Македонија меѓу земјите со подолг работен ден: Балканот работи повеќе од Западна Европа

Нови податоци на Евростат откриваат значителни разлики во должината на работната недела низ Европа, при што просекот во Европската унија изнесува 35,9 часа неделно, но реалната слика меѓу земјите покажува големи отстапувања. Додека во дел од западноевропските држави работното време е пократко и често паѓа под 32 часа, во други земји, особено на југоистокот од континентот, работниците поминуваат значително повеќе време на работа, при што во некои случаи неделниот просек надминува и 40 часа.

Според анализата, најдолги работни недели во рамките на Европската унија имаат Грците со просек од 39,6 часа, додека најкраток работен век се бележи во Холандија, каде што просекот изнесува 31,9 часа неделно. Овие разлики делумно се објаснуваат со високото учество на работата со скратено работно време во Холандија, но и со различните модели на организација на трудот во европските економии.

Кога во статистиката се вклучуваат и земјите кандидати за членство во Европската унија, како и членките на Европската асоцијација за слободна трговија, најдолги работни недели се забележуваат во државите од Балканот. Највисоко на листата е Турција со просек од 42,4 часа неделно, по што следуваат Босна и Херцеговина со 40,9 часа и Србија со 40,6 часа, што ги прави единствените европски економии каде што просекот надминува 40 часа работа неделно.

Во оваа група земји се наоѓа и Северна Македонија, каде што работниците во просек работат 39,5 часа неделно, што ја позиционира земјата над просекот на Европската унија и во групата на поинтензивни работни пазари во регионот. Веднаш зад неа се наоѓа Бугарија со 38,7 часа, што дополнително ја потврдува разликата меѓу југоисточна Европа и западниот дел од континентот.

Експертите истакнуваат дека должината на работната недела не зависи само од културните навики, туку и од структурата на економијата, продуктивноста и силата на институциите на пазарот на трудот. Во земјите каде што синдикатите и колективното договарање имаат посилна улога, работното време е почесто пократко, додека послабата преговарачка моќ на вработените и пониската продуктивност се поврзуваат со подолги работни недели.

Дополнителен фактор е и учеството на работата со скратено работно време, кое значително го намалува просекот во некои западноевропски земји. Во Низоземска, речиси половина од вработените работат со неполно работно време, што директно влијае на најнискиот просек во Европа. Од друга страна, самовработените и малите претприемачи во многу земји често работат подолги часови од просекот, што дополнително ја зголемува разликата меѓу државите.

Податоците исто така покажуваат дека најдолги работни недели имаат вработените во земјоделството, шумарството и рибарството, додека најкратко работат луѓето во административните и едноставните работни занимања. Севкупно, анализата потврдува дека разликите во работното време во Европа се резултат на сложена комбинација од економски модел, институционална рамка и структура на пазарот на трудот, а не само на национални навики или културни разлики.