Кинески суд пресече: компаниите не смеат да отпуштаат работници поради замена со вештачка интелигенција

Кинески суд донесе значајна пресуда во врска со користењето на вештачка интелигенција на работното место, одлучувајќи дека компаниите не смеат да отпуштаат вработени само за да ги заменат со AI системи. Одлуката доаѓа во момент кога Кина се обидува да ја усогласи брзата технолошка трансформација со потребата за стабилен пазар на труд.

Случајот се однесува на технолошка компанија од источна Кина која отпуштила вработен откако тој одбил намалување на работната позиција, откако неговите задачи биле преземени од систем за вештачка интелигенција. Според образложението на судот во Хангџоу, ваквото отпуштање не било правно оправдано, бидејќи не се работи за економски причини како намалување на обемот на работа или финансиски тешкотии, ниту пак за услови што би го оневозможиле продолжувањето на работниот однос.

Во дополнително објаснување, судот нагласи дека технолошкиот напредок сам по себе не може да биде основа за еднострано отпуштање или намалување на платите на вработените. Ова значи дека компаниите мора да почитуваат постојните работни договори дури и кога воведуваат автоматизација.

Конкретниот случај се однесувал на вработен задолжен за проверка на точноста на резултатите од јазични модели. Откако неговите задачи биле автоматизирани, компанијата му понудила пониска позиција со значително намалена плата, која тој ја одбил, по што бил отпуштен. Подоцна случајот завршил пред суд, кој му досудил надомест.

Одлуката се вклопува во поширокиот контекст во Кина, каде државата активно го поттикнува развојот на вештачката интелигенција, но истовремено се обидува да го заштити пазарот на труд од нагли потреси. Кинеските власти се соочуваат со предизвикот да ја балансираат технолошката експанзија со зголемената невработеност, особено меѓу младите.

Случајот се надоврзува и на претходна судска пракса, во која веќе било утврдено дека примената на вештачка интелигенција не може автоматски да се користи како правен основ за раскинување на работни договори. Овие пресуди укажуваат на постепено оформување на правна рамка која има за цел да ги дефинира границите меѓу технолошкиот напредок и заштитата на работниците.