Нови правила во ЕУ: Бесплатен рачен багаж и повисоки надоместоци за доцнење летови

Европската унија постигна договор за нов пакет правила со кои значително се зајакнуваат правата на патниците во воздушниот сообраќај, при што се укинуваат дополнителните наплати за рачен багаж и се задржува правото на паричен надомест за доцнење на летовите.

По повеќе од десет години преговори, Советот на ЕУ и Европскиот парламент се согласија патниците и понатаму да имаат право на бесплатен рачен багаж кој ќе биде вклучен во основната цена на билетот. Со тоа се става крај на практиката дел од авиокомпаниите, особено нискобуџетните превозници, посебно да наплаќаат за носење куфер во кабината.

Според договореното, секој патник ќе има право на еден личен предмет со димензии до 40 на 30 на 15 сантиметри, како и дополнителен мал куфер на тркала со вкупни димензии до 100 сантиметри и тежина до седум килограми. Овие услови ќе мора да бидат вклучени во основната цена на билетот, што се очекува да донесе промени во ценовните модели на авиокомпаниите кога правилата ќе почнат да се применуваат во 2027 година.

Покрај прашањето за багажот, договорот ги потврдува и постојните правила за компензација на патниците во случај на доцнење или откажување на летови. Надоместокот останува во опсег од 250 до 600 евра, во зависност од должината на летот и времетраењето на доцнењето.

Новите прецизирања предвидуваат 300 евра надомест за летови подолги од 3.500 километри, додека износот може да достигне 600 евра ако доцнењето надмине четири часа или ако летот биде целосно откажан. Патниците ќе имаат право на надомест доколку доцнењето изнесува најмалку три часа, што останува клучен праг во европската регулатива.

Европските институции наведуваат дека со договорот се обезбедува поголема правна сигурност и предвидливост и за патниците и за авиокомпаниите, бидејќи правилата кои долго време беа предмет на различни толкувања сега се појасно дефинирани.

Промените доаѓаат по долг период на расправа меѓу европските институции и авиоиндустријата. Потрошувачките организации со години предупредуваат дека наплатата за рачен багаж станала вообичаена практика која ја намалува транспарентноста на цените, додека авиокомпаниите тврдат дека зголемените оперативни трошоци, вклучително и цената на горивото, ја оправдуваат таквата политика.

Некои земји-членки, меѓу кои Германија, Португалија, Словенија и Шпанија, се залагаа за повисоки прагови за надомест при доцнења, додека дел од авиокомпаниите бараа компензација да се исплаќа само по значително подолги доцнења. Сепак, европратениците инсистираа на построга заштита на патниците, што на крај резултираше со сегашниот компромис.

Со усвојувањето на овие правила, Европската унија испраќа сигнал за поцврста регулација на авио-пазарот и поголема заштита на потрошувачите, особено во услови на растечки број патници и засилена конкуренција меѓу нискобуџетните и традиционалните авиокомпании.