Поевтина нафта и храна, скапи метали: прогнозите на Светската банка за следната година

Светските цени на стоките се очекува да паднат на најниско ниво во последните шест години во 2026 година, предупредува Светската банка, повикувајќи се на политичката неизвесност и слабата економска активност. Според нивните проценки, цените би можеле да се намалат за седум проценти и во 2025 и во 2026 година, што ќе значи продолжен период на опаѓање што ќе се протега на четири години. Иако падот ќе биде значителен, цените сепак ќе останат повисоки за 14 проценти во однос на нивото пред пандемијата во 2019 година.

Главниот двигател на намалувањето ќе биде поевтината енергија и храна, додека цените на ретките земни метали се очекува да растат. Прекумерната понуда на нафта оваа година значително ја надминува побарувачката, која расте побавно поради стагнацијата на потрошувачката во Кина и преминот кон електрични и хибридни возила. Пониските цени на нафтата се очекува да помогнат во намалувањето на инфлацијата ширум светот, со просечна цена на барел нафта на лондонскиот пазар предвидена на 60 долари следната година, што е осум долари поевтино од сегашното ниво.

Цените на енергијата како целина треба да паднат за 12 проценти во 2025 година, а во 2026 година за уште десет проценти. Цените на храната се очекува да опаднат за 6,1 процент во 2025 година, а во следната година речиси да останат стабилни. Поевтините ориз и пченица ќе овозможат подобра достапност на основните прехранбени производи во одредени земји во развој, додека цените на кафето и какаото ќе се намалат поради подобрената понуда. Од друга страна, ѓубривата ќе поскапат за дури 21 процент оваа година поради повисоките трошоци за влезни материјали и трговските ограничувања, но во 2026 година се очекува нивните цени да се намалат за пет проценти.

Цените на скапоцените метали продолжуваат да растат, достигнувајќи највисоко ниво оваа година поради побарувачката за безбедни средства и континуираните купувања од страна на централните банки. Златото се очекува да поскапи за 42 проценти оваа година и за уште пет проценти во 2026 година, приближувајќи се речиси до двојно повисоко ниво од просекот во периодот 2015–2019. Среброто, исто така, ќе продолжи да расте, со очекувано зголемување од 34 проценти оваа година и уште осум проценти во следната година, достигнувајќи нови рекордни нивоа.

Експертите од Светската банка нагласуваат дека ова сценарио ја рефлектира не само економската неизвесност, туку и зголемената побарувачка за безбедни и стабилни инвестиции во време на глобални предизвици, што го прави златото и среброто сигурни пристаништа за капиталот.