Anthropic, потврдил дека компанијата работи на ваков објект. Планот е Claude да се поврзе со роботизирани системи и лабораториска опрема, со што вештачката интелигенција би можела да учествува во изведувањето сложени експерименти. Човечкиот надзор, сепак, треба да остане клучен дел од процесот, особено кога станува збор за безбедноста.

Токму тука се наоѓа најголемата разлика во однос на досегашната употреба на вештачката интелигенција во науката. Компјутерскиот модел може многу брзо да обработи огромен број можни молекули, да бара интересни комбинации и да проценува кои од нив би можеле да покажат одредени својства. Но колку и да изгледа ветувачки резултатот на екранот, тоа не значи дека истото ќе се случи и во вистински биолошки услови. Затоа секоја сериозна идеја мора да биде проверена во лабораторија.

Со сопствената лабораторија Anthropic сака да го доближи токму тој дигитален и физички дел од истражувањето. Наместо моделот да даде предлог кој потоа целосно одделно ќе го преземе лабораториски тим, замислата е процесот да биде многу поавтоматизиран. Вештачката интелигенција би можела да анализира резултати, да предлага следни експерименти, а роботизираната опрема да помогне тие експерименти практично да се спроведат.

Една од областите кон кои компанијата сака да го насочи овој пристап се ретките и тешко излечиви болести. Развојот на лекови за вакви заболувања често е сложен и скап, а бројот на потенцијални пациенти може да биде релативно мал. Поради тоа, некои од овие области не привлекуваат исто ниво на комерцијален интерес како болестите за кои постои многу поголем пазар.

Anthropic смета дека вештачката интелигенција би можела да помогне во менувањето на таа пресметка. Ако почетните фази од истражувањето станат побрзи и поефикасни, научниците би можеле за пократко време да проверуваат повеќе можни кандидати за лекови. Компанијата поради тоа го проширува и својот тим со експерти од биологијата и сродните научни области.

Потенцијалот е голем бидејќи традиционалното откривање лекови е долг процес во кој огромен број можни соединенија постепено се сведуваат на мал број кандидати што заслужуваат дополнително истражување. Вештачката интелигенција може значително да го забрза пребарувањето низ голем број молекули и да помогне во предвидувањето на нивните својства пред да започнат поскапите лабораториски испитувања.

Според проценките наведени во анализите на оваа технологија, примената на генеративна вештачка интелигенција би можела да го скрати времетраењето на претклиничките истражувања за 30 до 40 проценти. Тоа не значи дека машината едноставно ќе „измисли“ лек кој веднаш може да се даде на пациент. Нејзината предност е во брзината со која може да пребарува низ огромен број можности и да им помогне на научниците да одлучат на кои кандидати вреди да потрошат време и ресурси.

Физичката проверка останува неопходна. Молекула што според компјутерски модел изгледа извонредно може во реален експеримент да покаже сосема различни својства, да не го даде очекуваниот ефект или да создаде проблеми кои претходно не биле предвидени. Токму затоа лабораторијата е важен дел од амбицијата на Anthropic – вештачката интелигенција може да го забрза пребарувањето, но биологијата на крајот мора да го даде одговорот.

Компанијата засега нема намера самостојно да спроведува клинички испитувања врз луѓе. Нејзиниот фокус е поставен многу порано во процесот – на откривањето потенцијални молекули, автоматизацијата на експериментите и олеснувањето на почетните фази од развојот на идните терапии. Дури и кога некој кандидат ќе покаже добри резултати во оваа фаза, до евентуален лек за пациенти останува долг процес на дополнителни испитувања.

Затоа новата лабораторија не треба да се гледа како место каде Claude самостојно ќе создава готови лекови. Многу попрецизно е да се гледа како обид вештачката интелигенција да стане активна алатка во научниот процес – од анализа и создавање хипотези до помагање при вистински експерименти, со научници кои го контролираат процесот и безбедноста.

Ако овој пристап се покаже успешен, неговото значење би можело да биде многу поголемо од една лабораторија. Најголемата промена би била преминот од вештачка интелигенција која само предлага што би можело да функционира, кон систем кој може да помогне тие претпоставки многу побрзо да се проверуваат во реални услови.

Claude досега главно го познаваме како вештачка интелигенција со која човек може да разговара преку компјутер. Anthropic сега се обидува да открие што ќе се случи кога истиот тип технологија ќе добие пристап до роботика и вистинска лабораториска опрема. Ако експериментот успее, следната голема улога на вештачката интелигенција можеби нема да биде само да одговара на прашања, туку да им помага на научниците побрзо да дојдат до одговори што денес се бараат со години.