Вештачката интелигенција нема да ги замени милиони работници, тврди професорка од Принстон

Стравувањата дека вештачката интелигенција наскоро ќе остави милиони луѓе без работа стануваат сè почести со брзиот развој на новите технологии. Автономните системи веќе се користат за комуникација со корисници, анализа на податоци, управување со деловни процеси и извршување задачи кои до неодамна беа резервирани исклучиво за луѓе.

Сепак, професорката по социологија и јавни работи на Универзитетот Принстон, Зејнеп Туфекчи, смета дека сликата за иднината на работата е многу посложена од сценаријата во кои машините едноставно ги заменуваат вработените. Во анализа објавена во „Њујорк тајмс“, таа посочува дека современата вештачка интелигенција сè уште има сериозни ограничувања кои ја спречуваат да преземе голем број професии без човечки надзор.

Како пример за проблемите што можат да се појават при преголемо потпирање на автоматизирани системи, Туфекчи ги наведува обидите на големите компании да ги заменат деловите од корисничката поддршка со чет-ботови. Наместо очекуваното зголемување на ефикасноста, некои од овие експерименти доведоа до неочекувани последици.

Мета, според неа, се соочила со сериозни проблеми откако дел од комуникацијата со корисниците на Инстаграм била префрлена на автоматизирани системи. Измамници успеале да ги искористат слабостите на ботовите и да преземат контрола врз голем број профили. Слични ситуации имале и други компании. Ер Канада се најде во правен спор откако нејзиниот чет-бот дал неточни информации за условите за поврат на средства, додека Мекдоналдс го прекина тестирањето на автоматизиран систем за нарачки по низа необични грешки при користењето.

Според професорката, ваквите случаи не се само технички пропусти што можат лесно да се поправат. Тие се поврзани со начинот на кој функционираат големите јазични модели на вештачка интелигенција. Овие системи не размислуваат како човек и немаат вистинско разбирање на информациите што ги обработуваат. Наместо тоа, тие создаваат одговори врз основа на статистички пресметки и предвидување на најверојатните следни зборови.

Токму поради тоа, вештачката интелигенција може да произведе одговор кој звучи убедливо и професионално, но сепак да содржи неточни или целосно измислени податоци. Оваа карактеристика, позната како „халуцинација“ на моделите, претставува еден од најголемите предизвици за нивната поширока примена.

Туфекчи смета дека поради овие ограничувања се преценува опасноста од масовна замена на работниците во блиска иднина. Таа признава дека постојат области каде што вештачката интелигенција може значително да ја промени работата, особено таму каде што задачите имаат јасни правила и резултатите можат лесно да се проверат.

Програмирањето е еден од примерите каде што технологијата има голем потенцијал, бидејќи создадениот код може автоматски да се тестира и коригира. Но многу други професии зависат од човечка проценка, искуство, емоционална интелигенција и разбирање на сложени ситуации кои не можат едноставно да се претворат во математички правила.

Лекарите, наставниците, советниците и работниците во различни услуги не извршуваат само механички задачи. Нивната работа често бара одлуки во ситуации каде што нема едно точно решение и каде што контекстот игра клучна улога.

Еден од проблемите со кои се соочуваат развивачите на вештачка интелигенција е тоа што нејзините грешки не се појавуваат на ист начин како човечките. Додека човек може да направи грешка поради недостаток на знаење или невнимание, моделите на вештачка интелигенција можат да создадат непредвидливи резултати поради начинот на кој ги обработуваат огромните количини податоци.

Дополнителен предизвик е фактот што корисниците често успеваат да ги заобиколат ограничувањата поставени во системите. Со техники познати како „џеилбрејк“, тие можат да формулираат прашања на начин што ги збунува безбедносните механизми на моделите. Поради огромниот број можни човечки интеракции, целосната контрола врз ваквите системи останува исклучително тешка.

И покрај тоа, јавноста често има впечаток дека генеративната вештачка интелигенција е многу поблиску до човечкото размислување отколку што навистина е. Причината е нејзината способност да комуницира со природен и убедлив јазик. Луѓето инстинктивно ја поврзуваат добрата комуникација со интелигенцијата, па лесно може да се создаде впечаток дека машината навистина разбира и размислува.

Професорката предупредува дека вештачката интелигенција не треба да се гледа како копија или подобрена верзија на човечкиот ум. Таа е поинаков вид технологија со свои предности и слабости. Нејзиното влијание врз економијата и пазарот на трудот веројатно ќе биде значајно, но промените нема да се случат преку ноќ и нема едноставно да значат исчезнување на повеќето професии.

Наместо страв од сценарија за масовна невработеност, клучно ќе биде разбирањето на реалните можности и ограничувања на технологијата. Вештачката интелигенција најверојатно нема да ги замени сите работници, но ќе го промени начинот на кој многу луѓе ја извршуваат својата работа.