Што никогаш не треба да чувате во паричникот: Една грешка може скапо да ве чини

Паричникот за повеќето луѓе е место каде секојдневно ги носат платежните картички, готовината и личните документи, но токму поради тоа во него често завршуваат и податоци кои можат да претставуваат сериозен безбедносен ризик. Доколку паричникот биде изгубен или украден, лицето што ќе го пронајде може да добие пристап до повеќе важни информации во исто време. Затоа, покрај прашањето што ни е потребно во текот на денот, важно е да размислиме и што воопшто не треба да се носи заедно со платежните картички.

Една од најчестите грешки е запишувањето на ПИН-кодот и неговото чување во истиот паричник во кој се наоѓа картичката. На многумина ова им изгледа практично, особено ако користат повеќе картички и тешко ги паметат различните кодови, но во случај на кражба или губење ситуацијата може да стане многу посериозна. Ако некој истовремено дојде до картичката и до нејзиниот ПИН-код, му се олеснува можноста за нејзина злоупотреба.

Поради тоа, ПИН-кодот никогаш не треба да биде запишан на самата картичка, на ливче во нејзината преграда или на друго место што се наоѓа непосредно до неа. Особено ризично е запишувањето на кодот на задната страна од картичката, бидејќи со губењето на паричникот практично може да се изгубат и двете информации што му се потребни на некого за да се обиде да ја искористи картичката. Доколку некој има проблем со паметењето на повеќе кодови, подобро е да користи безбеден начин за нивно чување кој не е директно поврзан со платежната картичка.

Ризик не претставува само она што се наоѓа физички во паричникот. Во денешно време многу луѓе ги фотографираат платежните картички со мобилниот телефон за да ги имаат нивните податоци при рака, но и оваа навика може да создаде дополнителен проблем. Фотографијата може да биде достапна доколку телефонот биде изгубен или украден, а може и ненамерно да биде испратена до погрешна личност. Затоа, ако фотографијата не е неопходна, најсигурно е воопшто да не се чува во галеријата на телефонот.

Посебно внимание е потребно кога некој преку порака, електронска пошта или социјалните мрежи бара фотографија од платежната картичка. Без оглед дали лицето се претставува како претставник на банка, компанија или некоја друга институција, не треба автоматски да се претпостави дека барањето е легитимно. Податоците од картичката можат да бидат искористени за различни обиди за измама, особено кога од корисникот се бара да испрати повеќе информации одеднаш.

Бројот на картичката, датумот на истекување и безбедносниот код, познат како CVV или CVC, се податоци со кои треба да се постапува внимателно. Иако дел од нив се користат при легитимни интернет-плаќања, тоа не значи дека треба да се испраќаат по порака или преку социјални мрежи на непознати лица. Доколку некој ненадејно побара комплетни податоци од картичката со објаснување дека станува збор за „проверка на сметката“ или „потврда на идентитетот“, тоа треба да биде причина за дополнителна претпазливост.

Слично правило важи и за еднократните безбедносни кодови. Банките често ги користат за потврда на плаќање, најавување или извршување одредена операција, па затоа нивното споделување со друго лице може да има сериозни последици. Ако на телефонот пристигне код за трансакција што сами не сте ја иницирале, не треба да го внесувате на непозната интернет-страница ниту да му го кажете на лицето што можеби ве контактира по телефон или порака.

Освен платежните податоци, во паричникот не е препорачливо да се носат ниту ливчиња на кои се запишани лозинки, шифри за апликации или други доверливи информации. На прв поглед можеби изгледа безопасно да имате потсетник за некоја лозинка при рака, но доколку паричникот исчезне, тој може да стане извор на повеќе чувствителни информации одеднаш. Истото важи и за непотребното носење на сите платежни картички што ги поседувате, бидејќи нивното губење во ист момент создава дополнителни обврски и ризици.

Доколку забележите дека картичката ви недостасува, не треба да чекате да видите дали можеби ќе ја пронајдете подоцна. Најважно е веднаш да ја контактирате банката и да го пријавите губењето или кражбата за картичката да може да биде блокирана. Потоа треба да се провери и прометот на сметката, а доколку се појави трансакција што не сте ја направиле, банката треба веднаш да биде известена.

Корисно е телефонскиот број на банката да биде зачуван на безбедно место, а не само на картичката или на ливче што го носите во паричникот. Така, доколку ги изгубите и паричникот и картичката, сепак ќе можете брзо да стапите во контакт со банката и да побарате помош. Брзата реакција е особено важна бидејќи со навремено блокирање може значително да се намали ризикот од неовластено користење.

Најдобрата заштита е едноставна – платежната картичка и нејзините безбедносни податоци не треба да се чуваат заедно. ПИН-кодот треба да се памети, а CVV или CVC-кодот, лозинките и еднократните кодови никогаш да не се споделуваат со други лица без оглед на причината што ќе ја наведат. Дополнително, редовното следење на состојбата и трансакциите на сметката може навреме да открие сомнителна активност.

Вниманието е особено важно и при интернет-купување, каде што корисниците почесто се среќаваат со барања за внесување платежни податоци. Потребно е да се користат проверени и сигурни веб-страници и да се избегнуваат сомнителни линкови, пораки и понуди кои бараат итно внесување или испраќање на чувствителни информации. Доколку нешто изгледа невообичаено, подобро е трансакцијата да се прекине и дополнително да се провери од официјален извор.

На крајот, најважното правило е едноставно: доколку некој го пронајде вашиот паричник, не треба во него да ги најде и информациите што би му го олесниле злоупотребувањето на вашата картичка. Со малку поголема внимателност може да се избегне ситуација во која губењето на паричникот ќе прерасне во финансиски проблем. Она што изгледа како мала навика, како запишување на ПИН на ливче или чување на фотографија од картичката, во погрешни раце може да има многу поскапи последици.