Жените во ЕУ и натаму заработуваат помалку од мажите: Просечно губат речиси 3.900 евра годишно

И покрај долгогодишните политики за еднаквост, жените во Европската Унија и понатаму заработуваат значително помалку од мажите. Според најновите податоци, просечната вработена жена годишно добива речиси 3.900 евра помала плата, а вкупната загуба на женската работна сила во ЕУ достигнува околу 358 милијарди евра секоја година.

Податоците на Евростат покажуваат дека просечната бруто заработка на жените по работен час е за 11,1 проценти пониска од онаа на мажите. Тоа практично значи дека за секои 100 евра што ги заработува маж, жената во просек добива 88,9 евра. Иако разликата на прв поглед изгледа релативно мала, на годишно ниво таа се претвора во значителен финансиски јаз што директно влијае врз животниот стандард и економската сигурност на милиони жени.

Според проценките на Европската конфедерација на синдикати (ETUC), врз основа на статистиките на Евростат, околу 92,5 милиони вработени жени во Европската Унија секоја година заеднички губат повеќе од 358 милијарди евра поради нееднаквите примања. Од синдикалната организација предупредуваат дека станува збор за сериозен економски проблем кој не смее повеќе да се игнорира.

Во фокусот повторно се најде и Директивата на Европската Унија за транспарентност на платите, која требаше да биде применета најдоцна до 7 јуни 2026 година. Сепак, голем број земји-членки не успеаја навреме да ги усогласат своите законодавства со новите правила, поради што се соочуваат со критики и можни правни последици.

Новата директива има за цел да ја намали дискриминацијата преку поголема транспарентност во системот на наградување. Таа се однесува на компании со најмалку 100 вработени, кои ќе треба појасно да ги прикажуваат разликите во платите и да докажат дека жените и мажите се еднакво платени за иста или еднакво вредна работа.

Европската конфедерација на синдикати оценува дека цената на спроведувањето на овие мерки е далеку помала од економската штета што ја предизвикува одложувањето. Според нив, секоја година без примена на директивата значи изгубени милијарди евра за жените ширум Унијата.

Разликите во примањата не се еднакви во сите земји. Луксембург останува единствената членка на Европската Унија во која жените во просек заработуваат повеќе од мажите, со предност од околу 474 евра годишно.

Најголеми разлики се регистрирани во Финска, каде што жените во просек добиваат 7.592 евра помалку годишно. Веднаш зад неа се Австрија со 6.854 евра, Германија со 6.049 евра и Шведска со 5.116 евра. Над европскиот просек се и Естонија, Франција, Чешка и Ирска, каде што финансискиот јаз исто така останува значителен.

Во други земји разликите се помали, но сè уште присутни. Во Шпанија просечната годишна разлика изнесува околу 2.005 евра, во Словенија 2.245 евра, во Грција 2.591 евро, додека Белгија бележи најмал јаз од само 322 евра. Во Полска и Романија разликата е под 1.000 евра годишно.

Експертите сметаат дека транспарентноста може значително да придонесе за намалување на овие нееднаквости. Анализите на ETUC покажуваат дека доколку јазот во платите се намали за само 10 проценти, просечната вработена жена во Европската Унија би добивала околу 672 евра повеќе годишно.

Најголема корист од таквото намалување би имале жените во Франција, каде што годишните приходи би се зголемиле за повеќе од 1.000 евра. Значително подобрување би имало и во Ирска, Финска, Германија, Италија и Данска, додека во земјите каде што разликите веќе се помали, ефектот би бил поограничен.

Од Европската конфедерација на синдикати предупредуваат дека земјите кои продолжуваат да го одложуваат спроведувањето на директивата ризикуваат судски постапки, бидејќи станува збор за законска обврска на сите членки на Европската Унија.

Иако во изминатите години е постигнат одреден напредок во намалувањето на родовиот јаз во платите, најновите бројки покажуваат дека еднаквата заработка за еднаква работа сè уште не е реалност во голем дел од Европа. Според економистите, поголемата транспарентност, поефикасната контрола и доследната примена на законите ќе бидат клучни доколку Европската Унија сака во наредните години значително да ги намали разликите во платите меѓу жените и мажите.