Од лабораторија до бојното поле: Се развиваат генетски модифицирани воени кучиња

Американската воена индустрија добива нов и прилично неочекуван правец на развој. Додека големите технолошки компании инвестираат милијарди долари во автономни дронови, роботски системи и вештачка интелигенција, еден американски стартап одлучи да вложи во нешто сосема поинакво – создавање нови генерации службени кучиња со помош на клонирање и генетски инженеринг.

Компанијата Warhound обезбеди почетна инвестиција од 200 милиони долари за развој на кучиња наменети за војската, полицијата и спасувачките служби. Намерата е преку современи биотехнолошки методи да се создадат животни со посакувани работни карактеристики и помал ризик од одредени наследни здравствени проблеми.

Според Financial Times, по завршувањето на инвестициската рунда, вредноста на компанијата се проценува на 1,2 милијарди долари. Ваквата процена е особено впечатлива ако се земе предвид дека Warhound сè уште нема комерцијално достапен производ, а првите кученца создадени во рамките на програмата се очекуваат дури на почетокот на 2027 година.

Меѓу инвеститорите се наоѓаат неколку влијателни имиња од финансискиот и технолошкиот свет, вклучувајќи ги Sequoia Capital, ARK Invest и Franklin Templeton. Во финансирањето учествува и In-Q-Tel, инвестициска организација поврзана со американската разузнавачка заедница, што дополнително го нагласува интересот за можната примена на технологијата во националната безбедност.

Зад проектот стојат претприемачи со искуство во биотехнологијата и одбранбената индустрија. Еден од иницијаторите е Бен Лам, коосновач на Colossal Biosciences, компанија позната по амбициозните истражувања во генетскиот инженеринг и обидите за враќање на карактеристики на изумрени животински видови.

Во создавањето на проектот учествувал и Палмер Лаки, коосновач на Anduril, компанија што развива напредни технологии за одбраната. Комбинацијата од биотехнолошко знаење и воена технологија ја поставува Warhound на пресекот меѓу две индустрии што досега ретко се поврзуваа на ваков начин.

Раководењето со стартапот му е доверено на Дејвид Спирк, поранешен припадник на американските маринци и поранешен главен директор за податоци во Пентагон. Во својата професионална кариера работел и за Palantir, технолошка компанија позната по развојот на софтверски системи за анализа на податоци што се користат во различни државни и безбедносни институции.

Основната идеја на Warhound произлегува од проблем што американската војска го има со години. И покрај огромните средства што ги издвојува за одбраната, САД во значителна мера зависат од странски одгледувачи кога станува збор за набавка на службени кучиња.

Според податоците што ги наведува компанијата, повеќе од 80 проценти од американските воени службени кучиња се набавуваат од Европа. Станува збор за животни што мора да исполнат строги критериуми во однос на здравјето, темпераментот, физичката издржливост и способноста за извршување сложени задачи.

Процесот на селекција и обука е долг и скап, а конечниот резултат не е секогаш успешен. Warhound тврди дека од набавката до целосната подготовка за служба можат да поминат приближно три години, при што помалку од половина од купените животни ги исполнуваат сите потребни услови.

Според пресметките на компанијата, за да се добијат околу 100 кучиња подготвени за оперативна употреба, потребно е да се набават и обучуваат приближно 200 животни. Останатите не ги исполнуваат барањата за конкретната служба, што создава дополнителни трошоци и ја отежнува долгорочната организација на програмите за обука.

Токму во оваа неефикасност Warhound гледа деловна можност. Наместо да се потпира исклучиво на традиционалното одгледување, компанијата сака да користи клонирање на веќе докажани службени кучиња, а потоа и генетски интервенции насочени кон намалување на одредени здравствени ризици.

Идејата е да се избираат животни што веќе покажале исклучителни резултати во воени, полициски или спасувачки операции. Од нив би се користел генетски материјал за создавање нови кучиња со слична генетска основа, со надеж дека дел од посакуваните физички и работни карактеристики ќе бидат присутни и кај следните генерации.

Сепак, клонирањето не значи автоматско создавање идентични способности или однесување. Иако клонираните животни можат да имаат речиси идентичен генетски материјал со животното од кое потекнуваат, нивниот развој зависи и од средината, воспитувањето, здравствената состојба и квалитетот на обуката.

Тоа значи дека дури и генетски идентични кучиња не мора да покажуваат ист степен на послушност, концентрација или способност за работа во стресни ситуации. Генетиката може да влијае врз одредени предиспозиции, но не може однапред да гарантира успешна воена или полициска кариера.

Според изјавите на Бен Лам за Wired, компанијата веќе собрала примероци од крв од исклучително успешни воени, полициски и спасувачки кучиња. Посебно внимание е насочено кон белгискиот малиноа, раса што е широко застапена во безбедносните служби поради својата подвижност, издржливост и способност за интензивна обука.

Белгискиот малиноа често се користи за откривање експлозиви и наркотични супстанции, пребарување терен и извршување сложени задачи во различни оперативни услови. Неговите работни способности го прават особено привлечен за програмите што бараат физички подготвени и високо обучени животни.

Но Warhound не планира да се ограничи само на клонирањето. Компанијата сака да користи и насочени генетски интервенции за намалување на ризикот од одредени наследни заболувања што можат да го ограничат работниот век на службените кучиња.

Еден од првите здравствени проблеми на кои ќе се фокусира програмата е дисплазијата на колкот. Станува збор за нарушување на развојот на зглобот што може да предизвика болка, ограничена подвижност и постепено влошување на физичката состојба на животното.

Кај службените кучиња, чии задачи често бараат трчање, скокање и долготрајна физичка активност, ваквите проблеми можат сериозно да ја намалат способноста за работа. Во одредени случаи, тие можат да доведат и до предвремено повлекување од служба.

Намалувањето на генетската предиспозиција за вакви заболувања би можело да има значајни придобивки, како за здравјето на животните така и за институциите што вложуваат во нивната обука. Сепак, дисплазијата на колкот е сложена состојба врз која влијаат повеќе генетски и средински фактори, па нејзиното спречување преку генетско уредување не е едноставна задача.

Токму затоа најавените здравствени подобрувања засега остануваат развојни цели, а не докажани резултати. Компанијата допрва треба да покаже дали нејзиниот пристап може да произведе здрави животни со посакуваните карактеристики и дали тие навистина ќе имаат подобри резултати во споредба со традиционално одгледуваните службени кучиња.

Првите кученца во рамките на програмата се очекуваат на почетокот на 2027 година. Нивното раѓање ќе претставува само почеток на подолг процес на здравствени проверки, следење на развојот и процена на способностите за обука.

Дури и ако клонирањето и генетските интервенции бидат технички успешни, ќе бидат потребни дополнителни испитувања за да се утврди дали новиот модел навистина го скратува времето потребно за создавање оперативно подготвени кучиња. Воените и полициските служби не бараат само физички здрави животни, туку и стабилен темперамент, способност за соработка со дресерот и предвидливо однесување во опасни ситуации.

Покрај биотехнолошкиот дел, проектот предвидува и развој на специјализирана опрема. Anduril треба да придонесе со технологии што би ја подобриле заштитата на кучињата и би ја олесниле комуникацијата и координацијата со нивните дресери на терен.

Меѓу најавените решенија се заштитна опрема за очите и слухот, како и системот Eagle Eye. Целта е службените животни да можат побезбедно да работат во сложени услови, вклучувајќи средини со силна бучава и други потенцијални опасности.

Оваа соработка покажува дека Warhound не сака да биде само компанија за одгледување кучиња. Нејзината амбиција е да развие поширок систем што ќе ги поврзе биотехнологијата, селекцијата, обуката и современата опрема во единствен модел за снабдување на безбедносните служби.

Иако Палмер Лаки учествувал во осмислувањето на проектот, според Бен Лам, ниту тој ниту Anduril имаат сопственички удел во Warhound. Од друга страна, Colossal Biosciences има удел во компанијата, што ја потврдува нејзината поврзаност со биотехнолошкиот дел од проектот.

Покрај воените и технолошките аспекти, иницијативата отвора и сериозни етички прашања. Клонирањето и генетското модифицирање животни за потребите на безбедносните служби бараат внимателно разгледување на нивната благосостојба, здравствените последици и условите во кои ќе живеат и работат.

За разлика од роботските системи, службените кучиња се живи суштества што можат да почувствуваат болка, стрес и замор. Затоа секој обид за подобрување на нивните работни способности мора да биде проследен со соодветни стандарди за заштита и ветеринарна грижа.

Warhound најавува дека Американското хумано друштво ќе има улога во сертифицирањето на програмите за обука. Според компанијата, предвидена е и поддршка за згрижување на пензионираните службени кучиња, вклучувајќи можност тие да се вратат кај поранешните старатели или да бидат посвоени.

Ваквите мерки се важни бидејќи работниот век на службените кучиња е ограничен, а нивната благосостојба не завршува со повлекувањето од активна служба. Прашањето за одговорното постапување со животните ќе биде еден од факторите според кои ќе се оценува пошироката оправданост на проектот.

Финансиската страна на новиот модел засега останува неизвесна. Бен Лам изјавил за TechCrunch дека цената по која ќе се продаваат кучињата сè уште не е утврдена, што значи дека не може да се процени дали биотехнолошкиот пристап навистина ќе биде поевтин од традиционалната набавка и обука.

Компанијата како потенцијални купувачи ги гледа американската војска, полициските организации и службите за итни случаи. Доколку успее да создаде сигурен модел за производство и обука на службени кучиња, би можела да се позиционира на специфичен пазар на кој побарувачката за високо обучени животни постои со децении.

Интересот на инвеститорите покажува дека проектот се гледа како можност за примена на напредната биотехнологија во секторот за национална безбедност. Но високата проценета вредност на компанијата не претставува доказ дека технологијата ќе ги исполни најавените очекувања.

Пред Warhound стојат повеќе предизвици, од успешното клонирање и безбедното генетско уредување до докажувањето дека создадените животни ќе бидат здрави, способни за обука и економски исплатливи. Дополнително, ќе биде потребно да се утврди дали ваквиот пристап навистина може да ја намали зависноста на САД од европските одгледувачи.

Проектот воедно ја покажува необичната насока во која се развива современата одбранбена индустрија. Додека едни компании се обидуваат да ги заменат луѓето и животните со автономни машини, други вложуваат во технологии што треба да ги подобрат способностите на живите организми.

Засега, генетски модифицираните воени кучиња на Warhound се амбициозен проект, а не докажана оперативна реалност. Дали комбинацијата од клонирање, генетски инженеринг и воена технологија навистина ќе создаде нов стандард за службените кучиња, ќе стане појасно дури по првите резултати од програмата.