Вештачката интелигенција создава невидено богатство: Технолошките милијардери заработија 845 милијарди долари

Додека голем дел од светските милијардери во 2026 година се соочуваат со пад на богатството, една група оди во сосема спротивна насока. Сопствениците и основачите на технолошки компании заработуваат со темпо какво што досега не е забележано, а главниот мотор зад новиот бран богатство е вештачката интелигенција.

Околу 100 милијардери од технолошкиот сектор, кои се наоѓаат меѓу 500-те најбогати луѓе во светот, го зголемиле своето вкупно богатство за неверојатни 845 милијарди долари во првите девет месеци од годинава.

Според индексот на милијардери на „Блумберг“, станува збор за најголемиот раст забележан во првите девет месеци од една година.

Причината во голема мера е истата што ги движеше светските берзи во изминатиот период – огромните очекувања од вештачката интелигенција и силниот раст на вредноста на американските технолошки компании.

Технолошките милијардери сега располагаат со заедничко богатство од околу 4,6 билиони долари. Тоа претставува 36 проценти од целокупното богатство опфатено со индексот, иако оваа група сочинува само приближно една петтина од луѓето на листата.

Разликата во однос на останатите индустрии е огромна.

Милијардерите чие богатство не е поврзано со технологијата во истиот период изгубиле вкупно 62 милијарди долари. Практично, додека вештачката интелигенција, чиповите, податочните центри и дигиталната инфраструктура создаваат нови милијарди, дел од традиционалните извори на богатство се движат во спротивна насока.

Особено доминантни се Соединетите Американски Држави.

Американските милијардери учествуваат со дури 94 проценти во нето-добивката на индексот. Од 10 септември сите десет најбогати луѓе во светот се Американци, што е првпат да се случи откако „Блумберг“ почна да го следи богатството на милијардерите во 2012 година.

Уште повпечатливо е колку голем дел од новото богатство е концентрирано кај само неколку луѓе.

Најголемата добивка ја остварил Илон Маск. Неговото богатство до крајот на септември се зголемило за околу 310 милијарди долари, што претставува приближно 40 проценти од вкупниот раст забележан во индексот.

Според податоците во анализата, Маск накратко станал и првиот човек во светот чие богатство достигнало еден билион долари, откако „Спејс екс“ се спои со неговата компанија за вештачка интелигенција „xAI“ и во јуни излезе на берза.

Технолошката доминација се гледа и во остатокот од врвот. Девет од десетте најбогати луѓе во светот своето богатство го изградиле преку американски технолошки компании.

Меѓу големите добитници е и основачот на „Дел“, Мајкл Дел. Неговото богатство пораснало за 81 процент и достигнало 254 милијарди долари. Голем придонес за растот имал бизнисот на компанијата поврзан со продажбата за податочни центри, чија важност дополнително се зголемува со развојот на вештачката интелигенција.

Марк Закерберг, пак, додал уште 23 милијарди долари на своето богатство. Акциите на „Мета“ во септември пораснале за 27 проценти, што бил нивниот најдобар месечен резултат во речиси четири години, по претставувањето на новиот личен асистент со вештачка интелигенција „Muse“.

Но, зад спектакуларните бројки веќе се појавуваат и знаци дека технолошкиот раст не е без ризици.

Вкупното богатство на 500-те најбогати луѓе во светот во средината на јуни достигнало рекордни 13,4 билиони долари. Оттогаш вредноста се намалила за шест проценти, на околу 12,6 билиони долари.

Причините се поширокото забавување на пазарите и сè поголемата претпазливост на инвеститорите кон дел од компаниите што вложуваат огромни суми во вештачка интелигенција.

Развојот на оваа технологија бара центри за податоци, сервери, чипови, електрична енергија и огромни инвестиции во инфраструктура. За финансирање на амбициозните проекти, големите технолошки компании преземаат и значителни финансиски обврски.

Пример за тоа е Лари Елисон.

Во септември 2025 година тој накратко стана најбогатиот човек во светот откако неговото богатство се зголеми за 89 милијарди долари во само еден ден. Причината беше силниот раст на бизнисот на „Оракл“ со инфраструктура во облак поврзана со вештачката интелигенција.

Само една година подоцна ситуацијата е значително поинаква. Неговото богатство е намалено за 196 милијарди долари, додека инвеститорите покажуваат сè поголема загриженост околу задолжувањето потребно за финансирање на огромната инфраструктура за вештачка интелигенција.

Тоа покажува дека новиот технолошки бум може да создаде огромно богатство, но и дека вредностите можат многу брзо да се променат кога пазарот ќе почне да се сомнева во цената на идниот раст.

Сепак, вештачката интелигенција веќе создава сосема нова генерација богаташи.

Не заработуваат само основачите на најголемите технолошки компании. Милијардери стануваат и луѓе што стојат зад стартапи, производители на чипови, серверска опрема и компании што обезбедуваат различни делови од инфраструктурата потребна за развој на вештачката интелигенција.

Сите седум соосновачи на „Антропик“ во јуни се приклучиле на листата на милијардери, откако компанијата завршила нов круг на финансирање со кој нејзината вредност била проценета на 965 милијарди долари.

Новото технолошко богатство не е ограничено само на САД.

На листата се појавиле и основачи на кинески компании, меѓу кои Јан Џунџие од „Минимакс“ и Лианг Венфенг од „Дипсик“, додека азиските производители на компоненти и опрема потребни за вештачката интелигенција исто така бележат огромен раст.

Добар пример е тајванската компанија „Кинг слајд“, која произведува шини за сервери и системи за управување со кабли за податочни центри. Нејзиниот основач Лин Цунг-чи годинава достигнал богатство од 9,5 милијарди долари, четири децении по основањето на компанијата.

На листата се приклучила и Ванг Син од ГДТ, компанија што произведува специјализирани бургии што се користат при изработката на печатени електронски плочи. Растечката побарувачка за опрема поврзана со вештачката интелигенција ја зголемила и вредноста на ваквите, на прв поглед помалку забележливи, делови од технолошкиот синџир.

Бумот на мемориските чипови донел ново богатство и за семејството зад „Самсунг“. Бу-џин и Со-хјун се приклучиле на листата благодарение на растечката побарувачка за мемориски чипови и растот на акциите на компанијата.

Во Тајван меѓу најбогатите се приклучиле и Цаи Минг-каи од „Медијатек“ и Морис Чанг, основачот на ТСМ.

Паралелно со тоа, технолошкото ривалство меѓу Кина и САД создава нови победници. Настојувањето на Пекинг да постигне поголема технолошка независност и да ја зајакне домашната индустрија за вештачка интелигенција донесе нови имиња меѓу најбогатите луѓе.

Но, огромната концентрација на богатството повторно ја отвора и политичката дебата за оданочувањето на најбогатите.

Во Калифорнија гласачите во ноември треба да одлучуваат за можноста за воведување данок на богатство за милијардерите, додека слични идеи се разгледуваат и во Вашингтон, Њујорк, Илиноис и Род Ајленд.

Истовремено се менува и профилот на светската елита. Голем дел од новите ултрабогати луѓе не се наследници на традиционални индустриски империи, туку релативно млади претприемачи чие богатство е директно поврзано со технологијата.

Тоа може дополнително да ја зголеми концентрацијата на капиталот, бидејќи богатството не се создава само преку наследување на веќе постоечки компании. Нови огромни богатства се создаваат во реално време преку вештачката интелигенција, софтверот, чиповите и инфраструктурата што ја одржува новата технолошка економија.

Бројките за првите девет месеци од 2026 година најдобро ја покажуваат големината на промената. Технолошките милијардери се побогати за 845 милијарди долари, додека оние надвор од секторот заедно изгубиле 62 милијарди долари.

Во година во која богатството не расте рамномерно, победникот засега е јасен. Најголемите пари се создаваат таму каде што денес се насочени и најголемите инвестиции – кон вештачката интелигенција и технологијата што е потребна за нејзиниот развој.