Даночната конкурентност во Европа: Естонија на врвот, Франција на дното

Според најновиот Меѓународен индекс на даночна конкурентност објавен од Даночната фондација, разликите во даночните системи низ Европа се огромни, а економскиот раст не зависи само од висината на даноците, туку и од нивната структура и едноставност. Евростат покажува дека во 2023 година вкупните даночни приходи во ЕУ достигнале 40% од БДП, што ја истакнува централната улога на даноците во финансирањето на јавните услуги, но истовремено укажува дека даночните политики значително варираат во зависност од економските приоритети и социјалните модели на секоја земја.

Индексот ITCI ја оценува даночната конкурентност според два критериуми: конкурентност и неутралност. Конкурентен систем одржува ниски маргинални стапки за да ги стимулира инвестициите и економскиот раст, додека неутрален собира приходи на начин што предизвикува минимални нарушувања и административни компликации. Подобра позиција на листата не мора да значи пониски даноци, туку често покажува дека структурата на системот е поефикасна. Како што истакнува аналитичарот Алекс Менгден, земјите можат значително да го подобрат својот даночен систем со намалување на сложеноста без да изгубат приходи.

На врвот на листата се наоѓа Естонија со максимални 100 поени, додека Франција е последна со само 45,8 поради привремен дополнителен данок на големите корпорации, кој ја зголеми највисоката маргинална стапка на корпоративен данок на 36,1%, највисока во целиот ОЕЦД. Балтичките земји доминираат на врвот – Латвија следи со 92,8, а Литванија со 81,8. Веднаш зад нив е Швајцарија со 86 поени, додека нордиските земји се во средниот дел од рангирањето. На спротивниот крај покрај Франција се Италија, Полска и Шпанија, а следат Португалија, Обединетото Кралство, Ирска и Белгија. Интересно е дека земјите од Централна и Источна Европа како Унгарија, Чешка и Турција се меѓу десетте најконкурентни на континентот, покажувајќи дека ефикасноста и едноставноста на даночните системи играат клучна улога во економската издржливост и привлекувањето инвестиции.