Со 30.000 евра денес тешко се купува стан, но постои поисплатлива инвестиција

Со 30.000 евра пред десетина години во Македонија можеше да се купи помал стан без кредит. Денес, истиот износ повеќе не е доволен ниту за функционален стан во поголемите градови, што ги принудува граѓаните да бараат нови начини за инвестирање на своите заштеди.

Постојаниот раст на цените на недвижностите, поттикнат од инфлацијата, зголемените трошоци за градба и високата побарувачка, целосно ја промени сликата на пазарот. Во урбаните средини, особено во Скопје, цената на квадратен метар во многу населби веќе надминува 1.500, а на некои локации достигнува и повеќе од 2.000 евра. Тоа значи дека со 30.000 евра денес е речиси невозможно да се купи стан без дополнително задолжување.

Пред десет години ситуацијата беше сосема поинаква. Со истиот капитал можеше да се обезбеди станбен простор од околу 35 до 40 квадратни метри во делови од главниот град, без потреба од кредит. Денес тој износ најчесто претставува само учество при купување недвижност, додека остатокот мора да се финансира преку долгорочен станбен заем.

Поради ваквите промени, финансиските експерти сè почесто советуваат граѓаните да не ги гледаат недвижностите како единствена форма на инвестирање. Според нив, постојат и други инструменти кои можат да понудат стабилен принос, а во некои случаи и подобра исплатливост за вложувачи со помал капитал.

Една од опциите е инвестирање во акции на домашни компании кои имаат долга традиција на исплата на дивиденда. Аналитичарите посочуваат дека одредени компании, особено од банкарскиот сектор, во изминатите години обезбедиле принос од дивиденда кој е конкурентен, а понекогаш и повисок од приходите што би се оствариле од издавање стан под кирија, ако се земе предвид вкупно вложениот капитал.

Сè поголем интерес има и за државните и граѓанските обврзници. Овој вид вложување се смета за една од најконзервативните инвестиции, бидејќи нуди однапред позната каматна стапка, релативно ниско ниво на ризик и сигурност на вложениот капитал. Дополнителна предност е што приходите од ваквите инструменти, според важечките правила, имаат поволен даночен третман.

Во фокусот на инвеститорите се и инвестициските фондови, како и глобалните ЕТФ-фондови кои ги следат движењата на најголемите светски берзански индекси. На овој начин, и со релативно помал износ, може да се инвестира во голем број компании од различни индустрии и пазари, со што ризикот се распределува наместо да зависи од една единствена инвестиција.

Економистите нагласуваат дека секоја инвестиција носи одредено ниво на ризик и дека изборот треба да зависи од финансиските цели, периодот на вложување и подготвеноста на инвеститорот да прифати можни осцилации на пазарот. За оние што бараат максимална сигурност, банкарските депозити и понатаму остануваат наједноставно решение, иако приносите често не успеваат целосно да ја следат инфлацијата.

Неколкуте економски кризи во изминатите години значително ги променија навиките на штедење и инвестирање. Инфлацијата ја намали реалната вредност на парите, а растот на цените на недвижностите го направи пазарот сè понедостапен за граѓаните со просечни примања.

Пораката на финансиските аналитичари е дека денес, повеќе од кога било, вложувањето не треба да се сведува само на купување стан. За капитал од околу 30.000 евра постојат повеќе алтернативи кои можат да обезбедат солиден принос, подобра диверзификација и поголема флексибилност. Наместо целата сума да биде врзана за една недвижност, сè повеќе инвеститори избираат комбинација од акции, обврзници и инвестициски фондови, со што ги намалуваат ризиците и ги зголемуваат шансите за долгорочен раст на своите заштеди.