Џеф Безос предвидува голема промена: Со вештачката интелигенција би можеле да работиме само три дена неделно

Развојот на вештачката интелигенција би можел целосно да го промени начинот на кој луѓето работат, заработуваат и го организираат семејниот живот. Основачот на „Амазон“, Џеф Безос, смета дека напредокот на оваа технологија може да донесе толку голем раст на продуктивноста што во иднина за многу луѓе би биле доволни само три работни дена неделно, додека некои семејства би можеле пристојно да живеат и со само една плата.

Во интервју за американската телевизија „Фокс њуз“, Безос претстави значително пооптимистичка визија за иднината на пазарот на трудот од онаа што често се поврзува со автоматизацијата. Додека дел од економистите и технолошките експерти предупредуваат дека вештачката интелигенција може да замени милиони работници, тој верува дека нејзиното влијание би можело да биде сосема поинакво.

Според неговото размислување, кога компаниите ќе можат да произведуваат повеќе производи и да обезбедуваат повеќе услуги со помалку потрошено време, ќе се создадат услови луѓето да работат пократко без нужно да се откажат од животниот стандард. Таквиот развој би можел да им овозможи на одредени работници да заработуваат доволно за издржување на своите семејства со значително помал број работни часови.

Безос смета дека ваквата промена би можела да влијае и врз семејствата во кои денес работат двајцата партнери. Доколку продуктивноста и приходите пораснат доволно, некои домаќинства би можеле да одлучат дека втората плата повеќе не им е неопходна. Тоа би отворило можност еден од партнерите да се посвети на семејството или на други активности, без домаќинството да остане без потребните финансиски средства.

Сепак, основачот на „Амазон“ не понуди конкретна економска пресметка ниту објасни како дополнителната вредност создадена со помош на вештачката интелигенција би се преточила во повисоки примања и пократко работно време. Неговите изјави претставуваат предвидување за можниот развој на технологијата, а не најава за непосредно воведување тридневна работна недела.

Интересно е што Безос не очекува автоматизацијата нужно да предизвика масовна невработеност. Напротив, тој смета дека промените во начинот на работа би можеле да доведат и до недостиг на работна сила, особено доколку дел од луѓето одлучат да работат помалку или целосно да се повлечат од пазарот на трудот.

Со оваа оценка тој се спротивставува на предупредувањата дека вештачката интелигенција ќе предизвика голем бран отпуштања. Иако признава дека бројни угледни експерти очекуваат намалување на вработеноста, Безос отворено изјави дека не се согласува со нивните предвидувања.

Прашањето за работните места доби дополнителна тежина кога водителот Брет Бајер го потсети дека „Амазон“ укинал приближно 30.000 работни места во претходните 12 месеци. Безос го поврза намалувањето на бројот на вработени со претходното брзо проширување на компанијата и големиот бран вработувања по пандемијата на коронавирусот.

Неговото објаснување укажува дека, според него, не секое намалување на работната сила треба директно да се припишува на вештачката интелигенција. Сепак, останува отворено прашањето колку од идните промени во вработувањето ќе бидат последица на автоматизацијата, а колку на деловните одлуки, економските услови и промените во побарувачката.

Во интервјуто Безос се осврна и на огромните инвестиции што технолошките компании ги насочуваат кон развојот на вештачката интелигенција. Тој претходно го опиша актуелниот инвестициски бран како можен индустриски балон, но нагласи дека таквата појава не мора нужно да биде негативна за општеството.

Според неговото објаснување, во периодите на инвестициска еуфорија капиталот често се насочува кон голем број компании и идеи, од кои не сите ќе се покажат како успешни. Дел од инвеститорите можат да претрпат значителни загуби, но технологиите и откритијата создадени во тој период продолжуваат да постојат и по евентуалното намалување на пазарниот оптимизам.

Токму затоа Безос прави разлика меѓу финансиската вредност што инвеститорите им ја припишуваат на технолошките компании и вистинскиот потенцијал на нивните производи. Според него, дури и ако пазарот во одреден момент ги прецени можностите за заработка, тоа не значи дека самата технологија нема долгорочна вредност.

На прашањето дали сегашниот развој на вештачката интелигенција навистина претставува нов технолошки балон, Безос не даде категоричен одговор. Тој призна дека е тешко однапред да се утврди како ќе се движат инвестициите, но истакна дека не се сомнева во реалноста и значењето на технолошкиот напредок.

Во разговорот беше отворено и прашањето за самиот назив на технологијата. Безос изрази симпатии кон идејата терминот „вештачка интелигенција“ да се замени со „суперинтелигенција“, оценувајќи дека зборот „вештачка“ кај луѓето често создава асоцијации на нешто неприродно или помалку вредно.

Неговите ставови доаѓаат во период кога технолошката индустрија вложува огромни средства во нови системи, центри за податоци и компјутерска инфраструктура. Истовремено, сè поголем број компании испитуваат како вештачката интелигенција може да ги преземе повторливите задачи, да ги забрза деловните процеси и да ја зголеми ефикасноста на вработените.

Но, поголемата продуктивност сама по себе не гарантира пократка работна недела. За таквата промена да стане реалност, важно ќе биде како компаниите ќе ги распределуваат придобивките од новата технологија, дали ќе растат платите и какви одлуки ќе носат работодавците и државите во однос на работното време.

Безос, чие богатство според проценката наведена од „Форбс“ достигнува околу 378,6 милијарди долари, останува еден од највлијателните претприемачи во светот. Неговите предвидувања затоа привлекуваат големо внимание, особено во момент кога јавноста сè почесто се прашува дали вештачката интелигенција ќе им го олесни животот на работниците или ќе ја намали потребата од нивниот труд.

Визијата за тридневна работна недела и семејства што можат да живеат од една плата засега останува можност, а не извесна иднина. Сепак, изјавите на Безос отвораат едно од најважните прашања на новата технолошка ера: дали зголемената продуктивност ќе им донесе на луѓето повеќе слободно време и финансиска сигурност или најголемиот дел од придобивките ќе останат кај компаниите што ја развиваат и користат технологијата.