Хотелската индустрија би можела да биде меѓу следните сектори во кои роботите ќе преземат дел од секојдневните работни обврски. Кинеската компанија ACE Robotics претстави роботски систем што може самостојно да собира алишта од хотелските соби, да ги транспортира до пералницата, да ракува со машините за перење и сушење и потоа да ги враќа чистите алишта. Технологијата претставува значаен обид за автоматизација на процес што досега во голема мера зависеше од човечка работа. За разлика од хотелските роботи што најчесто се користат за доставување храна, пијалаци или други производи до гостите, новиот систем е наменет за извршување повеќе последователни задачи. Роботот не треба само да се движи низ ходниците, туку и да препознава предмети, да ги подигнува, да користи различни уреди и да реагира кога нешто нема да се одвива според планираното. Зад технологијата стои системот Mundo, развиен од ACE Robotics во соработка со истражувачкиот тим S-Lab при Технолошкиот универзитет Нанјанг во Сингапур. Според компанијата, станува збор за прва долгорочна комерцијална примена на овој систем, чија цел е да покаже како роботите можат да извршуваат сложени задачи во реална работна средина. Она што го издвојува Mundo од класичните роботски решенија е начинот на кој машината се подготвува за работа. Наместо да се потпира исклучиво на однапред програмирани движења, системот користи вештачка интелигенција и дигитални симулации за да ги научи постапките што подоцна треба да ги изврши во хотелот. Со помош на фотографии од просториите, Mundo создава дигитални модели на хотелските соби, ходниците и пералниците. Но овие модели не претставуваат само визуелни копии на околината. Во нив се вклучени и физички карактеристики на предметите, како нивната тежина, триењето и начинот на кој реагираат при допир или поместување. Ова му овозможува на роботот да ги испробува своите движења во виртуелна средина пред да ги примени во реалноста. На пример, системот може да симулира како да подигне корпа со алишта, како да отвори машина за сушење или под кој агол треба да го постави механичкиот зафаќач за да извлече парче облека. Ваквиот пристап е особено важен бидејќи работата со текстил претставува сериозен предизвик за роботиката. За разлика од цврстите предмети што имаат релативно предвидлива форма, облеката постојано ја менува својата положба. Ракави, ногавици и различни материјали можат да се заплеткаат, да се преклопат или да се заглават во машините, поради што секое движење бара дополнително приспособување. За да се справи со ваквите ситуации, ACE Robotics развила систем во кој работат два различни модели на вештачка интелигенција. Првиот функционира преку облачна инфраструктура и е задолжен за планирање на задачите. Тој ја анализира целта, ја дели на помали активности и создава постапка што роботот треба да ја следи. Откако ќе се утврди успешен начин за извршување на одредена задача, постапката се зачувува како вештина што може повторно да се користи. Така, роботот не мора секојпат од почеток да пресметува како да отвори врата, да подигне предмет или да изврши одредено движење. Вториот модел е помал и функционира директно на самиот робот. Неговата задача е да ги активира веќе научените вештини и да управува со нивното извршување. На овој начин се намалува потребата за постојана комуникација со облачниот систем, што е важно за побрза и постабилна работа. Според податоците што ги објавила компанијата, разликата во брзината е значителна. Кога извршувањето целосно зависело од моделот во облакот, еден циклус траел повеќе од 30 минути. По префрлањето на извршувањето директно на роботот, пријавеното време се намалило на 18,6 секунди. Сепак, овие бројки бараат дополнително појаснување. Од објавените информации не е сосема јасно на кој дел од процесот се однесува времетраењето од 18,6 секунди, особено ако се земе предвид дека само празнењето на машината за сушење, според истите податоци, трае меѓу 170 и 210 секунди. Поради тоа, не може да се заклучи дека роботот е способен да го заврши целиот процес на перење за помалку од дваесет секунди. Покрај самото движење и ракувањето со предметите, роботот мора да знае и како да ги организира своите активности. Во хотелска средина, задачите не се одвиваат секогаш според ист распоред. Некои соби можат да бидат зафатени, лифтовите да бидат недостапни, а машините во пералницата веќе да се користат. За организацијата на работата е задолжен системот BotAgent, кој го дели процесот на перење на 53 основни дејства, распоредени во 14 поголеми чекори. Врз основа на условите во хотелот, системот може да создаде повеќе од 200 различни комбинации на активности. Тоа значи дека роботот може да го приспособува редоследот на својата работа во зависност од моменталната ситуација. Доколку одредена машина е зафатена, системот може да избере друга активност. Ако лифтот не е достапен, може да го промени планираниот редослед на движење низ хотелот. Една од најважните карактеристики на технологијата е способноста за реагирање при грешки. Во реална средина, дури и најдобро испланираните роботски движења можат да наидат на непредвидени пречки. Предмет може да се помести, камера да биде попречена или парче облека да остане заглавено во машината. Во такви случаи, облачниот модел може да ги анализира снимките од повеќе камери и информациите од сензорите. Врз основа на добиените податоци, системот се обидува да ја открие причината за проблемот и да предложи поинаков начин за извршување на задачата. При едно тестирање, камерата поставена на зглобот на роботот била попречена, поради што машината немала доволно информации за положбата на предметите. Наместо да ја прекине работата, системот преминал на друга камера поставена на повисока позиција, со што добил подобар преглед на околината. Во друг случај, пар фармерки останал заглавен во барабанот на машината за сушење. Роботот не успеал да ги извлече со првичното движење, па системот ја променил траекторијата на механичкиот зафаќач и аголот на неговите прсти. Ваквите приспособувања покажуваат дека технологијата е насочена кон решавање конкретни проблеми, наместо само кон повторување однапред зададени команди. ACE Robotics развила и механизам преку кој роботот постепено ги подобрува своите способности. По одреден обид, системот ја враќа работната околина во почетната состојба и ја повторува задачата со изменета постапка. Посебен модел ја оценува успешноста на секој обид и ги задржува подобрите решенија. На тој начин, роботот може постепено да го усовршува начинот на кој ракува со предметите. Наместо секоја грешка да бара рачна интервенција од програмер, системот користи повторени тестирања за да утврди кои движења даваат подобри резултати. Сепак, податоците од експериментите покажуваат дека технологијата сè уште има ограничувања. За задачата поврзана со празнењето на машината за сушење биле спроведени 165 тестирања со вистински робот, во вкупно времетраење од 57 часа. Во текот на овој процес биле создадени 37 предлози за подобрување и приближно 80 различни верзии на истата вештина. Целта била роботот да научи поуспешно да ги извлекува алиштата, особено оние што потешко се зафаќаат или остануваат заглавени во барабанот. Резултатите покажале напредок, но не и целосно решавање на проблемот. Просечниот процент на фармерки што останувале во машината за сушење се намалил од 48 на 32 проценти. Во најуспешниот поединечен обид, овој процент изнесувал 19 проценти. Овие бројки се важни бидејќи ја покажуваат разликата меѓу робот што може да демонстрира одредена способност и систем што е подготвен за целосно сигурна секојдневна употреба. Иако роботот успева да извршува сложени движења и да учи од претходните обиди, резултатите укажуваат дека сè уште постои простор за значително подобрување. За хотелската индустрија, ваквите технологии би можеле да имаат практична вредност. Перењето и транспортот на алишта претставуваат повторливи активности што бараат време, организација и физички труд. Автоматизацијата на дел од овие задачи потенцијално би можела да го намали оптоварувањето на персоналот и да овозможи подобра распределба на работните обврски. Но воведувањето роботи во хотелите не зависи само од нивните технички способности. Важни се и трошоците за набавка, одржување, потрошувачката на енергија, безбедноста при движење меѓу гостите и можноста системот да функционира во различни објекти. Хотелите се сложени работни средини во кои постојано се менуваат условите. За разлика од индустриските производствени линии, каде што роботите често работат во строго контролирани простори, хотелските роботи мора да се приспособуваат на присуството на луѓе, различниот распоред на просториите и непредвидливите ситуации. Токму затоа развојот на системи што можат да ја разберат околината и самостојно да ги менуваат своите постапки претставува важен правец во современата роботика. Комбинацијата од дигитални симулации, вештачка интелигенција и учење преку повторени обиди може да ја намали потребата секоја нова задача детално да се програмира од почеток. ACE Robotics веќе разгледува можности за примена на технологијата и надвор од хотелската индустрија. Една од потенцијалните области е малопродажбата со брза достава, каде што роботите би можеле да учествуваат во подготовка, организирање и ракување со производи. Слични системи во иднина би можеле да се користат и во други средини каде што е потребна комбинација од движење, препознавање предмети и извршување повеќе последователни активности. Сепак, нивната практична примена ќе зависи од тоа колку сигурно ќе можат да функционираат без постојана човечка помош. Важно е да се нагласи дека резултатите за брзината, успешноста и подобрувањата на роботот се објавени од самата компанија и засега не се независно потврдени. Исто така, достапните информации не се доволни за да се процени економската исплатливост на системот во споредба со традиционалното хотелско работење. И покрај овие ограничувања, претставувањето на Mundo покажува во која насока се развива роботиката. Наместо машини што извршуваат само едно строго определено движење, компаниите сè повеќе работат на роботи способни да планираат, учат, препознаваат грешки и се приспособуваат на променливи услови. Хотелскиот робот на ACE Robotics сè уште не претставува доказ дека човечката работа во пералниците може целосно да се замени. Но неговите способности покажуваат дека задачите што до неодамна изгледаа премногу сложени за автоматизација постепено стануваат достижни. Од собирањето на корпите со алишта до управувањето со машините и нивното враќање во собите, технологијата демонстрира како повеќе одделни активности можат да се поврзат во еден автоматизиран процес. Доколку системите станат побрзи, попрецизни и економски поисплатливи, ваквите роботи би можеле да добијат значително поголема улога во хотелите и другите услужни дејности. Засега, најважното достигнување не е само тоа што роботот може да пере алишта, туку што постепено учи како подобро да ја извршува работата. Токму таа способност за приспособување би можела да биде клучна за следната генерација роботи што ќе работат во секојдневното опкружување на луѓето. Навигација на напис За овие професии не ви треба факултет, а заработката може да надмине 1.000 евра месечно Новак Ѓоковиќ влегува во проект вреден стотици милиони долари – што ќе се гради во Мајами?