Колку пари им остануваат на Европејците по плаќањето кирија? Разликите меѓу градовите се огромни

Животот под кирија станува сè поголем финансиски предизвик за европските домаќинства. Во многу градови, дури и луѓето со редовни примања се соочуваат со сериозни тешкотии при изнајмувањето стан, бидејќи цените на недвижностите растат побрзо од можностите на голем дел од населението. Ново истражување покажува дека во одредени европски метрополи ниту една просечна плата не е доволна за покривање на месечната кирија за семеен стан.

Разликите меѓу европските градови се особено впечатливи кога ќе се спореди колку пари им остануваат на домаќинствата по плаќањето на станарината. Додека во некои градови двајца вработени можат да издвојат значителна сума за штедење и други потреби, во други речиси целиот нивен заеднички приход завршува кај сопственикот на станот.

Според истражувањето за светските цени во 2026 година, подготвено од истражувачкиот институт на Deutsche Bank, анализирани се приходите и трошоците за изнајмување станови во 28 европски градови. Пресметките се однесуваат на домаќинство со двајца вработени кои примаат просечни нето-плати и изнајмуваат трособен стан во централното градско подрачје.

Резултатите откриваат огромен јаз во куповната моќ. На едниот крај од листата се наоѓа Лисабон, каде што на двајца вработени по плаќањето на киријата им остануваат само околу 250 евра месечно. На спротивниот крај е Цирих, каде што истиот тип домаќинство располага со дури 9.140 евра по подмирувањето на станарината.

Иако Цирих важи за еден од најскапите градови во Европа, високите примања значително го менуваат впечатокот за неговата достапност. Просечната нето-плата изнесува 7.321 евро, додека месечната кирија за трособен стан во центарот достигнува 5.502 евра. Кога ќе се соберат приходите на двајца вработени, домаќинството и по плаќањето на високата станарина располага со повеќе пари отколку во кој било друг анализиран европски град.

Слична е состојбата и во Женева, каде што на двајца вработени им остануваат 8.783 евра месечно. Просечната нето-плата во овој швајцарски град достигнува 6.516 евра, што покажува дека високите трошоци за домување не мора да значат и најголем финансиски притисок, доколку приходите се доволно високи.

На третото место се наоѓа Луксембург, каде што по плаќањето на киријата остануваат 5.890 евра. Просечната нето-плата изнесува 4.548 евра, а месечното изнајмување трособен стан во центарот чини околу 3.206 евра. Иако станарината е висока, таа е пониска отколку во неколку други големи европски градови, што им овозможува на домаќинствата да задржат значителен дел од приходите.

Интересна споредба се забележува во Велика Британија, каде што разликата меѓу Лондон и Бирмингем е особено голема. Двајца вработени во Бирмингем по плаќањето на станарината располагаат со 5.238 евра, додека во Лондон им остануваат 3.148 евра. Тоа значи дека домаќинството во Бирмингем има 2.090 евра повеќе на располагање секој месец, иако платите таму се пониски.

Причината е големата разлика во цените на становите. Изнајмувањето трособен стан во центарот на Бирмингем чини околу 1.949 евра, додека во Лондон истиот трошок достигнува 4.362 евра. Овој пример покажува дека повисоката плата не секогаш значи и подобра финансиска положба, особено во градовите каде што домувањето е исклучително скапо.

Меѓу градовите во кои на двајца вработени им остануваат повеќе од 4.000 евра месечно се и Осло со 4.936 евра, Франкфурт со 4.786 евра, Минхен со 4.575 евра и Амстердам со 4.431 евро. Станува збор за економски силни урбани центри во кои високите трошоци за живот во одредена мера се надоместуваат со повисоки плати.

Амстердам е посебно интересен бидејќи неговата просечна месечна кирија од 3.542 евра е меѓу петте највисоки во анализираните европски градови. Сепак, просечната нето-плата од 3.986 евра овозможува домаќинствата со двајца вработени да задржат релативно висок расположлив приход.

Во Виена, по плаќањето на станарината, на двајца вработени им остануваат 3.709 евра, додека во Стокхолм располагаат со 3.674 евра. Овие резултати ги поставуваат двата града во средината на европската споредба, со значително подобра финансиска положба од домаќинствата во повеќето јужноевропски метрополи.

Споредбата меѓу Берлин и Париз покажува колку цената на домувањето може да ја промени реалната вредност на платата. Во француската престолнина просечната нето-плата изнесува 3.171 евро, што е повеќе од 2.946 евра во Берлин. Но и покрај повисоките примања, на двајца вработени во Париз по плаќањето на киријата им остануваат 3.336 евра, додека во Берлин располагаат со 3.554 евра.

Разликата произлегува од станарините. Трособен стан во центарот на Париз месечно чини околу 3.005 евра, наспроти 2.339 евра во Берлин. Така, пониските трошоци за домување во германската престолнина ја надоместуваат разликата во платите.

Даблин е уште еден пример за град во кој високите примања не се доволни за да го ублажат притисокот од скапите станови. Просечната нето-плата изнесува 3.455 евра, но киријата за трособен стан во центарот достигнува 3.873 евра. Поради тоа, на домаќинство со двајца вработени му остануваат 3.038 евра, помалку отколку во Париз, Берлин, Виена и Стокхолм.

Најтешка е состојбата во дел од јужноевропските градови, каде што релативно ниските плати се соочуваат со високи цени на недвижностите. Лисабон е најизразениот пример. Просечната нето-плата во португалската престолнина изнесува 1.408 евра, додека киријата за трособен стан во центарот достигнува 2.561 евро.

Тоа значи дека една просечна плата е далеку од доволна за покривање на станарината. Дури и кога двајца вработени ги здружуваат приходите, по плаќањето на киријата им остануваат приближно 255 евра. Од оваа сума дополнително треба да ги платат храната, сметките за електрична енергија, водата, превозот и сите други животни трошоци.

Сличен проблем постои и во Милано, каде што просечната нето-плата изнесува 1.940 евра, а киријата достигнува 3.184 евра. На домаќинство со две просечни плати му остануваат само 697 евра месечно, што го прави овој италијански град еден од најнеповолните за изнајмување семеен стан.

Во Мадрид, по плаќањето на станарината остануваат 1.905 евра, додека во Барселона таа сума изнесува 1.832 евра. Во Рим расположливиот приход се намалува на 1.265 евра, а во Атина на 1.148 евра.

Во грчката престолнина просечната нето-плата изнесува 1.156 евра, додека месечната кирија за трособен стан во центарот достигнува 1.164 евра. Практично, една цела плата не е доволна ниту за подмирување на станарината, што дополнително ја отежнува положбата на домаќинствата со само еден вработен член.

Меѓу градовите со најниски расположливи приходи се наоѓа и Истанбул. Таму просечната нето-плата изнесува 1.027 евра, додека киријата достигнува 1.701 евро. На двајца вработени, по плаќањето на станот, им остануваат само 353 евра месечно.

За разлика од јужниот дел на Европа, неколку градови во Централна и Источна Европа покажуваат нешто поповолни резултати. Во Прага на двајца вработени по плаќањето на станарината им остануваат 2.054 евра, додека во Варшава располагаат со 1.985 евра. Во Будимпешта преостанатиот приход изнесува 1.548 евра, што е повеќе отколку во Рим и Атина.

Овие податоци покажуваат дека висината на платата не е единствениот фактор што го одредува животниот стандард. Подеднакво важно е колкав дел од приходите се издвојува за основните животни потреби, а особено за домувањето, кое во големите градови претставува еден од најголемите месечни трошоци.

Истражувањето покажува дека во 11 европски градови киријата за трособен стан во центарот е повисока од една просечна нето-плата. На оваа листа се Атина, Барселона, Будимпешта, Даблин, Истанбул, Лисабон, Лондон, Мадрид, Милано, Прага и Рим.

Најголема е разликата во Лисабон, каде што станарината е дури 82 проценти повисока од една просечна плата. Во Милано, исто така, трошокот за изнајмување значително ги надминува индивидуалните месечни примања, додека во Прага и Будимпешта киријата и просечната нето-плата се приближно на исто ниво.

Кога европските градови ќе се споредат со остатокот од светот, сликата станува поинаква. Во глобалната анализа на 69 градови, Цирих и Женева ги заземаат првите две места според износот што им останува на домаќинствата по плаќањето на станарината. Зад нив е Сан Франциско, со 7.992 евра расположлив приход.

Дури седум од десетте најдобро рангирани градови се наоѓаат во Европа, а ниту еден европски град не е меѓу десетте со најнеповолни резултати на глобално ниво. На дното се градови од Азија, Африка и Латинска Америка, каде што во одредени случаи дури и две просечни плати не се доволни за покривање на киријата.

Во Манила пресметката покажува месечен недостиг од 882 евра, додека во Бангкок недостигаат 759 евра. Во Москва, пак, на домаќинство со двајца вработени му остануваат 313 евра, со просечна нето-плата од 1.570 евра и кирија од 2.827 евра.

Интересно е што неколку европски градови имаат подобар резултат и од Њујорк, каде што на двајца вработени по плаќањето на станарината им остануваат 1.921 евро. Тоа дополнително потврдува дека високите плати во големите светски финансиски центри не мора да обезбедат и поголема финансиска слобода.

Сепак, при толкувањето на овие податоци важно е да се има предвид дека пресметката ја опфаќа исклучиво станарината. Преостанатите средства не претставуваат чиста заштеда, бидејќи од нив треба да се покријат сите други трошоци, вклучително и храната, комуналните услуги, превозот, здравството и секојдневните потреби.

Исто така, анализата се однесува на домаќинства со двајца вработени и просечни нето-плати, а не на сите жители на овие градови. За самците, семејствата со еден приход и луѓето со плати под просекот, финансискиот притисок може да биде значително поголем.

Европскиот пазар на недвижности во 2026 година продолжува да се соочува со сериозни предизвици. Недоволната понуда на станови, растот на цените и зголемената побарувачка во големите градови го отежнуваат пристапот до домување, особено за младите генерации, кои поретко поседуваат сопствен недвижен имот во споредба со претходните генерации.

Податоците на Deutsche Bank покажуваат дека вистинската мерка за финансиската состојба на едно домаќинство не е само износот што го добива на крајот од месецот, туку и сумата што му останува откако ќе го плати домот во кој живее. Во Европа таа разлика може да изнесува од само неколку стотици до повеќе од 9.000 евра, што јасно покажува колку нееднакви се условите за живот во различните делови на континентот.