Хуманоидните роботи пред голем пресврт: За две години би можеле самостојно да извршуваат 80 проценти од задачите

Хуманоидните роботи би можеле да направат голем технолошки исчекор во следните две до три години, благодарение на забрзаниот развој на вештачката интелигенција. Наместо да извршуваат само однапред програмирани операции, новата генерација машини би можела самостојно да се приспособува на непознати ситуации, да разбира вербални инструкции и да извршува различни физички задачи.

Ваквото сценарио го предвидува Ванг Сингсинг, основач на кинеската компанија Unitree Robotics, кој смета дека индустријата се приближува до една од најважните пресвртници во својата историја. Според неговите проценки, до 2028 година хуманоидните роботи би можеле да станат способни самостојно да извршуваат до 80 проценти од задачите во средини со кои претходно не биле запознаени.

Сепак, ова не значи дека роботите ќе заменат 80 проценти од работните места. Прогнозата се однесува на нивните потенцијални технолошки способности, а не на бројот на работници што би можеле да останат без работа. И самиот Ванг предупредува дека 2028 година е оптимистичко сценарио и дека за постигнување на вакво ниво на самостојност можеби ќе бидат потребни пет до десет години.

Како што пренесува Reuters, основачот на Unitree Robotics верува дека индустријата го очекува својот „ChatGPT момент“, односно пробив што ќе ја направи роботската технологија значително покорисна и подостапна. Слично како што генеративната вештачка интелигенција за кратко време стана дел од секојдневието на милиони луѓе, хуманоидните роботи би можеле постепено да преминат од лабораториски демонстрации кон практична употреба.

Главната разлика меѓу традиционалните индустриски роботи и новата генерација хуманоидни машини е во нивната способност за приспособување. Денешните индустриски роботи најчесто работат во строго дефинирани услови, каде што со голема прецизност повторуваат исти операции. Меѓутоа, кога ќе се промени распоредот на предметите или ќе се појави непредвидена ситуација, често е потребна дополнителна интервенција од инженери.

Новите модели треба да го надминат токму ова ограничување. Со помош на напредни системи за вештачка интелигенција, роботите би можеле да препознаваат предмети, да ја анализираат околината и самостојно да одлучуваат како да ја извршат добиената задача.

На пример, наместо работникот во фабрика детално да го програмира секое движење, во иднина би можел едноставно да му даде инструкција на роботот да подигне одредени производи, да ги распореди во кутија и да ги пренесе на друга локација. Машината би требало самостојно да го утврди редоследот на активностите и да се приспособи на условите во просторот.

Овој пристап е дел од развојот на таканаречената физичка вештачка интелигенција, која ги поврзува можностите на AI моделите со движењето и дејствувањето на машините во реалниот свет. За разлика од дигиталните системи што создаваат текстови, анализираат податоци или генерираат слики, физичката вештачка интелигенција треба да овозможи машините непосредно да извршуваат корисни активности.

Сепак, патот до масовна употреба останува исполнет со технички предизвици. Иако современите хуманоидни роботи можат да трчаат, да одржуваат рамнотежа и да изведуваат сложени движења, нивната сигурност сè уште е ограничена кога се соочуваат со непознати ситуации.

Ванг признава дека постојните модели често постигнуваат одлични резултати во контролирани услови, но нивната ефикасност значително опаѓа кога работната средина ќе се промени. Робот што успешно извршува одредена задача во лабораторија не мора да биде подеднакво успешен во фабрика каде што предметите постојано се преместуваат, а работниците се движат околу него.

Според Bloomberg, токму способноста за сигурно работење во непредвидливи услови ќе биде пресудна за развојот на масовниот пазар на хуманоидни роботи. Додека производителите не го решат овој проблем, нивната употреба ќе остане ограничена на задачи и средини во кои можат да се обезбедат соодветни услови.

Поради тоа, технолошката конкуренција сè повеќе се насочува кон развој на напреден софтвер. Пред неколку години производителите се натпреваруваа во демонстрирање физички способности, додека денес главното прашање е дали роботите можат да извршуваат корисни задачи доволно сигурно и економски исплатливо.

Најголем потенцијал за нивна примена се гледа во производството, логистиката и складирањето, каде што постојат бројни повторливи физички активности. Доколку роботите станат доволно самостојни, би можеле да преземат дел од задачите што денес ги извршуваат работниците, особено оние што се физички напорни или бараат постојано повторување.

Слични можности се разгледуваат и за домаќинствата, каде што хуманоидните роботи во иднина би можеле да помагаат при секојдневните обврски. Сепак, домашната средина претставува дополнителен предизвик бидејќи секој простор е различен, а присуството на луѓе, деца и домашни миленици бара особено високо ниво на безбедност.

Развојот на ваквата технологија неизбежно го отвора и прашањето за иднината на работните места. Доколку машините станат способни да извршуваат поширок спектар активности, дел од компаниите би можеле да ги автоматизираат производствените процеси и да ја намалат потребата од човечка работа за одредени операции.

Но автоматизацијата на поединечни задачи не е исто што и целосна замена на професиите. Голем број работни места вклучуваат комуникација, одлучување, организација и справување со непредвидени ситуации, поради што нивното целосно преземање од роботи е значително посложено.

Истовремено, пошироката примена на роботиката би можела да создаде побарувачка за нови професионални вештини. Компаниите ќе имаат потреба од луѓе што ќе ги одржуваат роботите, ќе ги надгледуваат нивните активности и ќе ги приспособуваат системите на конкретните производствени потреби.

Покрај технолошките способности, важна улога ќе има и економската исплатливост. За роботите да станат дел од секојдневното работење, нивната набавка и одржување ќе треба да бидат оправдани со зголемена продуктивност, пониски оперативни трошоци или подобри услови за работа.

Не помалку важно е и прашањето за безбедноста. За разлика од дигиталните AI системи, чии грешки најчесто се однесуваат на информации, роботите можат директно да влијаат врз физичката околина. Погрешно движење или неправилна проценка на ситуацијата може да создаде ризик за луѓето што работат во нивна близина.

Затоа, пред масовното воведување ќе бидат неопходни дополнителни тестирања и јасни безбедносни стандарди. Производителите ќе мора да покажат дека нивните машини можат сигурно да функционираат и надвор од однапред подготвените демонстрации.

За компанијата Unitree Robotics и останатите производители, следните неколку години би можеле да бидат пресудни. Технолошката трка повеќе не се сведува на создавање роботи што изгледаат и се движат како луѓе, туку на развој на машини што ќе можат самостојно да извршуваат практични задачи.

Доколку прогнозите на Ванг се остварат, 2028 година би можела да означи почеток на нова фаза во автоматизацијата на индустријата. Но засега станува збор за амбициозни очекувања, а не за потврдено достигнување.

Вистинскиот пресврт ќе се случи кога хуманоидните роботи ќе престанат да бидат само впечатлива технолошка демонстрација и ќе станат сигурни, корисни и економски исплатливи помошници во реалниот свет. Токму тогаш ќе стане појасно колку длабоко роботиката може да го промени начинот на кој луѓето работат и живеат.