Ни милионите не се доволни: Овие автомобили е речиси невозможно да ги купите

На пазарот на најретките автомобили во светот одамна не се пресудни само моќноста на моторот, максималната брзина или забрзувањето. Кога станува збор за модели од кои постојат само неколку примероци, вредноста ја одредуваат нивната историја, оригиналноста, тркачките резултати и луѓето што некогаш седеле зад воланот.

Некои од овие автомобили вредат десетици, па дури и повеќе од 100 милиони евра. Сепак, за најбогатите колекционери постои уште поголем проблем – сопствениците речиси никогаш не сакаат да ги продадат.

Не постои единствена официјална листа на десетте најретки автомобили во светот. Низ автомобилската историја се создадени бројни прототипови и уникатни автомобили по нарачка за кои не постојат јавно достапни пазарни цени. Сепак, кај одредени модели има потврдени аукциски продажби или релевантни процени што покажуваат до какви вредности може да стигне колекционерскиот пазар.

Апсолутен рекордер е Mercedes-Benz 300 SLR Uhlenhaut Coupé. Создадени се само два примерока, а еден од нив во 2022 година беше продаден за неверојатни 135 милиони евра.

Автомобилот бил развиен во 1955 година како затворена верзија на успешниот тркачки Mercedes-Benz 300 SLR и требало да учествува на трките во следната сезона. Планот никогаш не бил реализиран бидејќи Mercedes-Benz се повлекол од мотоспортот на крајот од 1955 година.

Еден од двата автомобили подоцна го користел главниот инженер Рудолф Уленхаут како службено возило, по кого моделот го добил и своето препознатливо име. Во мај 2022 година еден примерок беше понуден на специјално организирана аукција во музејот на Mercedes-Benz во Штутгарт и достигна цена од 135 милиони евра. Продажбата останува рекордна за автомобил.

Уште поголема мистерија го опкружува Bugatti Type 57 SC Atlantic. Помеѓу 1936 и 1938 година биле произведени само четири автомобили, дизајнирани од Жан Бугати. Три биле испорачани на клиенти, додека четвртиот, црниот автомобил на самиот Жан Бугати, познат како „La Voiture Noire“, исчезнал пред Втората светска војна.

Неговата судбина до денес не е позната. Од четирите произведени автомобили, денес се познати три, а само два се зачувани во целосно оригинална состојба. Тие практично никогаш не се појавуваат на продажба, а Bugatti нивната вредност ја проценува на околу или над 100 милиони евра. Доколку исчезнатиот автомобил некогаш биде пронајден, неговата вредност би можела да ја надмине границата од 100 милиони евра.

Меѓу највредните автомобили во историјата е и Ferrari 330 LM / 250 GTO од 1962 година. Станува збор за исклучително специфичен примерок со шасија 3765, кој првично бил опремен со четирилитарски мотор и бил директно користен од фабричкиот тркачки тим на Ferrari.

Автомобилот настапувал на Нирбургринг и на легендарната трка „24 часа Ле Ман“, а подоцна бил вратен во фабриката во Маранело и преработен според спецификациите на 250 GTO со трилитарски мотор. Во ноември 2023 година беше продаден во Њујорк за 51,7 милиони долари, со што влезе меѓу најскапите автомобили што некогаш биле продадени на јавна аукција.

Следува Ferrari 412P Berlinetta, автомобил создаден во периодот на жестокото тркачко ривалство меѓу Ferrari и Ford. Моделот бил подготвен за сезоната во 1967 година како верзија на фабричките прототипови наменета за приватни тркачки тимови.

Само четири автомобили ја носеле конфигурацијата 412P, а само два биле произведени како такви од самиот почеток. Особено вреден е примерокот со шасија 0854, кој ги задржал оригиналните шасија, мотор, менувач и каросерија. Во 2023 година автомобилот беше продаден за 30,255 милиони долари.

Ferrari има уште неколку претставници меѓу најскапите и најретките автомобили. Еден од нив е 290 MM, од кој во 1956 година биле направени само четири примероци. Моделот бил специјално развиен за легендарната трка Mille Miglia.

Зад воланот на овие автомобили седеле некои од најголемите имиња во историјата на автомобилизмот, меѓу кои Хуан Мануел Фанџо, Фил Хил, Питер Колинс и Еуџенио Кастелоти. Примерокот со шасија 0626, направен за Фанџо, во 2015 година беше продаден за 28,05 милиони долари.

Уште поредок е Ferrari 275 GTB/C Speciale. Произведени се само три примероци. Автомобилите биле создадени во 1964 година со лесна алуминиумска каросерија, тркачки дванаесетцилиндричен мотор и механички решенија развиени за натпреварување.

Првиот од трите примероци во 2014 година достигна цена од 26,4 милиони долари. Неговата исклучителна реткост е уште поинтересна ако се спореди со легендарниот Ferrari 250 GTO, од кој биле произведени значително повеќе автомобили.

Британската автомобилска историја има свој претставник во Aston Martin DBR1. Развојот започнал во 1956 година, а до 1959 година биле произведени само пет примероци.

DBR1 стана еден од најважните тркачки автомобили во историјата на Aston Martin. Моделот победи на „24 часа Ле Ман“ во 1959 година и истата година помогна компанијата да ја освои светската титула. Првиот произведен примерок, DBR1/1, во 2017 година беше продаден за 22,55 милиони долари, што во тоа време претставуваше рекорд за британски автомобил продаден на аукција.

На листата се наоѓа и еден значително помодерен автомобил – McLaren F1 во фабричка LM-Specification. Неговата реткост не произлегува само од фактот што самиот McLaren F1 е колекционерски автомобил, туку од специфичната фабричка преработка.

McLaren произвел 64 патнички примероци од F1, но само два стандардни автомобили подоцна биле фабрички преработени во LM-Specification. Тие добиле помоќен мотор и поагресивни аеродинамички решенија. Еден од нив, примерокот со број 018, во 2019 година беше продаден за 19,805 милиони долари.

Меѓу автомобилите што сведочат за тоа колку напредна била автомобилската технологија уште пред Втората светска војна е Alfa Romeo 8C 2900B Lungo Spider. Автомобилот можел да достигнува брзини што во доцните триесетти години биле недостижни за огромен дел од тогашните возила.

Од приближно 32 шасии на 8C 2900, околу 12 добиле Spider каросерија од Touring, а само седум биле произведени со долгото меѓуоскино растојание познато како Lungo. Се проценува дека денес само околу пет вакви автомобили се зачувани во значајна оригинална форма. Еден примерок од 1939 година во 2016 година беше продаден за 19,8 милиони долари.

Десетката ја заокружува Ferrari 375 Plus, создаден во 1954 година за Светскиот шампионат за спортски автомобили. Со дванаесетцилиндричен мотор со работна зафатнина од речиси пет литри и околу 330 коњски сили, автомобилот можел да достигне брзина од приближно 280 километри на час, што било исклучително достигнување за тоа време.

Произведени биле само пет примероци, кои настапувале на познати трки како Mille Miglia, Ле Ман и Carrera Panamericana. Автомобилот со шасија 0384, кој имал и фабричка тркачка историја, во 2014 година беше продаден за 18,4 милиони долари.

Сепак, бројот на произведени примероци не е единствениот фактор што ја одредува вредноста. Постојат современи суперавтомобили произведени во еден или два примерока кои на колекционерскиот пазар вредат значително помалку од одредени историски модели произведени во поголема серија.

За колекционерите се важни историјата на конкретниот автомобил, оригиналноста на неговите механички делови и каросеријата, настапите и резултатите на познатите трки, како и имињата на возачите што некогаш управувале со него. Огромна разлика прави и тоа дали конкретниот автомобил бил користен од фабрички тркачки тим.

Затоа два автомобила од ист модел, кои на прв поглед изгледаат речиси идентично, можат да имаат разлика во вредност од десетици милиони долари.

Кај најретките модели, сепак, цената понекогаш станува споредна. Автомобили како Mercedes-Benz 300 SLR Uhlenhaut Coupé и Bugatti Type 57 SC Atlantic толку ретко се појавуваат на пазарот што дури и колекционер со стотици милиони евра на располагање не може едноставно да одлучи дека сака да купи еден.

На самиот врв на колекционерскиот автомобилски свет најголемата пречка не е дали купувачот може да ја плати цената, туку дали воопшто постои сопственик што е подготвен да се раздели од автомобилот.