Авиоиндустријата под силен притисок: профитот паѓа за 50% поради раст на цените на горивото

Авиокомпаниите се соочуваат со сериозен финансиски притисок поради наглиот раст на цените на млазното гориво, што веќе почнува значително да ја менува структурата на глобалната авиоиндустрија и прогнозите за нејзината профитабилност во 2026 година.

Според податоците презентирани од Меѓународната асоцијација за воздушен транспорт, трошоците за гориво за глобалните авиокомпании ќе се зголемат за околу 100 милијарди долари во споредба со претходната година. Овој скок од околу 70 отсто директно влијае врз оперативните трошоци, што доведува до значително намалување на профитните маржи во целиот сектор.

Проекциите покажуваат дека нето-добивката на светската авиоиндустрија во 2026 година би можела да се преполови, од околу 45 милијарди долари на приближно 23 милијарди долари. Овој пад доаѓа и покрај релативно стабилната побарувачка за патувања, што укажува дека растот на трошоците за гориво станува клучен фактор што ја ограничува профитабилноста.

Аналитичарите предупредуваат дека многу компании веќе планираат под претпоставка дека високите цени на нафтата ќе се задржат и во 2027 година. Дел од големите превозници, меѓу кои и United Airlines, сметаат дека цената на нафтата може да остане над 100 долари по барел во подолг период, што дополнително ги усложнува долгорочните деловни стратегии.

За да се ублажи ударот од поскапото гориво, дел од авиокомпаниите користат финансиски инструменти за заштита од ризик, како и постепено зголемување на цените на билетите. Сепак, експертите од индустријата предупредуваат дека простор за маневар е ограничен, бидејќи маржите во авио-секторот и онака се исклучително ниски.

Паралелно со тоа, се забележуваат и структурни проблеми во индустријата. Одложувањата во испораките на нови авиони од производителите Boeing и Airbus ги принудуваат компаниите подолго да користат постари и помалку ефикасни летала, што дополнително ги зголемува трошоците за одржување и потрошувачката на гориво. Во индустријата веќе постои заостаток од повеќе од 18.000 нарачани авиони, што укажува на долгорочен дисбаланс меѓу побарувачката и понудата на нова флота.

Дополнителен притисок врз глобалниот енергетски пазар создава и геополитичката неизвесност околу клучните нафтени рути, вклучително и состојбата со стратешки важни поморски премини, чија нестабилност директно влијае врз цените на енергенсите. Аналитичарите предупредуваат дека дури и евентуална нормализација на ситуацијата не би донела брзо враќање на цените на претходните нивоа, поради комплексноста на глобалниот енергетски синџир.

Во такви услови, дел од експертите очекуваат дека поскапувањето на горивото неизбежно ќе се пренесе и врз патниците. Веќе се забележува раст на цените на авионските билети, особено на долгите летови и премиум услугите, додека кратките туристички линии остануваат најчувствителни на ценовни промени.

И покрај тоа, побарувачката за патувања засега се одржува, но растот на патничкиот сообраќај може да забави доколку ценовниот притисок продолжи. Експертите оценуваат дека авиоиндустријата влегува во период на зголемена неизвесност, во кој комбинацијата од високи трошоци за гориво, ограничен капацитет и геополитички ризици ќе ја одредува нејзината финансиска стабилност.