Како Индијците станаа зависни од евтините инстант тестенини и готовата храна?

Со децении големите прехранбени компании во Индија градеа огромен пазар околу едноставна формула – производите да бидат вкусни, достапни и доволно евтини за стотици милиони потрошувачи. Инстант тестенините, засладените пијалаци и другата индустриски преработена храна станаа дел од секојдневието, но сега токму нивниот состав се наоѓа под сè поголемо внимание.

Индија размислува за построги здравствени предупредувања на пакувањата на производите што содржат поголеми количества додаден шеќер, сол или заситени масти. Потенцијалните промени отворија и поширока дебата за тоа зошто одредени глобални брендови продаваат производи со различен состав во Индија и на побогатите пазари.

Во центарот на вниманието се производи што со години имаат огромна популарност меѓу индиските потрошувачи, меѓу кои инстант тестенините Maggi на Nestlé и газираниот пијалак Thums Up на Coca-Cola.

Прашањето повеќе не е само какви состојки содржи еден производ, туку и какви последици може да има долгогодишната промена на начинот на исхрана на населението.

Особено внимание се посветува на шеќерот. Повеќе од 101 милион луѓе во Индија живеат со дијабетес, додека уште околу 136 милиони имаат предијабетес. Според податоците наведени во анализата, на Индија отпаѓа приближно една четвртина од случаите на дијабетес во светот.

Во исто време, индустријата за готова и пакувана храна продолжува брзо да расте.

Вредноста на индискиот пазар на вакви производи во 2026 година достигнала околу 137,25 милијарди долари, а процените се дека до 2034 година би можела да се приближи до 239 милијарди долари.

Размерите на потрошувачката можеби најдобро ги покажува Maggi. Во Индија годишно се консумираат околу шест милијарди порции од овие инстант тестенини.

Nestlé го воведе производот на индискиот пазар во 1983 година, а неговата популарност со текот на времето му помогна на производителот да изгради силна позиција на еден од најголемите потрошувачки пазари во светот.

Но, производ со исто име не мора да има идентичен состав во секоја земја.

Верзијата на Maggi произведена во Индија содржи палмино масло, додека во повеќе британски варијанти се користи поскапото сончогледово масло. Разлики има и кај други познати производи. Индискиот KitKat, на пример, содржи помалку какао од верзијата што се продава во Австралија.

Компаниите ваквите разлики ги објаснуваат со приспособување кон локалниот пазар. Nestlé наведува дека при создавањето на рецептурите се земаат предвид локалните вкусови, културата на исхрана, достапноста на состојките и климатските услови, при што тврди дека различниот состав не значи и понизок квалитет.

Критичарите, сепак, го поставуваат прашањето дали куповната моќ на населението со години влијаела врз изборот на поевтини состојки.

Причината делумно треба да се бара во развојот на индискиот потрошувачки пазар. Голем број производи биле создадени пред неколку децении, во период кога за компаниите било исклучително важно да понудат храна по цена што ќе може да си ја дозволи население со ограничени приходи.

Така биле создадени рецептури во кои цената имала огромно значење. Производите подоцна станале масовно популарни, а нивниот вкус се претворил во нешто на што генерации потрошувачи се навикнале.

Денес компаниите се соочуваат со сосема поинаков проблем. Дури и кога постои можност да се промени составот на производот, значителна промена на вкусот може да предизвика негативна реакција кај купувачите.

Добар пример за силата на ваквите навики е Thums Up.

Coca-Cola го купила индискиот бренд во 1993 година за околу 60 милиони долари, а првичната намера била со текот на времето да го замени со сопствениот глобален производ. Но, индиските потрошувачи биле толку приврзани кон специфичниот вкус на Thums Up што компанијата се откажала од таквата стратегија.

Брендот продолжил да расте и со текот на времето достигнал вредност поголема од една милијарда долари.

Токму ваквата лојалност на потрошувачите покажува зошто промената на рецептурата не е едноставна деловна одлука. Компанијата може да намали одредена состојка или да ја замени со друга, но истовремено ризикува производот повеќе да не го има вкусот поради кој милиони луѓе го купуваат.

Сега регулаторите се обидуваат да го променат начинот на кој потрошувачите ги гледаат овие производи.

Индискиот регулатор за безбедност на храната разгледува воведување појасни предупредувања на предната страна на пакувањата за производите што ги надминуваат утврдените нивоа на шеќер, сол или заситени масти.

Доколку предложените правила бидат применети во поширок обем, последиците за индустријата би можеле да бидат значителни. Индиското здружение на производители на храна проценува дека дури 80 проценти од готовите прехранбени производи би можеле да добијат некаков вид предупредување.

Искуството од други земји покажува дека ваквите ознаки можат да влијаат врз однесувањето на потрошувачите. Во Чиле, по воведувањето систем на предупредувања на пакувањата, купувањето засладени пијалаци се намалило за 23,7 проценти.

Токму затоа прашањето во Индија има и огромно економско значење. Промената на правилата може да влијае врз пазар вреден повеќе од 137 милијарди долари и врз производи што со децении се дел од секојдневниот живот на милиони семејства.

Дебатата истовремено го отвора и прашањето за односот меѓу цената и квалитетот на храната. Производите создадени во време кога приоритет била ниската цена денес се продаваат на пазар кој економски значително се променил, додека здравствените последици од прекумерната употреба на шеќер, сол и заситени масти добиваат сè поголемо внимание.

За големите производители тоа создава тешка рамнотежа. Треба да одговорат на барањата за поздрава храна, а истовремено да ги задржат цените и вкусовите на кои потрошувачите се навикнале.

Она што започнало пред неколку децении како обид да се понуди евтина и лесно достапна храна денес прерасна во индустрија вредна повеќе од сто милијарди долари. Но со нејзиниот раст се зголемува и притисокот врз компаниите да објаснат што точно има во производите што секојдневно ги консумираат милиони луѓе – и дали формулата создадена за евтин оброк пред неколку децении сè уште е соодветна за денешна Индија.