Колку би чинело патување околу Месечината? Луксузот што се плаќа со десетици милиони

Патувањето околу Месечината веќе не е само приказна од научнофантастичните филмови. Идејата цивили да ја напуштат Земјата и да патуваат до близина на Месечината веќе е дел од плановите на приватната вселенска индустрија, но засега ова не е туризам во класична смисла. Нема редовни летови, нема туристички агенции со готови пакети и, што е најважно, нема цена што би била достапна за обичниот патник.

Еден од проектите што најдолго се поврзуваат со ваков вид патување е концептот на Space Adventures за приватна мисија околу Месечината. Замислата е патниците да ја напуштат Земјината орбита, да се упатат кон Месечината и да ѝ се приближат на неколку стотици километри, без притоа да слетаат на нејзината површина.

Таквото патување би траело неколку дена само во еден правец, а неговата најголема атракција не би била хотел или престој на површината, туку самото искуство да се види Земјата од огромна оддалеченост. Од близина на Месечината, нашата планета би изгледала како мала сина топка во темнината на вселената, додека патниците би можеле да ја набљудуваат и страната на Месечината која не е видлива од Земјата.

Но, постои голема разлика меѓу тоа една компанија да нуди концепт за приватна мисја и човек реално да може да резервира место и да полета. За ваков лет би била потребна сложена вселенска летала, сериозна подготовка на екипажот и патниците, како и услови за безбедно напуштање на Земјината орбита и враќање назад.

Токму затоа е невозможно денес да се каже дека постои една фиксна „цена на билетот“ до Месечината. Space Adventures нема јавно објавена конечна тарифа за ваква мисија, бидејќи цената би зависела од леталото, времето на реализација, профилот на мисијата и низа други фактори.

Сепак, досегашните планови за приватни летови кон Месечината даваат прилично јасна претстава за финансиската големина на ваков проект. Не станува збор за стотици илјади или неколку милиони евра, туку за суми што можат да достигнат десетици милиони долари по патник, а во зависност од конкретната мисија и значително повеќе.

Еден од најпознатите обиди за организирање приватна мисија околу Месечината беше проектот dearMoon, зад кој стоеше јапонскиот милијардер Јусаку Маезава. Планот, објавен во 2018 година, предвидуваше лет околу Месечината со леталото Starship на SpaceX, при што Маезава сакаше со себе да поведе група уметници и креативци.

Проектот привлече огромно внимание затоа што требаше да претставува еден од првите сериозни чекори кон приватни мисии со цивилни патници на пат кон Месечината. Но, амбициозниот план не стигна до реализација. Во јуни 2024 година Маезава објави дека проектот се откажува, меѓу другото поради неизвесноста околу развојот и распоредот на Starship.

Овој пример покажува колку е сложена границата меѓу идејата и реализацијата. Во класичниот туризам, ако има авион, хотел и слободни места, патувањето може да се организира со релативно едноставна резервација. Во вселената, секоја компонента мора да функционира со исклучително високо ниво на сигурност, бидејќи грешката не значи пропуштен лет, туку може да значи сериозна опасност за животот на патниците.

Дополнителен проблем е самото патување. За лет околу Месечината не е доволно само да се стигне до Земјината орбита. Вселенското летало мора да добие доволно енергија за да продолжи кон Месечината, да ја изврши планираната траекторија, а потоа повторно да се врати кон Земјата.

Затоа денес е многу полесно да се зборува за вселенски туризам отколку тој навистина да стане масовен бизнис. Некои компании веќе имаат искуство со комерцијални летови до ниската Земјина орбита, но патувањето до Месечината претставува сосема друга категорија на технички и финансиски предизвик.

За обичниот граѓанин тоа значи дека Месечината засега останува недостижна туристичка дестинација. Дури и кога приватните мисии ќе станат реалност, првите патници најверојатно ќе бидат луѓе со огромно богатство или инвеститори кои можат да издвојат десетици милиони долари за уникатно искуство.

Сепак, развојот на приватната вселенска индустрија може постепено да ја промени оваа ситуација. Историјата на авијацијата покажува дека новите технологии најпрво се достапни за мал број луѓе и по исклучително високи цени, а дури потоа, со развојот на индустријата, стануваат пошироко достапни.

Сличен процес би можел да се случи и со вселенскиот туризам. Поевтини ракети, поголема можност за повторно користење на леталата и подобра инфраструктура би можеле со текот на времето да ги намалат трошоците. Но, дури и во такво сценарио, патувањето околу Месечината веројатно уште долго ќе остане меѓу најскапите туристички искуства што човек може да ги купи.

Засега, затоа, „туристичко патување околу Месечината“ повеќе е име за идната индустрија отколку готов туристички производ. Идејата е реална, приватниот капитал е присутен, а интересот постои, но технологијата, безбедноста и цената сè уште ја држат Месечината далеку од класичните туристички понуди.

За оние што можат да си го дозволат, сепак, еден ден можеби ќе постои можност да го поминат најнеобичниот „одмор“ во животот – не на море или во луксузен хотел, туку во лет околу Месечината, гледајќи ја Земјата од стотици илјади километри далечина.