Играчите на Покемон Го создадоа еднa од највредните збирки на податоци за вештачката интелигенција, а не знаеја за што ќе се користат

Кога во јули 2016 година се појави играта Pokémon Go, милиони луѓе ширум светот излегоа на улиците со телефони во рацете, барајќи виртуелни суштества поставени врз реалниот свет. Играта предизвика глобална еуфорија, акциите на Nintendo нагло пораснаа, а медиумите секојдневно известуваа за феноменот кој за кратко време стана дел од популарната култура.

Но, како и многу други технолошки хитови, интересот постепено опадна. Само неколку месеци по лансирањето, голем дел од корисниците престанаа да ја играат, а Pokémon Go почна да се смета за уште една краткотрајна интернет сензација.

Сепак, најверните играчи продолжија да придонесуваат за нешто што денес има многу поголема вредност од самата игра. Без да бидат целосно свесни за тоа, тие помогнаа да се создаде една од најбогатите визуелни бази на податоци, која сега се користи за развој на вештачка интелигенција, автономни роботи, а потенцијално и во воени технологии.

Клучниот момент се случи во 2021 година, кога компанијата Niantic, која стои зад Pokémon Go, им овозможи на играчите доброволно да скенираат делови од реалниот свет со камерите на своите телефони. За возврат, корисниците добиваа одредени погодности во играта, додека компанијата собираше фотографии од улици, згради, паркови, плоштади и други јавни простори.

Со текот на времето, овие снимки се претворија во огромен дигитален архив. До 2024 година, Niantic тврдеше дека обработува околу милион нови скенирања неделно.

Вредноста на овие податоци лежи во начинот на кој се создадени. За разлика од сателитските снимки, кои најчесто го прикажуваат светот од птичја перспектива, или фотографиите од автомобилски камери кои снимаат само еден момент, податоците од Pokémon Go покажуваат конкретни места од различни агли, во различни временски услови и периоди од денот.

Таквата детална слика за физичкиот свет е токму она што ѝ е потребно на новата генерација системи со вештачка интелигенција. Наместо само да обработуваат текст и информации, идните AI модели треба да можат да го разберат просторот околу себе – каде се наоѓаат предметите, како изгледа околината и како да се движат низ реалниот свет.

Откако во 2025 година Niantic ги продаде своите игри, вклучувајќи го и Pokémon Go, на компанијата Scopely за 3,5 милијарди долари, самата компанија ги задржа податоците и моделите за вештачка интелигенција развиени врз нив. Од нив беше создадена нова компанија наречена Niantic Spatial, чија цел е развој на технологии за разбирање и мапирање на физичкиот простор.

Еден од првите производи е систем за визуелна навигација кој може да ја одреди точната локација со помош на неколку фотографии од околината. Технологијата е особено важна во урбани средини каде GPS сигналите често се неточни поради високите згради и густата инфраструктура.

Niantic Spatial веќе започна соработка со Coco Robotics, компанија која развива автономни роботи за достава во градови. Новата технологија треба да им помогне на роботите попрецизно да се движат низ улиците и да стигнат до точното место за испорака, нешто што традиционалните системи за навигација често не можат да го обезбедат.

Но, потенцијалната примена на овие податоци не завршува со комерцијални роботи. Технологијата за прецизно препознавање простор привлече внимание и од воениот сектор.

Niantic Spatial објави партнерство со Vantor, компанија која развива системи за просторно препознавање и навигација за беспилотни летала, вклучувајќи технологии наменети за средини каде GPS сигналите се недостапни или нарушени, како што се воени зони.

Способноста робот да стигне точно до одредена адреса и способноста беспилотно летало да препознае конкретна локација се засноваат на сличен технолошки принцип. Токму поради тоа, интересот на воените структури за ваквите системи расте.

Сепак, развојот отвора и сериозни прашања за приватноста и контролата врз податоците. Многу корисници кои ги споделувале своите фотографии и скенирања во играта веројатно не очекувале дека нивните придонеси еден ден би можеле да бидат дел од технологии со примена надвор од забавната индустрија.

Дополнителна загриженост создава фактот дека по продажбата на игрите, дел од бизнисот премина под сопственост на компанија контролирана од Фондот за јавни инвестиции на Саудиска Арабија, земја која во минатото беше критикувана поради користење технологии за надзор.

Случајот со Pokémon Go покажува поширок тренд во современата технологија: бесплатните дигитални услуги често се потпираат на собирање податоци, а корисниците не секогаш можат да предвидат како тие информации ќе се користат во иднина.

Она што започна како игра во која луѓето ловеле виртуелни суштества, денес се претвори во пример за тоа како секојдневното користење на технологијата може да создаде вредни ресурси за најнапредните системи на вештачка интелигенција. Прашањето што останува е кој ги контролира тие ресурси и дали корисниците имаат вистински увид во нивната иднина.