Тенк со нуклеарен реактор? Кинезите развиваат оружје што звучи како научна фантастика

Кинески истражувачи претставија амбициозен концепт за борбено возило од иднината кое, доколку некогаш биде реализирано, би можело значително да се разликува од денешните тенкови. Замислата предвидува оклопно возило со сопствен мал нуклеарен реактор, електромагнетно оружје и доволно енергија за напојување на системи со исклучително висока потрошувачка.

Концептот предвидува возило со маса од околу 60 тони, опремено со компактен реактор кој би произведувал приближно 10 мегавати топлинска енергија. Главното оружје би било електромагнетен топ, познат како railgun, со енергетски капацитет од 50 мегajули. Според теоретските пресметки наведени во истражувањето, проектилот би можел да достигне брзина од околу 3,5 километри во секунда, што би овозможило потенцијален дострел до околу 450 километри.

Важно е, сепак, да се нагласи дека станува збор за истражувачки концепт, а не за оперативен тенк. Дел од наведените карактеристики се проекции за можни идни технологии и не значат дека вакво возило во моментов постои или дека наскоро ќе биде распоредено во вооружените сили.

Развојот на идејата би се одвивал постепено. Првата верзија би користела конвенционален погон со дизел-генератор од околу 1.500 коњски сили. Електромагнетниот топ во оваа фаза би имал енергетски капацитет од околу 10 мегajули и теоретски дострел помал од 150 километри.

За да се обезбеди потребната енергија за вакво оружје, возилото би користело системи за складирање електрична енергија, вклучително суперкондензатори и замајци. Тие би ја акумулирале енергијата и би ја ослободувале во кратки, многу моќни импулси при истрелување.

Во следната фаза, енергетскиот капацитет на електромагнетното оружје би се зголемил на околу 20 мегajули, со што теоретскиот дострел би достигнал приближно 300 километри. Истовремено, би се унапредил и електромагнетниот оклоп, а во конструкцијата би бил вграден систем за складирање на енергија со маса од околу пет тони.

Истражувачите предвидуваат и употреба на батерии со цврст електролит и суперспроводливи системи за складирање енергија. Сите електрични компоненти би биле поврзани преку интегрирана микромрежа, која би требало да управува со распределбата на енергијата во возилото.

Најамбициозната фаза би започнала по 2045 година, кога конвенционалниот погон би бил заменет со компактен нуклеарен реактор. Според концептот, реакторот би користел олово-бизмут како средство за ладење и би произведувал околу 10 мегавати топлинска енергија.

Еден од најголемите инженерски предизвици е токму големината. Истражувачите предвидуваат реакторскиот пакет да биде сместен во простор од само околу два кубни метри, додека заштитата од радијација би требало да тежи најмногу три тони. Дополнително, системот би требало да има горивен циклус од најмалку пет години.

Таквата конструкција отвора сериозни прашања околу управувањето со топлината. Реакторот постојано создава топлина која мора ефикасно да се отстранува од возилото, а истовремено целиот систем треба да остане доволно компактен за да има простор за оклоп, муниција, сензори и заштита на екипажот.

Уште поголем проблем претставува самото електромагнетно оружје. Реакторот може континуирано да произведува електрична енергија, но не може моментално да ја испорача целата количина потребна за истрел од 50 мегajули. Затоа е неопходен систем кој ќе ја акумулира енергијата меѓу два истрела и потоа ќе ја ослободи во исклучително краток временски интервал.

Токму поради тоа, кондензаторите, батериите и електронските системи за управување со енергијата би биле подеднакво важни како и самиот реактор. Без нив, постојаното производство на енергија не би значело дека оружјето може веднаш да ја искористи таа енергија.

Покрај енергетските предизвици, вакво возило би морало да издржи вибрации, удари, теренски услови и директни напади. Комбинирањето на нуклеарен реактор, високоенергетско електромагнетно оружје и класична оклопна заштита во една платформа претставува исклучително сложена инженерска задача.

И самиот нуклеарен погон носи дополнителен ризик. Во случај возилото да биде уништено, присуството на реактор би создало последици што не постојат кај конвенционален тенк. Тоа отвора можност идните верзии на ваквата платформа да бидат целосно или делумно автономни, односно без екипаж.

Таквото возило би можело да ја искористи големата количина достапна електрична енергија не само за електромагнетен топ, туку и за други технологии. Во теоретски сценарија, истата енергетска инфраструктура би можела да напојува моќни ласери, микробранови системи, радари и опрема за електронско војување.

Концептот затоа не е само приказна за нов вид тенк. Тој претставува визија за борбена платформа во која енергијата станува централниот елемент околу кој се градат оружјето, сензорите, заштитата и комуникациските системи.

Сепак, меѓу ваквата визија и практична воена употреба постои огромна разлика. Самите истражувачи наведуваат дека се потребни дополнителни симулации, експерименти и тестирања на ниво на цело возило. Особено сложени остануваат прашањата поврзани со нуклеарната безбедност, ладењето, складирањето енергија, масата и преживливоста на платформата.

Истражувањето за овој концепт е објавено во кинеското научно списание „Acta Armamentarii“. Неговата најважна порака не е дека нуклеарниот тенк со дострел од 450 километри е пред врата, туку дека во воените истражувања сè поголемо внимание се посветува на количината и начинот на користење на енергијата како клучен фактор за идните оружени системи.